కథలు

కథలు

కొంచెం టైం ఇవ్వాలి కదా!!

నాన్న నిన్నిలా ఎప్పుడైనా ఇన్సల్ట్ చేశారా అమ్మాఅని వైష్ణవి అడుగుతుంటే నవ్వొచ్చింది. ఈ కూతుళ్ళు, భార్య విషయానికి వచ్చినప్పుడు, నాన్న కూడా ఒక మామూలు మగాడే ఆన్న విషయం నమ్మటానికి కూడా యిష్టపడరు ఏమిటో అనుకున్నాను. నా కూతురు, అల్లుడు సాఫ్ట్ వేర్ లో పని చేస్తున్నారు. ఈ కరోనా, లాక్ డౌన్ వల్ల ఇద్దరూ ఇప్పుడు ఇంట్లో నుండి పని చేసుకుంటున్నారు. నిన్న పొద్దున్నే ఇక్కడకు వచ్చేసింది వైష్ణవి. వచ్చిన దగ్గర నుండి అల్లుడు మనీష్ తనకి ఎలా తగనివాడో, వాళ్ళ నాన్నలా మంచిగా ఎలా ఉండడో చెప్తూ, అవసరమైతే విడాకులు తీసుకుంటా అన్నట్లు మాట్లాడుతోంది. వైష్ణవి తెలివి తక్కువది కాదు కొంచెం కోపం ఎక్కువ. స్కూల్ లో, కాలేజీ లో టాపర్, గోల్డ్ మెడలిస్ట్. ఈ తరం పిల్లల్లాగే, చిన్నప్పటి నుండి తనకొక లక్ష్యం ఏర్పరచుకుంది. అది సాధించింది. ఏ రోజూ తనకి నేను సలహా ఇవ్వవలసిన అవసరం రాలేదు. నా వైపు నుంచి తనకు నేను చేసింది ఏదన్నా ఉంది అంటే, ఇంట్లో మంచి వాతావరణం ఎప్పుడూ ఉండేలా, మా భార్యాభర్తల గొడవల్ని పడకగది దాటి బయటకు రానివ్వకపోవటం. అందుకే తన తండ్రి చాలా మంచి భర్త అని అది అనుకోవడంలో ఆశ్చర్యం లేదు.

నాకు తెలిసి అల్లుడు చెడ్డవాడు కాదు. ఈ కరోనా వలన జీతం తగ్గిందని, ఉద్యోగం మారే ప్రయత్నాల్లో ఉన్నాడని, ఈ సమయంలో అది కూడా అంత తేలికగా అయ్యేపని కాదని ఒకసారి వైష్ణవి చెప్పింది. వాళ్ళ గొడవలకి ఈ చిరాకులు కూడా కారణం అయ్యి ఉంటాయి. అది చెప్తున్నది వింటూ ఏమి జరిగి ఉంటుందో ఊహించటానికి ప్రయత్నిస్తున్నాను. విడాకుల విషయం అది ప్రస్తావించినా నాకేమీ భయం వేయలేదు. దాని తెలివితేటలు, విచక్షణ మీద నాకు నమ్మకం. అయినా తరతరానికీ అంచనాలు, విలువలు, మంచీ, చెడూ మారుతూ ఉంటాయి కదా అందుకే నేనేమీ సలహా ఇవ్వట్లేదు. అదెప్పుడూ మనసుతో మాత్రమే కాదు, మెదడుతో కూడా ఆలోచిస్తుంది. ఈ సమస్య నుండి తేలికగా బయటపడుతుందని నాకు తెలుసు. కాబట్టే వాళ్ళ నాన్నకి కూడా ఏమీ చెప్పలేదు నేను.

ఇన్నేళ్ల నుండీ వంట చేస్తున్నావు. ఉప్మాలో నీళ్ళు ఎన్ని పోయాలో మాత్రం నీకు తెలియదు. గ్లాస్ లో పోసియ్యి తాగుతానువెటకారంగా అంటున్న తండ్రిని మొదటిసారి చూస్తున్నట్లు తెలియని భావంతో చూసింది వైష్ణవి. పెళ్లి కాకముందు తండ్రితో పాటు అదీ నవ్వేది. ఎక్కడో గుచ్చుకున్నట్లు ఉన్నా నేను వాళ్ళతో పాటు నవ్వేసేదాన్ని. ఇప్పుడు మాత్రం దాని మొహమే చూశాను. నా కళ్లలోకి చూడలేక కళ్ళు దించేసుకుంది. మొన్న అదేదో వంట పాడు చేసినప్పుడు అల్లుడు చేసిన వెటకారం గుర్తొచ్చి ఉంటుంది. అప్పుడు కూడా ఫోన్ చేసి ఏడ్చేసింది. వెనక నుండి అమ్మలూ సారీ, సారీ అంటూ అల్లుడి మాటలు కూడా ఆ రోజు నాకు వినిపించాయి. మా ఇంట్లో వెటకారాలని, తిట్లని ఫాలో అవుతూ సారీలు వినిపించవని ఈ మధ్య గమనిస్తూ ఉండే ఉంటుంది.

ఈయనను ఆఫీసుకు సాగనంపి, “కాఫీ తాగుతావా వైష్ణవీఅని నేను అడుగుతున్నా పట్టించుకోకుండా టీవి మీద దృష్టి పెట్టిన వైష్ణవిని చూసి నవ్వుకున్నాను. కళ్ళు ఇక్కడ, ధ్యాస తన ఇంట్లో ఉండి ఉంటుందని అర్ధం అయింది. అంట్లు సర్దేసి జ్యోతి కోసం ఎదురుచూస్తూ కూర్చున్నాను. జ్యోతి మా ఇంట్లో పని చేసే పిల్ల. మహా మాటకారి, ఈ మధ్యనే పెళ్లి చేసుకుంది. పాపం కరోనా వాళ్ళ బుజ్జి సంసారాన్ని కూడా బాగానే కష్టపెట్టింది. వాళ్ళ ఆయన పని చేసే హోటల్ మూసేశారు. ఇప్పుడు ఖాళీగా ఉన్నాడు. ఈ పిల్లే నాలుగు ఇళ్ళల్లో పని చేస్తూ, ఏవో చిన్న చితకా పనులు చేస్తూ నెట్టుకొస్తోంది. ఎప్పుడూ ఆలస్యంగా వచ్చేది కాదు. ఈ మధ్య తరచుగా ఆలస్యంగా వస్తోంది.

ఆలోచనలో ఉన్న నేను అంట్ల చప్పుడుకి ఉలిక్కిపడ్డాను. జ్యోతి అంట్లు తోముతోంది. వైష్ణవి ఆ పక్కనే తిరుగుతూ ఉంది. గలగల మాట్లాడే పిల్ల అసలేమీ మాట్లాడట్లేదు. ఏమైంది జ్యోతిఅని అడిగాను. జ్యోతి మళ్ళీ రాము ఏమైనా గొడవ చేస్తున్నాడా? నిన్నేమన్నా పోషిస్తున్నాడా ఏమిటి. ఇంట్లో నుంచి బయటకి పొమ్మను. తిక్క కుదురుతుందిఅంది వైష్ణవి. అదేం లేదక్కా. ఈ మధ్య లాక్ డౌన్ అప్పుడు ఇంట్లోనే ఉన్నాము కదా ఇద్దరమూ. డబ్బుల ఇబ్బంది, పని దొరుకుతుందో లేదో అనే భయం. ఇదే కాకుండా ఎప్పుడూ ఒకరికొరము ఎదురుగా కూర్చోకూడదు అక్కా. మరీ ఎక్కువ దగ్గరగా ఉన్నా ఒకళ్ళంటే ఒకళ్ళకి విసుగు వస్తుంది. దానితో గొడవలు. లాక్ డౌన్ తర్వాత తన ఉద్యోగం పోయింది. అదొక బాధ. ఆ విసుగంతా నా మీదనే చూపిస్తున్నాడుఅంది. అదే చెప్తున్నాను. ఇంట్లోనుంచి పంపించు. తెలిసి వస్తుంది. ఫ్రస్ట్రేషన్ చూపించటానికి నిన్ను ఔట్లెట్ లా వాడుకుంటాడా, అహంకారం కాకపోతేఅంది వైష్ణవి.

చేతులు తుడుచుకుని నేనిచ్చిన కాఫీ తాగుతూ నవ్వేసింది. పురుషోత్తమ్ అయ్యగారితో మాట్లాడాను అమ్మా. వాళ్ళ కారుకి డ్రైవర్ కావాలట. రేపటి నుండే రాముని రమ్మన్నారు. పనిలో పడితే అన్నీ సర్దుకుంటాయి. మనసు కుదురుకోవడానికి, ఉద్యోగంలో కుదురుకోవడానికి రాముకి కూడా కొంచెం టైమ్ ఇవ్వాలి కదాఅంది. దాని ఆత్మ విశ్వాసాన్ని, సమస్యని అనలైజ్ చేసిన తీరుని చూస్తే నాకు ఆశ్చర్యం వేసింది.

సాయంత్రం మొక్కల దగ్గర కూర్చుని టీ తాగుతుంటే, వైష్ణవి వచ్చింది. అమ్మా రేపు నేను ఇంటికి వెళ్తాను, మనీష్ కి కూడా మనసు, ఉద్యోగం కుదురుకోడానికి కొంచెం టైమ్ ఇవ్వాలి కదాఅంది చిన్నగా నవ్వుతూ. నేనేమీ సలహా ఇవ్వలేదు, ఈ సమస్య నుంచి అది తేలికగా బయటపడుతుందన్న నమ్మకం నాకు ఉంది. 

 

 

కథలు

ఉడో

            ‘‘వాడేమో రకరకాల సట్టాలు రకరకాలుగా తేవట్టే... ఈ మల్కనన్న ఓడిపోతడ.. ఓడిపోడ...?’’

            ‘‘ఏమోర ఆనికి ఎదురుగా ఉన్నోల్లు బలం కల్లోల్లు కాదాయే. ఈనికేమో పట్టపగాలు లేకుంట ఆయితన్నయి. ఇగ పోరగండ్లను సూడపోతే ఆడు సావుమంటె ఎనుక ముందాడకుంట సచ్చెటందుకు తయారైతండ్లాయే’’.

            ‘‘ఈసారి బాగ పంచుతండ్లు కింద మీద పడి గెలువల్లని’’.

            ‘‘ఆడు ఎన్ని సేసిన తెలుగు రాష్టంల రాడు, ఓడిపోతడు.’’

            ‘‘ఒక్క తెలుగు రాష్టంలో రాకపోతేనే ఓడిపోతడార. మిగిత రాష్టాలన్ని ఆని మాయలకే ఊగిసలాడవట్టె’’.

            ‘‘ఏమోర కొద్దిగ నకమొకలే అనిపిత్తంది. ఇగ మన రాష్ట నాయకుడు కూడా ఏదో ప్రంటు పెట్టె. గెలుత్తడంటవ?’’

            ‘‘ తేలు మంత్రం తెలువనోడు పాము గు....ల ఏలు పెట్టినట్టున్నది.ఈడ ఏదో బౌరూపుల ఏషం ఏసి గెలిసిండు. కాని ఆయన గొప్పలు ఏమున్నయి. మాటకీరోల్లను, భూతుకోరోల్లను, కొద్దిగ తెలివికల్లోల్లను రకరకాల ఆశ సూపి దగ్గర ఉంచుకున్నడు. సింగిబెంగి ఏగురుతండు. ఈనెది డిల్లిల పప్పు ఉడుకది.’’

            ‘‘ఎందుకో ఈసారి సెయి అత్తది అనిపిత్తంది. అమ్మ ఎంత సెసింది మనకోసం. భూములు ఇచ్చే. కైలాప్‍ ఆపె... ’’ ఇంక అనంగానే మధ్యల సొచ్చి ‘‘ఎనుకట మా తాత గుర్రం ఎక్కితే ముడ్డంత కాయకాసిందని సెప్పకు. ఇప్పుడంత  గడ్డంగాలి... ఆ మాయల పకీరు మాటలతోని గారడి సేత్తండు. ఇన్నవ...’’

            ‘‘అరే ఏం సేత్తెందిర ఆడు, ఆని కాందాను పుట్టక ముందు నుంచి తింటనం కాదుర గొడ్లను. గవ్వి తినద్దనుడేంది. ఎనుకట దేవాన దేవతలే తిన్నరు. ఇయ్యల్ల ఈనే అచ్చి ఆవు తినద్దు. అది గోమాత, దాని ఉచ్చ దాగాలే. అన్ని రోగాలు పోతయి అని ఉనుక దంచుడు దంచుకుంట మన నోటికాడి బుక్కను గుంజుకుంటండు. ఎవ్వని అలువాటు ఆనిది. పచ్చికూర పారేపిత్తదాట ఎండిన కూర ఏడిపిత్తదాట’.  ఎంత రుసిగుంటది. మంచి బలం అది. తినద్దంటడార....!’’ -- చర్చ మంచి వేడిగ సాగుతంది.

            పక్కనే కూర్చున్న ఒక్క యువకుడు ఏం మాట్లాడలేక వారి ప్రతి మాటకు తనకు తానే సమాధానం చెప్పుకుంట మౌనంగ ఉండి వారి ఆసక్తిని ఆసక్తిగా చూస్తున్నాడు.

            గొడ్డు కూర ఆనంగానే ఆ యువకునికి ఒక్కసారి పదేండ్ల కిందటి జరిగిన సంగటనలు యాదికచ్చినై.

            బడికి పోయి అచ్చెటల్లకు మొత్తం మాదిగ గూడెమంత పెద్ద పెద్ద గైల మీద గొడ్డుకూర ఆర్సేసి ఉన్నది. మాదిగ పోరగండ్లంత సంబురపడుకుంట ఉరికచ్చిండ్లు. పుస్తకాల సంచి ఆడపారేసి ‘‘గొడ్డును కోసిండ్లానే అవ్వ’’ అని అడిగిండు.

            ‘‘ఆ గాల్లది దొమ్మచ్చి సచ్చిందాట బిడ్డ. పగటీలి కోసుకచిండ్లు. కూరంత ఇప్పుడే ఆర్సేనిన. కొంత అండిన. ఇగో బొక్కలు పొయి మీద ఏసిన. ఉడుకుతన్నై.....’’

            ‘‘ఉడికనయ, సూడె బొక్కలు?’’

            ‘‘నువ్వు కాల్లైతే కడుకచ్చుకోపో...’’

            దవ్వ దవ్వ ఉరికి అంపుల కాడ లోటతోని కాలు సేతులు కడుకున్నడు సారుకలు సారుకలుగా. ఒక్క బొక్క గిన్నెల ఉడికిన బొక్కలు ఏసి ఇచ్చింది. పొయికాడనే కూసోని తల్లిదండ్రులతోని మంచిగ కంకిండు. రాతిరి కడుపురిండ తిని పన్నరు అందరు.

            రోజులాగే ఈ రోజు కూడ తెల్లారింది. నిదుర లేచి టైంకు బడికి పోదామనుకున్నడు పిలగాడు. తల్లి దండ్రి ఇద్దరు తునుకల గైని బైట ఎండల కట్టిండ్లు.

            ‘‘ఇయ్యల్ల బడికి పోకుర. ఈడ కావలుండు’’.

            ‘‘నేను ఉండ పో. బడికి పోత’’

            ‘‘ఇయ్యల్ల ఒక్కరోజు పోకపోతే ఏం కాదు తియ్యి. ఉండు కావలుండు. నేను కైకిలి పోత. ఒక్కతునుక పోయిందనుకో బిడ్డా, సెముడల్‍ తీత్త అని బెదిరిచింది’’ అవ్వ.

            ‘‘నేనుండనే నా దోస్తుగాల్లంత ఇట్లవడే పోతరు. రేపు బల్లె మల్ల నా మానం తీత్తరు. నేనుండనంటె ఉండ.’’

            ‘‘మానం తీతర? తినంగ మానం అనిపియ్యలేదా..? ముడుసు కొట్టుకొని మూలిగెం తింటివి కదా. బొక్కలు కంకితివి కదా. పిలగాడు ఏం సప్పుడు సెయ్యలే’’.

            తప్పంతా తనదే అన్నట్టు మౌనంగ ఉండిపోయాడు.

 

            సద్దిపెట్టుకొని ఎవ్వల పనులకు ఆల్లు పోయిండ్లు. ఒక్క కట్టె పట్టుకొని పుస్తకాలు ముందటేసుకొని తునుకల కావలున్నడు పిలగాడు సదువుతూ. కాకులు ఎక్కడికెల్లి అచ్చినయో వాసన పట్టుకొని. నిన్న మొన్న సూత్తామంటె ఒక్క కాకి కనిపియ్యలే. ఇయ్యల్ల సూడు ఎగేసుకోని అచ్చినై.

            కావ్‍ కావ్‍ మంటు ఒక్కటే అరుపు. చెట్టమీద ఆలి నాసి పెట్టుకుంట సూత్తన్నై.... పుస్తకం  తెరిచి ‘‘అయ్య అరకతో వచ్చాడు అరుగు మీద పెట్టాడు’’ అంటూ సదివిందే సదువుతాండు ఊగుకుంట. గింతంత కూడ సప్పుడు సెయ్యకుంట కాకులు అచ్చి గైమీద ఆలినై. పిలగాడు తల ఎత్తి సూసెటల్లకు గై మీద కాకులు. ‘‘ఉడో, ఉడో’....అంటూ ఒకటే ఆరుపులు. ఆ అరుపులకు కాకులు లేచి కాళ్ళతోని తునుకలు పట్టుకొని గాలిలోకి ఎగిరికై. అచ్చిన పని చెయ్యకుంట పోతమా...? అన్నట్టు.                  పొద్దందాక ఇదే తతంగం అయ్య అరకతో వచ్చి అరుగుమీద పెట్టుడైతలేదు. కాకులు కొట్టుడైతలేదు. మొత్తానికి పిలగాన్ని నమ్మిచి కాకులు అందిన కాడికి ఎతుక పోయినై.

            మాపటిలి కల్ల పనికి పోయినోల్లు ఇంటికచ్చిండ్లు. పిలగాని డ్యూటి అయిపోయినట్టు చెంగో బిల్ల అని ఉరికిండు. సీకటిపడే ఆల్లకు గైని ఇంట్ల కడుదామని తీత్తె తునుకలు కొన్ని కాకులు ఎత్తుక పోయినై. ‘‘కాకుల కావలుండు మంటే ఏడ ఆడుకున్నవ్‍రా...తునుకలన్ని కాకుల పాలు సేసినవ్‍’’ అని అవ్వ రెండు సరిసింది.

            ‘‘నేను ఎటు పోలేదు నీయవ్వ ఆన్నే కూసున్న సదువుకుంట’’

             ‘‘సదువుల పడి ముక్కలన్ని కాకుల పాలు చేసినవ. దొరుకుతదార కూర’’ అంటూ గైని లోపల కట్టిండ్లు.

            ఇల్లంత ఒక్కటే వాసన. ఎండ సక్కగ కొట్టక మంచిగ ఆరలేదు. తెల్లారి బడికి పోయిండు పిలగాడు. దోస్తులతోని కూసుంటే వాడు ఏసుకున్న బట్టలు కూరవాసన అత్తన్నై. కొద్దిగ ఇజ్జత్‍ అనిపిచ్చి తోటి విద్యార్థులకు దూరం జరిగి కూసున్నడు.

            దీర్ఘాలోచనలో ఉన్న యువకున్ని పిలిచిండు ఒక నడీడు మనిషి. ‘‘ఏమైందిర ఏం నప్పుడు సేత్తలేవు ఏదో ఆలోచనల పడ్డవ్‍’’ అనంగానే బాల్యం నుండి బైటికచ్చిన యువకుడు ‘‘ఏ ఏం లేదన్న మీరే దేశ రాజకీయాలు చర్చిస్తుండ్లు కదా. ఇనుకుంట కూసున్న అంతేనే....’’ బదులిచ్చాడు.

            ‘‘గంత రాజకీయాలు మాకేం తెలుసు కాని ఆడు గట్ల చెయ్యవట్టె ఏం చేసుడంటూ విచారం వ్యక్తం చేసిండు’’                

‘‘అన్నా....! నిజానికి దేశం మొత్తం రేపు ఏమైతదో మంచి మంచి మేదావులకే ప్రశ్నగ మిగిలిపోయింది. హిందు ధర్మం అంటూ మాట్లాడుతూ మనమంత ఐక్యంగ ఉండాలని ఇంట్లకచ్చి రెచ్చకొట్టె ప్రసంగాలు చేత్తండు. పూర్వం జరిగిన పోరాటాల వల్ల ఎంతో కొంత స్వేచ్చగ మనం బతుకుతన్నం. ఇప్పుడు హిందు ధర్మం అని మాట్లాడుతు మను ధర్మశాస్త్రాన్ని అమలు చేయబూనిండు. మనువు చెప్పిన చాతుర్వర్ణంల ఎక్కడ కూడ మనం ఉండం. శూద్రులను, ముస్లీంలను, కన్వర్ట్ క్రిష్టియన్స్ని ఏం చేత్తడో అర్థం అయితలేదు. హిందువునని గర్వించు హిందువుగ జీవించుఅని యావత్‍ దేశాన్ని ఉసిగొలుపుతండు. నిచ్చెన మెట్ల కులవ్యవస్థను తట్టి లేపుతండు. ఆవును దేవతఅన్నడు. కాని పూర్వం మన తాతలు తిండికి లేక పురుగులు పడ్డ గొడ్లు, బర్లు కోసుక తిన్నరు. కొంత పరిస్థితులు మారినంక పండగకో పబ్బానికో కొనుక్కచ్చి కోసుకుంటండ్లు. ఇయ్యల్ల  తినద్దు. తింటే కేసులంటండు. గోమాత దగ్గర మొదలు పెట్టి చాపకింద నీరుల ఏర్పడకుండ మన ఆర్థిక, రాజకీయ, మానసిక, స్వేచ్చల మీద గొడ్డపెట్టుగ మారిండు.

            ఇంక పచ్చిగ చెప్పలంటే మన భాష, మన స్వేచ్చ, మన రాజకీయం, (మనం మనై అనుకునేటివి) మన శరీరం మీద మనకే హక్కులేదు. మనం మనై అనుకునే సకులం మనై కాదు. మనం నవ్విన, ఏడ్చిన, దగ్గిన ఆకరుకు పిత్తిన ఆని లెక్కనే చెయ్యాలే. వాడు ఒదిలే ఊపిరి పీల్చుకుని బ్రతుకాలే....లేదంటే నువ్వు దేశద్రోహివి.

            ‘‘ఇంతకు ముందున్నోడు ఎవ్వడు గింత అద్దుమానంగ సెయ్యలేదుర. ఈడే లావు చెల్లిచ్చుకుంటండు....’’ మధ్యలో కల్పించుకొని తాత ముడ్డి కిందే సుకున్న పంచె దులుపుకుంట లేస్తు అన్నడు.

            ‘‘నిజంగనే...తాత నువ్వన్నది. కాని అందరు గసోంటోల్లె కాకపోతే ఎక్కువ తక్కువలు. వీడు ఇంతగానం చెంగలిచ్చినప్పుడు ప్రతిపక్షంల కూసున్న వాడెందుకు సప్పుడు చెయ్యలేదు. ఆల్లంత ఒక్కటే మనల దోసుక తినెటోల్లు. ఈడు సేసేది మనకు తెలుత్తంది. ఆడు సేసింది తెలువలే గంతే తేడా....’’

 

            ‘‘ఎహె....ఇయ్యల్ల ఇంట్ల రేపు మంట్లె. ఎవ్వడో అద్దంటే మనం మన అలువాట్లు మానేత్తమ? బరాబర్‍ తిందాం. రేపు గొడ్డును కోసుకుందాం’’ ఒక్క వ్యక్తి ఆవేశంగా అన్నడు.

            ‘‘ఔర నిజమే. ఎప్పుడన్న మనస్సు గుంజి కిల కూర తిందామనని తెచ్చుకుంటే రెండు వందల రూపాలాయే. కంకెడు కూర రాకపాయే. చెలో జమ చెయ్యండ్లి. తెచ్చి కోసుకుందాం. ఎవ్వడెవ్వడో లక్షల కోట్లు ముంచి పోయిండు దేశాన్ని. ఇంకొక్కడేమో మనం సావకుంట బతుకకుంట కనిపిచిందల్ల దోసుకొని దాసుకోవట్టే. ఆల్లందరు దేశానికి పెద్ద మనుసులు. మనం మావుసం కూర తింటే దొంగలమార. నీయవ్వ లంగ రాజకీయాల నోట్లేల నా లం...పియ్యి.’’ ఉగ్రమచ్చినట్టు ఊగుతండు నడీడుమనిషి.

            అప్పుటికప్పుడు పైసలు జమచేసిండ్లు. మాపటికల్ల గొడ్డును తేవాలే. నడిజాము రాతిరి మొదలు పెడుదాం. తెల్లారంగ కూర ఇంట్ల కత్తది. చాలా ఐక్యంగ సంకల్పించిన కార్యం చేయ బూనిండ్లు కూర బాదితులు. యువకుని మనస్సులో ఆలోచనల సుడులు తిరుగుతన్నయి.

            పోలీసులకు తెలుత్తె ఎట్ల..? మా ఊరి మాదిగలను అరేస్టు సేత్తర ...? రాష్ట్రంల ఉన్న మాదిగోల్లను, దేశంల ఉన్న మాదిగోల్లను...? అందరిని ఒక్కసారి అరెస్టు సెత్తర... ఏ జెల్లపెడుతరు...? రేపు కూర పుష్టిగ తినవచ్చు....! మల్లి బొక్కలు కంకవచ్చు...! తునుకల గై కాడ కావలుండల్ల...? కనుమరుగైన కాకులత్తె ఉడోఅని కొట్టల్ల...

కథలు

ఆత్మగోచరం

          కంప్యూటర్‍లో ఆ రోజు మిగిలిపోయిన ఆఫీస్‍వర్క్ పూర్తి చేసిన శర్మిష్టకు అలసటగా అనిపించింది. టైము చూసింది. ఒంటిగంట దాటి పదినిముషాలవుతున్నది.

            ‘‘చాలా రాత్రయింది. ఇక పడుకుంటాను’’ అనుకుని బాత్‍రూముకి వెళ్లొచ్చి, లైట్‍ తీసేసి పడుకుంది.

            వెంటనే నిద్రపట్టేసింది. కొన్ని గంటల తర్వాత ఏదో శబ్దానికి ఉలిక్కిపడిలేచింది. మర్చిపోయి తలుపు ఓరగా వేయడం వలన శబ్దం చక్కగా వినపడింది. ఫ్లాటు తలుపు తాళం తీసి లోపిలికెవరో వచ్చారు.

            ‘‘ఇంకెవరుంటారు? ప్రవలికే అయ్యుంటుంది’’ అనుకుని టైము చూసింది. మూడున్నర అయింది.

            ‘‘ఈ రోజు చాలా లేటయ్యిందే? శుక్రవారం రాత్రి కదా? రేపు తొందరగా లేచి ఆఫీసుకెళ్లాల్సిన పనిలేదుకదా? అందుకనే’’ అనుకుని ప్రక్కకు తిరిగి పడుకుని నిద్రపోవడానికి ప్రయత్నించింది. కానీ నిద్ర రాలేదు. ప్రవలికను గురించిన ఆలోచనలు చుట్టేశాయి.

            ఢిల్లీ ఇంజనీరింగ్‍ చదువుతున్నప్పటి నుంచి శర్మిష్ట, ప్రవలికలు మంచి స్నేహితులు.  మనస్థత్వంలో భూమ్యాకాశాలకి ఉన్నంత తేడా ఉన్నా ఒకరి మీద ఒకరికి వల్లమాలిన అభిమానం. స్నేహానికి ఇద్దరూ ప్రాణం పెడతారు.

            ప్రవలిక ఎగిరిపడే కెరటం లాంటిది. లోతుగా, గంభీరంగా ప్రవహించే నది లాంటిది శర్మిష్ట. ప్రవలిక అందగత్తే కాదు మాటకారి కూడా. ఎప్పుడూ నవ్వుతూ, ఎదుటివారిని నవ్విస్తూ మనుష్యుల్ని ఇట్టే ఆకట్టేసుకుంటుంది. శర్మిష్ట మితభాషి. కానీ ప్రసన్న వదనంతో, చిరునవ్వుతో మృదువుగా మాట్లాడుతుంది. విభిన్న వ్యక్తిత్వాలున్న వాళ్లిద్దరినీ చూసి, వాళ్ల స్నేహన్ని చూసి అందరూ ఆశ్చర్యపడుతుండేవారు.

            ఇంజనీరింగ్‍ పూర్తయిన తర్వాత కాంపస్‍ ఇంటర్యూలలో వాళ్లిద్దరికీ బెంగుళూరులోని రెండు సాఫ్ట్వేర్‍ కంపెనీలలో ఉద్యోగాలు వచ్చాయి. ఇద్దరికీ ఒకే ఊళ్లో ఉద్యోగాలు రావడంతో ఎంతో సంతోషపడ్డారు. వాళ్ల తల్లి దండ్రులను కూడా ఈ విషయం ఆనందపరిచింది. ఎందుకంటే ఇద్దరూ ఒకరికొకరు తోడుగా ఉంటారు కదా అని. బెంగుళూరులోని ఇందిరానగర్‍లో రెండు బెడ్‍రూముల ఫ్లాటు తీసుకుని కొత్త జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. అద్దె, ఇంటికయ్యే ఖర్చులు, పనిమనిషి, వంట మనషులకిచ్చే జీతాలు - వీటన్నింటినీ సమంగా సంచుకుంటూ సరదాగా ఉండసాగారు.

            ఇక్కడికి వచ్చాక, తల్లిదండ్రుల నిఘా లేకపోవడం, స్వేచ్ఛా జీవితం, ఏం చేసినా ఎందుకు అని అడిగేవాళ్లు లేకపోవడం, ఇవన్నీ ప్రవలికకెంతో నచ్చాయి. అలా అని ఢిల్లీలో తల్లిదండ్రుల దగ్గరుండి చదువుకునేప్పుడు ఆమె అణిగిమణిగి ఉంటూ, భయపడుతూ ఉందా అంటే అదేం లేదు. తల్లిదండ్రులకు తెలియకుండా స్వేచ్ఛా జీవితం గడిపేది. మగపిల్లలతో భయం లేకుండా సంచరించేది. ఎప్పుడూ ఎవరో ఒక బాయ్ ఫ్రెండ్  తో  తిరిగేది. కొన్ని రోజుల సాహచర్యం తర్వాత, ఎవరయినా నచ్చకపోతే వదిలేసేది. ఇంకొకళ్లతో సంబంధం కలుపుకునేది.

            ఇవన్నీ శర్మష్టకు నచ్చేవి కాదు. వాళ్లిద్దరి మధ్య వీటిని గురించిన సంభాషణలు జరుగుతుండేవి.

            ‘‘మరీ అలా విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించకు. మీ అమ్మా, నాన్నలకు తెలిస్తే ప్రమాదం’’ అని హెచ్చరించేది శర్మిష్ట.

            ‘‘అరే! నీలాగా నేను మడికట్టుకుని కూర్చోలేను! జీవితంలో ఎంజాయ్‍ చెయ్యడం నాకిష్టం! మా అమ్మానాన్నలకు తెలుస్తుందని నువ్వు భయపడకు. నా జాగ్రత్తలో నేనుంటాను. సమస్యల్ని ఎలా పరిష్కరించుకోవాలో నాకు తెలుసు’’ అని ధైర్యంగా మాట్లాడేది.

            ఆమె ధైర్యం చూసి శర్మిష్టకు ఆశ్చర్యం కలిగేది. మగ పిల్లలతో ఆమె ప్రవర్తించే తీరు, తల్లిదండ్రులకు అబద్దాలు చెప్పి సినిమాలకు, పిక్‍నిక్‍లకు వెళ్లడం, ఒక్కోసారి డ్రింక్‍ చెయ్యడం, బాయ్‍ఫ్రెండ్స్ని ఎటువంటి సంకోచం లేకుండా మారుస్తుండటం చూసి మౌనంగా బాధపడేది. తనేం చెప్పినా వినిపించుకోదని తెలిసి చెప్పడం మానేసింది. కానీ ఇన్ని జరుగుతున్నా ప్రవలిక స్నేహన్ని వదులుకోలేకపోయింది. తనపట్ల ఆమె చూపే ప్రేమాభిమానాలు ఆమెని కట్టిపడేశాయి. తనకోసం ఏం చెయ్యడానికైనా సిద్ధమయ్యే ప్రవలిక అంటే ఆమెకెంతో ఇష్టం. తన మనస్తత్వానికి భిన్నంగా ఎప్పుడూ నవ్వుతూ, తుళ్లుతూ, నవ్విస్తూ ఉండే ఆమె పట్ల ఒక విధమైన ఆకర్షణ ఉండేది.

            మృదువుగా మాట్లాడుతూ, ప్రసన్నంగా నవ్వే శర్మిష్ట అంటే కూడా ప్రవలికకు మరింత ఇష్టం. ఒక్కోసారి కొన్ని విషయాల్లో తను తొందరపడినా, ఓర్పుగా ఉండే శర్మిష్ట అంటే ఆమెకి ఒక విధమైన అభిమానం. ఆఫీసులో కొలీగ్స్తో గాని, ఇతరులతోగాని విభేదాలొస్తే ముందుగా శర్మిష్టతో చెప్పుకుంటుంది. బాగా లోతుగా ఆలోచించి, పరిశీలించి పరిష్కారాలు చెప్పే శర్మిష్ట అంటే ఆమెకి గౌరవం కూడా!

            యువతీయువకులు ఉద్యోగరీత్యా ఇతర రాష్ట్రాలనుండి బెంగుళూరు వస్తున్నారు. స్వతంత్ర జీవనం గడుపుతున్నారు. వారితో సాహచర్యం, ఉద్యోగంతో వచ్చిన ఆర్థిక స్వాతంత్య్రం ప్రవలికను అందలం ఎక్కించాయి. ఆ స్పేచ్ఛా వాతావరణంలో విహంగంలా విహరించసాగింది!

            మొదట్లో తన కంపెనీలోనే పనిచేస్తున్న రంజీత్‍తో స్నేహం ఇట్టే కలిసింది. ఆ స్నేహం ఆకర్షణలోకి దారితీసింది. ఇక ఎక్కడ చూసినా వాళ్లిద్దరే! చెట్టాపట్టాలేసుకుని తిరిగేవారు! ప్రవలిక అతని ఫ్లాటుకి కూడా వెళుతుండేది. రాత్రిళ్లు ఒక్కోసారి లేటుగా వచ్చేది. శుక్రవారం, శనివారం అయితే మరీ ఆలస్యం అయ్యేది. శర్మిష్ట దగ్గర రంజీత్‍ గురించి తెగ చెప్పేది! రంజీత్‍ ఇలా అన్నాడు, అలా చేశాడు అనే కబుర్లే ఎప్పుడూ!

            శర్మిష్టకు మాత్రం చాలా వరకూ ఇల్లూ, ఆఫీసు, స్నేహితురాళ్లు ఇదే జీవితం. అలా అని ఆమెకి మగ స్నేహితులు లేరా అంటే, ఉన్నారు కాని వాళ్లు స్నేహం వరకే పరిమితం. ఇంజనీరింగ్‍ చదివేటప్పుడు ఆమె తన సీనియర్‍ అయిన అనురాగ్‍ని ప్రేమించింది. అనురాగ్ కి కూడా ఆమె అంటే ఎంతో ఇష్టం. అతను ఢిల్లీలో ఒక కంపెనీలో ఉద్యోగం చేస్తున్నాడు. బెంగుళూరులో ఉద్యోగానికి ప్రయత్నాలు చేస్తున్నాడు. సరైన ఉద్యోగం రాగానే ఇద్దరూ వివాహం చేసుకుందామని అనుకుంటున్నారు. వారి తల్లి దండ్రులకు కూడా ఈ విషయం తెలుసు.

                                            *  *  *

            ప్రవలికకు రంజీత్‍తో స్నేహం కలిసి ఆరునెలలపైన అయింది. యథాలాపంగా కలుసుకుంటున్నారు. ఆ తర్వాత నెమ్మది, నెమ్మదిగా ప్రవలికలో మార్పు గమనించింది. శర్మిష్ట రంజీత్‍ గురించి ఈ మధ్య ఎక్కువగా మాట్లాడటంలేదు. ఇంటికి కూడా ఆలస్యంగా కాకుండా మామూలు టైముకి రావడం మొదలెట్టింది. రంజీత్‍ గురించిన ప్రస్తావన వస్తే మాట మారుస్తూ ఉండేది. వాళ్లిద్దరూ ఇదివరకటిలాగా కలుసుకోవడం లేదేమొనని శర్మిష్టకి అనుమానం వచ్చింది.

            ఒక ఆదివారం ఇద్దరూ తీరిగ్గా లేచారు. శర్మిష్ట ఇద్దరికి చాయ్‍పెట్టింది. తాగుతూ ఇద్దరూ బాల్కనీలో కూర్చున్నారు. పిచ్చాపాటి మాట్లాడుకుంటున్నారు.

            హఠాత్తుగా శర్మిష్ట ‘‘ప్రవీ! నేనొకటి అడుగుతాను ఏమి అనుకోవుగా!’’ అంది.

            ‘‘అదేమిటి వింతగా అడుగుతున్నావు? నువ్వేదన్నా అడిగితే నేనింకోలా అనుకోవడం కూడా ఉంటుందా?’’ అంది ప్రవలిక.

            ‘‘సరే అయితే! నువ్వీమధ్య రంజీత్‍ గురించి ఎక్కువ మాట్లాడటం లేదు! అసలు మీరిద్దరూ ఇదివరకటిలాగా కలుసుకుంటున్నారా?’’

            ఆ ప్రసక్తి తేవడం ఇష్టంలేనట్లు చూసింది ప్రవలిక. తన వంక సూటిగా చూస్తూ, జవాబు ఆశిస్తున్న శర్మిష్టను చూసి ఇక తప్పదనట్లు మాట్లాడటం మొదలెట్టింది.

            ‘‘అతను ఈ మధ్య ముభావంగా ఉంటున్నాడు. ఇదివరకటిలాగా కలుసుకోవడంలేదు’’ అంది ప్రవలిక.

            ‘‘ఎందుకని? ఏమన్నా మనస్పర్థలొచ్చాయా?’’ అడిగింది శర్మిష్ట.

            ‘‘అవును అతని వ్యవహారం నాకు నచ్చటం లేదు. ఎంతసేపూ పెళ్లి చేసుకుని సెటిల్‍ అవుదామని అంటున్నాడు. అతనిలో ఆధునిక భావాలు మృగ్యం. సాంప్రదాయ పద్ధతిలో పోవాలంటాడు ఎంతసేపూ!’’

            ‘‘అతనన్నదానిలో తప్పేముంది? నీతో జీవితాంతం ఉండే సంబంధం పెట్టుకోవాలని చూస్తున్నాడు. పెళ్లి చేసుకోవచ్చు కదా?’’ అంది శర్మిష్ట.

            ‘‘ఛీ! ఛీ! అప్పుడే పెళ్లేంటి? జీవితంలో ఇంకా బాగా ఎంజాయ్‍ చెయ్యాలిగాని? ఇప్పటి నుంచే ఆ బంధాల్లో ఇరుక్కుపోవడం నాకిష్టంలేదు. అతని పోరు భరించలేక అతనితో కలిసి తిరగడం మానేశాను. నాకిప్పుడు హాయిగా ఉంది’’ అంది ప్రవలిక.

            శర్మిష్ట ఇంకేమి మాట్లాడలేకపోయింది. జీవితం పట్ల ప్రవలికకున్న నిర్ధిష్ట భావాలను ఎవరూ మార్చలేరన్న సంగతి ఆమెకు బాగా తెలుసు.

                                            *  *  *

 

            కొన్ని నెలలు గడిచాయి. ప్రవలికకు మరో బాయ్‍ఫ్రెండ్‍ తోడయ్యాడు. అతని పేరు ఆదిత్య. ప్రవలిక ఆఫీసులో పనిచేస్తున్న కొలీగ్‍కి కజిన్‍ అతను. ప్రవలిక మళ్లీ అదివరకటిటాగే ఉత్సాహంగా తయారయ్యింది. ఎప్పుడూ ఆదిత్య గురించి మాట్లాటం, సినిమాలు, షికార్లు, లేట్‍గా రావడం జరుగుతున్నాయి. ఒకసారి దగ్గర గ్రామంలో ఉన్న ఆదిత్య ఇంటికి కూడా వెళ్లొచ్చారు. ఆ తర్వాత మళ్లీ మామూలే! ప్రవలికకు ఆదిత్య అంటే విరక్తి కలిగింది. ఇద్దరూ కలుసుకోవడం తగ్గించారు.

            ఒక రోజు శర్మిష్ట ఆపుకోలేక అడిగేసింది. ‘‘ఈసారేమయింది? ఏమన్నా పోట్లాడుకున్నారా?’’

            ‘‘షరామామూలే! మగవాళ్లంతా ఇలాగే ఆలోచిస్తారెందుకని? ఆదిత్య కూడా రంజీత్‍లాగే మాట్లాడటం మొదలెట్టాడు. కాకపోతే ఒకటే తేడా. ఆదిత్య తల్లిదండ్రులకు నేను బాగా నచ్చానట! నన్ను పెళ్లి చేసుకుని సెటిల్‍ అవమని బలవంతపెడుతున్నారట! తల్లిదండ్రుల మాట తీసెయ్యలేనని, నన్ను ఒప్పుకోమని ఒకటే పోరు పెడుతున్నాడు. నా సంగతి నీకు తెలుసుగా? నేను ససేమిరా అన్నాను. ఇంకా మూడు నాలుగు సంవత్సరాలు ఆగుదాం అన్నాను. దానికి అతనికెంతో కోపం వచ్చింది. మాట్లాడటం మానేశాడు’’ అంది.

            ఇది రెండో కేసు అనుకుంది శర్మిష్ట.

                                            *  *  *

            ప్రవలికకు ఇలాంటి కేసులు తగలడంతో కొంచెం నిరాశకు గురయ్యి కొన్ని నెలలు ఎవరితో సంబంధం పెట్టుకోకుండా ఉంది.

            ఆ రోజు శనివారం. తొమ్మిదైనా వాళ్లిద్దరూ ఇంకా లేవలేదు. ఇంతలో కాలింగ్‍ బెల్‍ మ్రోగింది. ప్రవలిక లేచి తలుపు తీసింది. తర్వాత ఉత్సాహంగా మాట్లాడుతున్న ప్రవలిక మాటలు, వచ్చిన ఆ వ్యక్తి మాటలు వినిపించాయి శర్మిష్టకి. కాసేపటికి ప్రవలిక వచ్చి...

            ‘‘శర్మీ! శశాంక్‍ వచ్చాడు. నీకు పరిచయం చేస్తా! త్వరగా ముఖం కడుక్కుని రా!’’ అని ముందుగదిలోకెళ్లెంది.

            శర్మిష్ట ముఖం కడుక్కుని డ్రాయింగ్‍ రూమ్‍లోకి వచ్చింది. దృఢంగా, ఎత్తుగా ఉండి, కన్ను, ముక్కుతీరు చక్కగా       ఉన్న యువకుడు మాట్లాడుతున్నాడు. అతన్ని అదివరకు చూడలేదు.

            ‘‘శర్మీ! ఇతను శశాంక్‍ ఇద్దరం ఢిల్లీ స్కూల్లో క్లాస్‍మేట్సమి. ఈ మధ్యనే బెంగుళూరులో జాబ్‍ వచ్చింది. మా ఆఫీసు పక్కనే శశాంక్‍ ఆఫీసు. అనుకోకుండా కలుసుకున్నాం. శశాంక్‍! ఇది శర్మిష్ట. నా ప్రియ స్నేహితురాలు’’ అని పరిచయం చేసింది.

            పరిచయాలయ్యాక ముగ్గురూ కలిసి చాలాసేపు మాట్లాడుకున్నారు. టిఫిన్‍, కాఫీలు సేవించారు. శశాంక్‍ అంటే శర్మిష్టకి మంచి అభిప్రాయం కలిగింది. శశాంక్‍ వెళ్లిపోయాక అదే చెప్పింది ప్రవలికకి.

            ‘‘అవును శశాంక్‍ చాలా డీసెంట్‍. ట్వెల్త్ క్లాసులో మా స్కూలు ఫస్ట్ కూడా వచ్చాడు తెలుసా?’’ అంది.

            ఆ తర్వాత నెమ్మదిగా శశాంక్‍, ప్రవలికల మధ్య స్నేహం, ఆకర్షణ పెరిగాయి. తరుచు కలుసుకోవడం మొదలెట్టారు. ప్రవలిక జీవితం అదివరకటిలా మారింది. ఇలా కొన్ని నెలలు గడిచాయి. ఆ తర్వాత నెమ్మదిగా సంవత్సరం గడిచింది.

            ఈ మధ్యలో ప్రవలికలో మార్పు కనపడింది శర్మిష్టకి. ఒకొక్కసారి మాట్లాడుతూ, మాట్లాడుతూ ఆలోచనలో పడిపోతుంది. అదివరకటి తుంటరితనం, చిన్నతనం, కొంతవరకు తగ్గిపోయి, మనిషిలో పరిపక్వత చోటు చేసుకుంది. శశాంక్‍ని గురించి మాట్లాడేటప్పుడు ఒక విధమైన తన్మయత్వంతో మాట్లాడుతుంది, కళ్లలో మెరుపు కనబడుతుంది. అతని పేరత్తగానే ముఖంలో మార్పు వచ్చి, మనిషి మృదువుగా ప్రవర్తిస్తుంది. అప్పుడప్పుడు సిగ్గుపడుతుంది కూడా!

            శర్మిష్ట ఇదంతా గమనించి ప్రవలికను ఆటపట్టించసాగింది. అయినా ప్రవలిక కోపం తెచ్చుకోవడంలేదు.

            ఒక రోజు ఉండబట్టలేక శర్మిష్ట అడిగేసింది’’ ప్రవీ! నువ్వు ప్రేమలో పడ్డట్టున్నావు? నిన్నీస్థితిలో ఎప్పుడూ చూడలేదు. అదివరకటి అఫైర్స్ అన్నింటిని ఆషామాషిగా, లైట్‍గా తీసుకునే దానివి. కానీ ఈసారి మాత్రం అలా అనిపించడంలేదు!’’ అంది.

            ‘‘అవును శర్మీ! నేను నిజంగా ప్రేమలో పడ్డట్టున్నాను! నాలో ఈ మార్పు నాకే వింతగా అనిపిస్తున్నది! లైఫ్‍ని ఎంజాయ్‍ చెయ్యాలన్న నా ఫిలాసఫీ ఏమిటి ఇలా మారిపోయింది? శశాంక్‍తో శాశ్వత సంబంధం పెట్టుకోవాలని, పెళ్లిచేసుకుందామా అని అడగాలని అనిపిస్తున్నది. నువ్వు చెప్పు ఏం చెయ్యమంటావో? నీ సలహా ఇవ్వు’’ అంది....

            ‘‘తప్పకుండా అడుగు. అతనికి కూడా నువ్వంటే ఇష్టమేగా? శని, ఆదివారాల్లో ఇద్దరూ బయటికి ఎక్కడికో                     వెళ్తున్నారుగా? అప్పుడు అడిగేసెయ్యి’’ అంది శర్మిష్ట.

            కృతజ్ఞతగా స్నేహితురాలి వంక చూసింది ప్రవలిక.

                                            *  *  *

            అనుకున్నట్లే శుక్రవారం రాత్రి ప్రవలిక, శశాంక్‍లు కూర్గు ట్రి వేసుకున్నారు. బస్సులో వెళ్లి, బస్సులో వచ్చేటట్లు టికెట్స్ కొనుక్కున్నారు. సోమవారం ప్రొద్దున్నే బెంగుళూరుకి తిరిగివచ్చి ఆఫీసుకెళ్లే విధంగా ఏర్పాట్లు చేసుకున్నారు.

            సోమవారం ప్రొద్దున శర్మిష్ట ఆఫీసుకెళ్లడానికి తయారవుతుంది. ఇంతలో కాలింగ్‍బెల్‍ మ్రోగింది. తలుపు తీసింది. ప్రవలిక కూర్గు ట్రినుంచి వచ్చింది. మనిషి అన్యమనస్కంగా ఉంది. ముఖం కూడా చిన్నబోయి ఉంది.

            ‘‘ఏంటి అలా ఉన్నావు?’’ అడిగింది శర్మిష్ట.

            ‘‘ఏమీలేదు. బాగా అలసి పోయాను’’ అని తనగదిలోకి వెళ్లిపోయింది.

            ‘‘ఇక ఇప్పుడు కాదు, సాయంత్రం మాట్లాడుతాను’’ అనుకుని శర్మిష్ట ఆఫీసుకెళ్లింది.

            సాయంత్రం ఇంటికి వచ్చి చూస్తే ప్రవలిక నీస్తేజంగా కూర్చుని కనిపించింది. ఆఫీసుకు కూడా వెళ్లలేదట!

            ‘‘ఏమయింది ప్రవీ? శశాంక్‍ని అడిగావా’’?

            ప్రవలిక కళ్లనీళ్లు పెట్టుకుంది. ఆమెని ఈ స్థితిలో చూడటం ఇదే మొదటిసారి.

            మృదువుగా చెయ్యి పట్టుకుని ‘‘ఏమయిందో నాకు చెప్పు ప్రవీ!’’ అంది.

            ‘‘శశాంక్‍ని అడిగాను. ఇప్పుడు తొందరేముంది? ఇంకా మనం లైఫ్‍ ఎంజాయ్‍ చెయ్యాలికదా? మూడు,                   నాలుగేళ్లు ఆగి ఆలోచిద్దాం! అప్పటికి కూడా మనం ఒకరినొకరం ఇష్టపడుతుంటే పెళ్లి చేసుకుందాం అన్నాడు’’ అంది ప్రవలిక.

            ఈ పరిణామానికి విస్తుపోయింది శర్మిష్ట. ‘‘వాట్‍ ఏన్‍ ఐరనీ ఆఫ్‍ లైఫ్‍’’ అనుకుంది. ప్రవలికను ఎలా ఓదార్చాలో ఆమెకి తెలియలేదు.

                                            *  *  *

 

            ఆ తర్వాత ప్రవలికలో ఆశ్చర్యకరమైన పరివర్తన కలిగింది. మనిషిలో గంభీరత చోటు చేసుకుంది. అవసరం అయితేనే మాట్లాడటం చేస్తుంది. శశాంక్‍ని కూడా కలవడం మానేసింది. ఒక్క శర్మిష్టను తప్ప మిగతావారిని దూరంగా         ఉంచుతుంది. పుస్తకాలు చదవడం వ్యాపకంగా పెట్టుకుంది. ఈ మధ్య ఇల్లు, ఆఫీస్‍, పుస్తకాలు తప్ప వేరే ప్రపంచం లేదు.

            కొన్ని రోజుల తర్వాత శని, ఆదివారాలు కూడా ఏ ఆలోచనలూ లేకుండా బిజీగా ఉండాలని ఒక స్వచ్ఛంద సేవాసంస్థలో చేరింది. ఆ సంస్థయొక్క వయోజనవిద్య, స్త్రీ సంక్షేమ పథకాలు, అనాథ పిల్లల సంరక్షణ వంటి కార్యక్రమాల్లోకి చురుకుగా పాల్గొనడం మొదలు పెట్టింది. ఆ పనులు చేసేటప్పుడు ఆమె చూపించే ఏకాగ్రత, అంకిత భావం అందరిని ఆశ్చర్యపరుస్తున్నది. ఈమె అసలు ప్రవలికేనా అన్న సందేహం చాలా మందికి కలగసాగింది.

            ‘‘ప్రవలిక శశాంక్‍ని గాఢంగా ప్రేమించింది. అతనితోనే లోకం అనుకుంది. అందుకే శశాంక్‍ ధోరణి ఆమె హృదయాన్ని గాయపరచింది. ఆ గాయాన్ని నెమ్మదిగా కాలమే మానేలా చేస్తుంది’’ అనుకుంది శర్మిష్ట.

 

* * *

            ఆరునెలలు గడిచిపోయాయి. అనురాగ్‍కి బెంగుళూరులో ఉద్యోగం వచ్చింది. ఉద్యోగంలో చేరకముందే శర్మిష్ట, అనురాగ్‍ల వివాహం ఢిల్లీలో జరిగింది. స్నేహితురాలి పెళ్లిలో కీలకపాత్ర వహించింది ప్రవలిక. ముందుగా ప్రవలిక, ఆ తర్వాత శర్మిష్ట బెంగుళూరు చేరుకున్నారు. ఇందిరానగర్‍లో కొంచెం దూరంలో శర్మిష్ట, అనురాగ్‍ల కోసం ఫ్లాట్‍ వెదికి పట్టుకున్నారు. చాలా వరకు తన సామాను అక్కడికి చేరవేసింది శర్మిష్ట. అనురాగ్‍ ఇక రెండు రోజుల్లో వస్తాడని తెలిసి, మరుసటిరోజు తన ఫ్లాటుకి వెళ్లాలనుకుంది.

            కానీ ప్రవలికను వదిలి వెళ్లడం ఆమెకి ఎంతో కష్టం అనిపించిసాగింది. ఆ రాత్రి స్నేహితురాళ్లిద్దరూ చాలా సేపటి వరకు మాట్లాడుతూ కూర్చున్నారు. దిగులుగా ఉన్న శర్మిష్ట ముఖం చూసి ప్రవలిక...

            ‘‘అరే! శర్మీ! ఎందుకంత దిగులు? మనం కలుసుకుంటూనే ఉంటాం కదా? నాతో పాటు ఇక్కడ ఉండటానికి నా కొలీగ్‍ అపర్ణ వస్తుంది కదా?’’ అంది.

            శర్మిష్ట కొంత సర్దుకుంది. ప్రవలిక వంక దీర్ఘంగా చూసింది. ‘‘ఎన్నో రోజులనుంచో ప్రవలికను అడగాలనుకున్న విషయాలు ఇప్పుడే అడిగేస్తాను’’ అనుకుంది.

            ‘‘ప్రవీ! నువ్వు చాలా మారిపోయావు. నిన్ను చూస్తుంటే నాకు  దిగులుగా ఉంది’’ అంది.

            ‘‘శర్మీ! నాలో మార్పు నా మంచికే వచ్చింది. నాలోకి నేను చూసుకున్నాను. నన్ను నేను తెలుసుకున్నాను. ఇప్పుడే నాకు నిజమైన స్వేచ్ఛాస్వాతంత్రాలు వచ్చినట్లు అనిపించసాగింది. ఒకరి కోసం కాకుండా నా కోసం నేను బతుకుతున్నానన్న తృప్తి కలగసాగింది. నేను చేసే పనుల్లో ఊహించని ఆనందాన్ని పొందుతున్నాను’’ అంది.

            ‘‘మరి శశాంక్‍ సంగతేంటి?’’

            ‘‘అతన్ని నేను ఇప్పటికీ ప్రేమిస్తున్నాను. తనంతట తనే వచ్చి పెళ్లి చేసుకుందాం అంటే నేను ఒప్పుకుంటాను. ఒకవేళ రాకపోయినా ఫర్వాలేదు. నేను నేనుగా జీవంచగలను. నాలో వచ్చిన ఈ మార్పు నన్ను నిర్భయంగా ముందుకు సాగమంటున్నది’’ అంది.

            ప్రవలిక ముఖంలో కనపడే ఆత్మవిశ్వాసం శర్మిష్టను శాంత పరచింది. స్నేహితురాలిని ఆప్యాయంగా కౌగిలించుకుంది

కథలు

ఒక కథ

(కళ్యాణ సుందరి జగన్నాథ్ తన అలరాస పుట్టిల్లు ముందుమాటలో  తన మొదటి కథను, దాని వివరాలను  గురించి ప్రస్తావించారు. ఈ కథ “అలరాస పుట్టిల్లు”లో లేదు  అలా  ప్రస్తావించిన వివరాల ఆధారంగా సజ్జా వెంకటేశ్వర్లు భారతి పత్రికను వెతికి ఆ కథను వెలికి తీసారు.  “ఒక కథ” పేరుతో “అజ్ఞాత్” అనే కలం పేరుతో ఈ కథను వ్రాసారు.  ఈ కథ 13-7-2020 నాడు  సాక్షి దిన పత్రికలో ఒక యుద్ద కథ  అనే పేరుతో సంక్షిప్తం చేసి వేసారు.  కళ్యాణ సుందరి జగన్నాథ్ మొదటి కథను పాఠకుల కోసం పూర్తి కథను అందిస్తున్నాం)

08-01-39

బొంబాయి.

          ‘‘ఇప్పటికి సరిగా వారంరోజులయింది మిమ్మల్నందరిని వదిలిపెట్టి. ధర్మవరం దాటగానే నాకు వెనక్కి తిరిగి ఇంటి కొచ్చెయ్యాలనిపించింది. కాని దాసు చాలా ప్రోత్సాహించాడు మళ్లా. అంచేత అంత బెంగ లేకుండా ఇక్కడికొచ్చాను.

                  నిన్ను చూచిచూచి రావడానికి కాళ్లడలేదు. కాని లక్ష్మీ, భగవంతునిదయ యుంటే, ఏమో మనం అనుకున్నట్టూ ఈ యారు నెల లయిన తరువాత సర్కారు ఓ పదెకరాలిస్తే! ఇస్తారుట ఎట్లాగైనా ఆఖరికి నాలుగైనా. ఏమో మన కలలన్నీ నిజమవుతాయేమో? హాయిగా కూర్చుని పండించుకోవచ్చు. పిల్లలదృష్టం. ఇప్పుడేగదూ ఈ రాత్రనక పగలనక ఈ కష్టం. యుద్ధమా మాట్లా? తరవాత రోజులన్నీ మన ఇష్టం. గువ్వల్లా గూట్లో పడి ఆ కాస్తగింజలూ పండించుకోవచ్చు.

          పిల్లలు కళ్లల్లో కట్టినట్టున్నారు. నేను బయలుదేరేటప్పుడు కారు కదిలేవరకూ నీ ముఖం చూడడానికి ధైర్యం లేకపోయింది. ని వ్వెంత దు:ఖమాపుకున్నావో నాకు తెలుసును. ఏం చేస్తాం. బెంగపెట్టుకోకు. కోతలవంగానే తిరిగీ వచ్చేస్తా. దేవుడిచ్చిన ఆయుస్సు తిన్నగా వుంటే మనకేం భయంలేదు.

            చేను జాగ్రత్తగా చూచుకొంటూండు. రాముణ్ణి నూతిదగ్గెర ఆడుకోనివ్వవద్దు. అమ్మనీ పిల్లల్ని ఎంత భద్రంగా చూచుకొంటావో. ఓడ ఎక్కగానే వ్రాస్తా మళ్లీ. అమ్మకి దణ్ణాలు.’’

            ఉత్తరం చదివించి విన్నది. అత్తగారితో పిల్లలిద్దరూ వాకిట్లో ఆడుకుంటున్నారు. గుమ్మంలోకి వచ్చింది లక్ష్మి కర్ణంగారింటి నుంచి. కళ్లల్లో నీళ్లు గిర్రున తిరిగాయి. రాముడి వేపు చూచింది. రాముడు కనబడలేదు. నీళ్లడ్డం. రాముడు చిన్ని ముఖం ఎత్తి పలుకరించాడు.

            ‘‘అమ్మా, నాన్నెప్పుడొత్తాడే? నాక్కుక్కబండి తెత్తాడా?’’

               లక్ష్మికి  యేడు పాగలేదు. రాముడు తల్లి కాళ్లు చుట్టేసుకున్నాడు.

                                                                        ----

 

            కోడి కూసింది... మలుకోడి.

            లక్ష్మి యథాప్రకారం లేచింది. రాత్రంతా ఏమేమో కలలు. ఒక దారీ తెన్నూలేని ఊహలు. ఒకళ్లనొకళ్లు చంపుకోడం, రక్తప్రవాహాలు, గుఱ్ఱాలు, పెద్దపెద్ద ఓడలు, రైలుబండ్లు. నారాయణా తానూ చేలో కలిసి కలుపు తీస్తూ ఎందుకో పకపక నవ్వేశారట. ఇంకా చాలా. అర్థంలేదు.

            మంచుతో బరువుగా చిన్ని గాలి వీస్తోంది. రాత్రి ఒకజల్లు కురిసి ఆగినట్టుంది వాన. వాకిలి కొంచెం చెమ్మగా వుంది. వెన్నెల. లక్ష్మి ముఖం కడుక్కుని చల్లచేసుకుంది. గొడ్ల సావిట్లోకి వెళ్లి పనిచేసుకుంటూంది. తెల్లవార్తోంది తూర్పున. ఇప్పటికి పదిహేనుసార్లు ఈ విధంగా తెల్లవారింది నారాయణ పటాలంలోకి వెళ్లిన తరువాత. ఇన్ని రోజులకీ ఈ నాడు ప్రొద్దున్న మాత్రం హృదయం కాస్త భారం తగ్గినట్టుంది లక్ష్మికి. ఆరుమాసాలే గదూ. ఆరమావాస్యలు, ఆరుపున్నాలు అంతే.  యెర్రావు ఈనేటప్పటికి తిరిగి రావాలి మరి. అదృష్టం వుంటే పుల్లావూ కోడె దూడ్నికూడా వెయ్యాలి. లక్ష్మి భావాలు పరిగెడుతున్నాయి. పాలు తీసి లేగల్ని విప్పింది.

            తూర్పున దేవుడికి దణ్ణం పెట్టి, పిల్లలకి అన్నం పెట్టి తలలు దువ్వి చొక్కాలు తొడిగి బడిలోకి పంపేసింది.

            అత్తగారు, లక్ష్మి చద్దన్నం పెట్టుకున్నారు. సోమవారం, ఓడలోనుంచీ వ్రాసే వుత్తరం వస్తుందని చెప్పుకున్నారు, ఇద్దరూను.

            ఆనాడు లక్ష్మి చేలోకి వెళ్లింది. ప్రతిరోజూ కంటే ఆనాడు కొంచెం సంతోషంగానే వుంది. కాని ఈ పదిహేను దినాలనుంచీ వున్న వెలితి మాత్రం పోలేదు.

            ఊడ్చిన చేనంతా నాటుకుంది. ఈ చేను పెరిగి పండేటప్పటికి నారాయణ తిరిగి వస్తాడు. వేసవి అంతా ఇంట్లోనే వుంటాడు. ఆ తరువాత కూడాను. ఈ తలంపుతోనే ఒక విధమైన ధైర్యంకూడా వచ్చింది లక్ష్మికి.

               ఆకులు పోసిన వెంటనే వెళ్లాడు నారాయణ.

               లక్ష్మి తల్లిలేనిదవడం వల్ల నున్నూ మేనరికమవడం వల్ల నున్నూ పెండ్లి అయిన తరువాతా, అవక ముందూ కూడా ఆ ఇంట్లోనే పెరిగింది. నారాయణ దగ్గరగా ఇన్నాళ్లు వరసాగ్గా కళ్లకి కనబడకుండా వుండడం పెండ్లి అయిన తరువాత ఇదే మొదటిసారి నారాయణ, ఈ యెనిమిది సంవత్సరాలకి. భర్తవైపున బంధువులు అసలే లేరు లక్ష్మికి. అంచేత తానే నడుం కట్టుకుని ఆకు తీయించి ఊడ్పించింది. లక్ష్మి తండ్రి దూరాన్నున్నాడు. పండుగలకు వచ్చి పోయేవాడు.

            నారాయణ తనంతట తానే అయితే వెళ్లకనే పోనేమో. కాని అతని బాల్య స్నేహితుడు దాసు ప్రోత్సహం జాస్తి అయింది. దాసు బలగం గలవాడు. బ్రహ్మచారి. వీళ్లకంటే కాస్త బాగా బ్రతుకుతూన్న వాళ్లు కూడాను. గడిచిన పదిసంవత్సరాలలో  సంతకు బస్తీ వెళ్లడంతప్ప మరేమీ బయట పనిలేని నారాయణకి పటాలం కొలువంటే కాస్త సరదాగానే వుంది. యుద్ధం లేని రోజుల్లో ఒకపుడు పటాలంలో చేరివచ్చేసాడు కూడాను. అదికాక పటాలం పనివాళ్లందరికి తిరిగి వచ్చాక పొలాలిస్తారనే ఆశ ఒకటి.

            మరునాడు తలంటిపోసుకొని లక్ష్మి శనివారం సోమవారానికి ఒక్క రోజే మధ్య వుంది. ఆ రెన్నాళ్లూ రెండు గడియలలా గడిచినాయి.

            సోమవారం: 17-02-39

            ‘‘మేము ఓడలో వున్నాం. మన తెలుగు భాష రాని వాళ్లు కూడా చాలా మంది మా ఓడలో వున్నారు. నాకే విధమైన లోటూ కనబడడం లేదు. చాలా సరదాగా ఉంది. ఒహ ఆటలూ, ఒహపాటలూ గావు. అన్నీ తిరిగి వచ్చాక చెబుతానులే.

            ‘‘పిల్లల మీద మాత్రం చాలా బెంగగా ఉంది. మరీ రాముడు కళ్లల్లో తిరుగుతున్నాడు. వాడు జాగ్రత్త సుమా.’’

            ఉత్తరం వచ్చింది. ఏమిటో ఆ సరదా లక్ష్మికి అర్థంకాలేదు. ఇహ తరుచు ఉత్తరాలు వస్తూ వున్నాయి.

                                                                                                                                    23-07-39

                                                                                                   బస్రా.

            ‘‘మా పటాలం ఇక్కడే దిగి పొమ్మన్నారు. మాతో పాటు ఇంకారెండు రెజిమెంట్లు దిగాయి. దాసు బాగానే ఉన్నాడు. ఏమీ పని లేదు. రోజూ కవాతు చేయిస్తారు మాచేత. అది అయిన తరవాత కోరిన తిండి, పేకాట. ఒక్కొక్కప్పుడు ఊళ్లోకి వెళ్లి నాలుగు వీధులు తిరగడం. బలేగా ఉంది.’’

            మనస్సులో బాధగా ఉన్నా లక్ష్మి ఆ ఉత్తరాలు చూసుకొని ధైర్యం తెచ్చుకుంది. ఆయన సుఖంగా ఉన్నదీ లేనిదీ తెలుస్తోంది. అంతే చాలు.

            పొరుగింటి పిల్లల్ని చూసి లక్ష్మి పిల్లలు గోల పెడుతూంటే వాళ్లకు కూడా కుడుములు చేసియిద్దామని చేసింది. ఆఖర్ను తనూ ఒకటి తీసుకొంది. నారాయణకు చాలా యిష్టం కుడుములంటే. తలవని రీతిగా తలంచుకుంది. కుడుము నోట్లో పెట్ట బుద్ధి వెయ్యలేదు.

            ఇంకా నారాయణ దగ్గర నుంచి ఉత్తరాలు వస్తూనే ఉన్నాయి.

            లక్ష్మి విన్నదీ ఉత్తరం. హృదయంలో గాయం పడ్డది. ఇంటికొచ్చింది.

                                                                                                                                    10-08-39

     బస్రా

            ‘‘యుద్ధం ఆరంభం అయింది. మా రెజిమెంటు ఈ రాత్రి పన్నెండు గంటలకు బయలుదేరాలి.’’

            ‘‘అబ్బ! ఎన్నెన్నో కొత్తకొత్త మరతుపాకీలు తెచ్చారు. నిన్నంతా మాకు చూపించారు. మొహాలకి గంతలు ఎన్నోరకాలు. ఈ వింతలన్నీ తిరిగి వచ్చాక చెబుతాను.’’

            ‘‘నిన్నంతా నువ్వే కనపడ్డావు కళ్లకి’’

            ‘‘అమ్మా పిల్లలూ జాగ్రత్త! రాముడు జాగ్రత్త సుమా’’

            లక్ష్మి పనంతా చేసుకొని తీరికగా ఉన్నప్పుడు కర్ణంగారి వాకిట్లోకి పోవడం కద్దు. కరణంగారి భార్య రంగమ్మగారు, చాలా మంచిది. నలుగురూ కలిసి కాస్త ముచ్చట్లాడుకొని నీళ్లవేళకి ఇళ్లకు జేరుకుంటారు. ఈ సంవత్సరం రంగమ్మగారి పెద్దబ్బాయి రామ్మూర్తి చెన్నపట్నంలో బియ్యేపాసై ఇప్పుడింట్లోనే ఉన్నాడు. ఇంగ్లీషున్యూస్‍ పేపరు తెప్పిస్తూంటాడు. చదివి ఎప్పటికప్పుడు రంగమ్మ గారితోను తండ్రిగారితోను చెబుతూంటాడు వాట్లల్లో సంగతులు. వాట్లల్లో భయంకరమైన మరతుపాకీలు, శిథిలమైపోయిన పట్నాలు, శత్రువులు ధ్వంసం చేసిన కట్టడాలు, మరణిస్తూ ఉన్న సిపాయీలు వీట్ల అన్నిటి బొమ్మలూ చూపించి అర్థం చెబుతూంటాడు.

            నారాయణ వుత్తరాలన్నీ ఆయనే చదివి చెప్పేవాడు లక్ష్మికి. లక్ష్మికి అక్షరజ్ఞానం లేదు.

            నారాయణ వుత్తరం తిరిగి వచ్చేవరకూ అదే కాలక్షేపం లక్ష్మికి. రంగమ్మగారి ద్వారా యుద్ధ సమాచారాలు తెలుసుకోడం, ఆ బొమ్మలాశ్చర్యంగా చూస్తూండడం, ఇదీ వరస.

                                                                                                                                    20-08-39

                                                                                                    బస్రా

            ‘‘ఇన్నాళ్లూ ఈ తాగుడు ఎల్లా తాగేనో, ఇప్పుడు అసహ్యమేస్తోంది. ఈ అన్నం మనగొడ్లు కూడా తినవు. ఈ బ్రతుకు బ్రతికే కంటే చస్తే మేలు. తాగడానికి నీళ్లు కూడా దొరకడం లేదు. దోమలు వీపు మీద ఒక గేదె బరువు. ఏదో పాపం చేస్తే తప్ప యుద్ధంలోకి రారు.’’

            తప్పంతా తనదే ననుకుని దృఢం చేసుకొంది మనస్సులో. తానే వెళ్లనిచ్చింది ఒంటరిగా. అంత దూరదేశం. ఏడవకూడదూ? చిన్నా పెద్దచే చెప్పించకూడదూ? నారాయణ పెద్దమనిషి. పెద్దలమాట కెదురుచెప్పడే! అయినా తన పూర్వజన్మ ప్రాలుబ్ధం అంతేనేమో! ఇంకా ఎన్నో తలంపులు వచ్చాయి ఆ రాత్రంతా. నిద్రపట్టలేదు. నారాయణ సుఖంగా తిరిగి వస్తే ఒక మేకపోతును మొక్కుకుంది మహలక్ష్మీ అమ్మవారికి.

                                                                                                                                    30-08-39

బస్రా.

            ‘‘గడిచిన రెండుదినములూ ఘోరమైన యుద్ధం చేశాము. ఇటువంటి ఘోరం యమలోకంలో కూడా ఉండదు. నీవు ఊహించుకోలేవు. నా హృదయాన్ని చంపుకున్నాను. యుద్ధానికి ఎందుకొచ్చానా అని పరితపిస్తున్నాను. నేను వెంటనే తిరిగీ మీ అందరినీ చూచే వరకూ ప్రాణాలు కుదురుగా ఉండవు.’’

            ‘‘అమ్మ ఏడస్తోందా?’’

10-09-39

బస్రా

            ‘‘నాకు మతి పోతోంది. పదిమైళ్లు ముందుకి సాగాం. నిన్నంతా మురికినీళ్లలో, కందకంలో శవాల మధ్య ఉన్నాము. నాకు ప్రాణస్నేహితులందరూ చస్తూంటే వాళ్ల కేకలు విని కూడా వాళ్ల మీదనుండి ముందుకు నడిచిపోయాం. హృదయం రాయి చేసుకొన్నాను. తోటివాళ్లందరూ గాలిలో పురుగుల్లా కనిపించవలసి వచ్చింది. కన్నుమూసి తెరిచేటప్పటికి  కెవ్వున కేకలు పెట్టి చుట్టూ కూలిపోతున్నారు. ప్రాణం పోకముందే కదలి ముందుకు పోవలసి వస్తుంది. ఏ ఘడియ కేమో?’’

20-09-39

బస్రా.

            ‘‘నేనింకా బతికే ఉండడం నాకే ఆశ్చర్యంగా ఉంది. నాకు మతిపోయింది. నా కీపాపం ఇష్టంలేదు. ఇక్కడ చస్తే వీరస్వర్గం అంటారు. నాకు నమ్మకం లేదు. నన్ను డిశ్చార్జిచేస్తే బాగుండును. మీ అందరిలోకి వచ్చి పడిపోతాను.’’

            ఈ ఉత్తరాలు విని లక్ష్మి చాలా దిగులుపడింది. ఆయన బయలు దేరేటప్పుడు కాళ్లమీద పడి భోరున ఏడ్చినట్లయితే వెళ్లకపోనేమో? ఎందుకు అంత ఏడ్పూ ఆపుకొన్నాను అని చాలా విచారించింది. నల్లని మబ్బు కమ్మినట్టు మనస్సుని విషాదం కమ్ముకుంది. చేను పచ్చమూస వేసింది. రోజులు గడుస్తూన్నాయి. ఒక నెల వుత్తారాలు లేవు.

            లక్ష్మితండ్రి కన్నయ్య పదిమైళ్ళ దూరంలో వున్న మంగళూరుబస్తీలో వున్నాడు. ఏదో శనిపట్టినట్టు ఒక ఆరు సంవత్సరాలు వరసాగ్గా పంటలు సరిగా పండక కాస్తభూమీ పెట్టుబడి పెట్టిన షాహుకారికి విక్రయించేశాడు. భుక్తి జరిగే మార్గం లేదు. పాలి కాపుగా ఎవ్వరికైనా పనిచెయ్యడానికి పువ్వలమ్మిన వూళ్లో కట్టె లమ్మినట్టనిపించిం దాతనికి. అందువల్ల వూరు మారి బుచ్చిరాజుగారి దివాణంలో పంకా లాగడానికి కూరలు తేవడానికీ నాల్గురూపాయిల జీతానికి నౌఖరీ కుదిరాడు. ఆ విధంగా 9సంవత్సరాలు చేశాడు. బుచ్చిరాజుగారు కాలం చేశారు. ఆయన అల్లుడు దివాణాని కధికారై చాలామంది నౌకర్లపన్లు తీసివేశాడు. కోచిమాన్‍లీని గుఱ్ఱపాళ్ళని తీసి మోటారు కార్లు కొన్నాడు రెండు. పంకావాళ్లని తీసి ఎలక్ట్రిక్‍ పంకాలు నవనాగరీకంగా పెట్టించాడు. ఇల్లాగే అన్నీ, ఆ సందర్భంలో కన్నయ్య నౌకరీ కాస్తా పోయింది. కాని చాలా కాలం ఇల్లు కని పెట్టుకున్నాడనీ బాగా ముసలివాడనీ బుచ్చిరాజు గారి భార్య వాళ్లదొడ్లో పువ్వులచెట్లూ అవ్వి వుండగా కాస్త మెల్ల వుంటే దానిలో ఉచితంగా పాకా వేసుకుని బ్రతకమని హుకుం ఇప్పించింది. కన్నయ్య నాలుగు ఆవుల్ని కొని పాలవర్తకంవల్ల జీవిస్తూన్నాడు. బ్రతుకు సుఖంగానే వుంది. మంగళూరు చాలా పెద్దబస్తీ, పాలకి ఖర్చు జాస్తి. తిండికీ బట్టకీ వెలితిలేకుండా జరుగుతూంది.

            ఓ నాడు కన్నయ్యకి జబ్బుచేసింది. విషజ్వరం. బాగా పెద్దవాడైనందున తిప్పుకోలేక పోయాడు. మనుమల్ని కూతుర్ని ఒక్కమాటు చూచి వున్న నాల్గు దూడల్ని కంచరిసామానూ వప్పజెప్పి బాధ్యత వదిలించుకోవాలని దివాణంగుమాస్తాగారి చేత వుత్తరం ఒకటి వ్రాయించి పంపిచాడు లక్ష్మికి, వెంటనే బయలుదేరి రమ్మని.

            ఎప్పటిలా కర్ణంగారింటికి తీసికెళ్లింది. లక్ష్మి వుత్తరం రామ్మూర్తిగారు చదివి చెప్పారు.

            చేలో ఒక నెలవరకూ అట్టే పని వుండదు. అందవల్ల పక్కింటివారిని బ్రతిమాలి విషయం చెప్పి చెల్లమ్మ అనుమతి పుచ్చుకుని చిన్నపిల్లల్ని ఇద్దర్ని తీసుకుని బయలు దేరింది మంగళూరు లక్ష్మి. ఆనాడు కర్ణంగారి వెట్టి ఎంకడు మంగళూరు తాలూకా ఆఫీసుకు వెడుతూంటే వాడివెంట వచ్చింది. భద్రంగా పడవ దాటించి, కన్నయ్యపాకలో ఒప్పజెప్పి వెళ్లాడు వెట్టి.

            తండ్రి కూతురు చూచుకుని ఏడ్చినారు. నారాయణ పటాలంలోకి వెళ్లడం కన్నయ్యకి అంత ఇష్టం లేదు. తన కూతురు బ్రతుకేమవుతుందో అని దిగులుగా వున్నాడు. పిల్లల్ని దగ్గరికి పిల్చి ముద్దులాడాడు.

            రెండవనాడు, కన్నయ్యకు మందిస్తున్న సాతాని తాత, నమ్మకం లేదని చెప్పాడు లక్ష్మితో. లక్ష్మికి జీవితంలో తండ్రితో ఎక్కువ కలిసి బ్రతకకపోయినా ఆదేదో కొండంత ధైర్యంగా వుండేది తండ్రి వున్నాడంటే. అదీకాక తన తండ్రి అని ఎవ్వరిని పిలిస్తే కడుపు నిండుతుంది? - ఇంతగా. అతి చిన్నతనంలో తల్లిని మురిపించి పెంచాడు కన్నయ్య కూతుర్ని, తరువాత దూరంగా మేనమామగారింట్లో ఇచ్చేశాడుగాని, బుచ్చిరాజుగారి భార్య కాశీకి వెళ్లారు. ఊళ్లో లేరు. ఆమెవున్నా ఏ ఇంగ్లీషు డాక్టరైనా పిలుపించునేమో, గొప్పమందు లిప్పించునేమో. ఇప్పుడు ప్రపంచంలో తన్ని కాపాడి రక్షించగలిగినవాళ్లు ఎవ్వరూ లేరు కన్నయ్యకి. కూతుర్ని చూచి నిశ్శబ్ధంగా కన్నీళ్లు కార్చాడు.

            పటాలాల్లోకి వెళ్లినవాళ్ల సంగతి కొంతవరకు పెద్దవాడు గనక కన్నయ్యకి అనుభవం. వాళ్ల భార్యా పిల్లలు పడుతూన్న కష్టాలకు గుండె నీరయిపోయేది కన్నయ్యకి పిల్లల్ని తల్లినీ చూస్తోంటే. కాని లక్ష్మికి తెలుసు. నారాయణ తొందరలో వస్తాడని. తండ్రిది వట్టి వెఱ్ఱి ప్రేమ. జ్వరతీవ్రత అని అనుకుంది.

        మూడవనాడు, అమావాస్య తగిలింది. కన్నయ్య క్రొత్తసంగతులు మాట్లాడుతున్నాడు. క్రొత్తమనుషులని పలకరించాడు. సంతోషంగా నవ్వాడు. సంధి!

            లక్ష్మికి దిక్కులేదు. నారాయణ దూరాన్నున్నాడు. దివాణంలో వున్న వారికి ఈ పల్లెటూరి పిల్ల వింత, హాస్యం. ఎవ్వరూ పలుకరించరు హృదయపూర్వకంగా. ఈ పిల్లని ఎరుగరు వాళ్లెవ్వరూ. కన్నయ్య వీళ్లకొలువులోకి రాడానికి రెండేండ్ల ముందే పుట్టింది. తండ్రి నడివయసులో ఈవూరెరుగదు. ఈ పేరు లెరుగదు. ఈ ప్రజలనెరుగదు.

            నిండు అమావాస్యనాడు కన్నయ్య రెండు గంటలు కలతలేని నిద్ర పోయాడు. లక్ష్మికి మనస్సు కుదురుపడ్డది. ఈ విధంగా జబ్బు నిమ్మళిస్తే చాలు ఎన్నాళ్లకి లేచి తిరిగితేం? ప్రాణం వుంటే బలుసాకు ఏరుకుని బ్రతకొచ్చు. ఇది తేలేక ఇక్కడ ఒంటరిగా బ్రతకనివ్వను. నయాన్నా భయాన్నా చెప్పి మా ఇంటికే తీసుకుపోతాను. కళ్ల ముందుంటాడు. ఇక్కడెవ్వడూ? అండ లేనిచోట వుండ దోషమన్నారు పెద్దలు. ఇప్పుడు తప్పదుగా. ఈ జబ్బు తేలేవరకూ కదలకూడదు. తేలిన వెంటనే, బయలుదేరాలి. ఈ తలంపులతో, తూర్పున తెల్ల వారినట్టూ, ఆనందం తొలకాడింది. లక్ష్మిముఖం మీద, తాను కాచిన బార్లీగంజి చల్లార్చి నెమ్మదిగా లేపింది. అయ్యాలెమ్మని.

            అయ్య పలుకలేదు.

            నుదుటి మీద చెయ్యివేసి లేపింది, నుదురు చలువరాయిలా తగిలింది చేతికి. చైతన్యం లేదు.

                                                                              *****

            ఈ ఆవుల్ని ఈ సామాను విషయం ఏదో తెవుల్పుకునే వరకూ లక్ష్మి మంగళూరు విడువలేకపోయింది. వీల్లేదు? దివాణంవారు కన్నయ్య అంత్యకర్మలకు అయిన ఖర్చు క్రింద వాళ్లవద్ద కన్నయ్య  దాచుకున్న సొమ్ములో సగం మినహాయించుకున్నారు. అందువల్ల దివాణంవారి మీద ఎంత అసహ్యం వేసినా లక్ష్మి వాళ్లతో పేచీ వదులుకుంటే గాని కదల్లేకపోయింది. పైగా ఆవుల్ని  శుక్రవారం సంతకి పంపించి పోకదం పెట్టాలి. లేకపోతే ఆవుల్ని ఎట్లా తోలుకేళ్లడం అంతదూరం? ఈ ఆస్తి విడిచిపెట్టి తిరిగీ వెళ్లిపోదామా అంటే, కన్నయ్య విల్లు వ్రాసి వుంచాడు.  సంవత్సరం క్రితమే - కూతురుకేనని - లేక కూతురుపిల్లలకనీ. తనకవసరం లేకపోతే పిల్లలికో - పిల్లల నోటిదగ్గర నుంచీ తియ్యడం ద్రోహం. గుండె నిలుపుకుని ఈ వారం ఇక్కడే వుండి తెవుల్చుకుని వెళ్లాలి. పోయిన తండ్రికొరకు గొగ్గోలు పెట్టి ఏడ్చింది. తల తిరిగిపోయింది.

            ఓ వారం గడిచింది. దివాణంలో దాసీలు పని తీరికయినప్పుడల్లా వచ్చి పలుకరించేవారు. నీభర్త ఎక్కడ? నీ కెంతమంది పిల్లలు? అని తోచిన ప్రశ్నలన్నీ వేశారు. విచారంలో వుండి పటాలంలో వున్నాడని ముభావంగా చెప్పి తన పని తాను చూచుకునేది. పట్టణాలలో దుష్పప్రవర్తన కలవాటుపడి శీలంపోయిన కొంతమంది దాసీలు, లక్ష్మికి భర్త విషయం చెప్పటం ఇష్టంలేదని భావించుకున్నారు. వాళ్లల్లో వాళ్లు తర్కంలోకి దిగారు, భర్త విడిచిపెట్టి వెళ్లాడు అని నిశ్చయించుకున్నారు. ఈ దాసీల భోగట్టాలు అంతపురం చేరినాయి. బుచ్చిరాజుగారి భార్యకి బుచ్చిరాజుగారి కుమార్తెకూ చాలా భేదం వుంది. ఈమె వివేకం లేని స్త్రీ, దాసీలు చెప్పిన మాటలు నమ్మి నవ్వింది. హృదయం లేదు. మంచీ చెడ్డ వివక్షత తెలియదు. తన వినోదం కోసం లక్ష్మిని బురుపెట్టి పిలిపించింది. క్రమేపి దివాణంలో మగనౌకర్ల దాకా పాకింది ఈ లక్ష్మికి భర్తలేడనీ, లక్ష్మి భర్త అధీనంలో లేదనీ, లక్ష్మి నీళ్లకి వెళ్లినప్పుడు మగవాళ్లు వెకిలి నవ్వులునవ్వారు. కిచకిచమని చెప్పుకున్నారు.

            ఒక వూరు కాపు ఒకవూరు వెట్టి అన్నట్టు ధర్మవరంలో నారాయణ భార్య, ఇల్లాలని గౌరవంగా బ్రతికిన లక్ష్మి ఈ వేళ దిక్కులేని దానిలా అందరి వెకిలి చూపులకు హాస్యాలకి గురి అయ్యింది. లోటు తనదీ కాదు. లక్ష్మికి ఈ ప్రజలు ప్రవర్తనలు చాలా కాలం పరిశీలనంలేదు. కాని రోజు పైబడ్డకొద్దీ లక్ష్మి మనస్సు కలత పడుతూంది. వీళ్ల కామె మీద కలిగిన తేలికదనానికి కారణం తెలియదు. పట్టణపు ప్రజ ఇంతే కాబోలనుకుంది. తనకు తెలిసిన పట్టణ ప్రజ అంతే. సాధ్యం మైనంత తొందరగా ధర్మవరం వెళ్లిపోవాలని నిశ్చయించుకుంది.

            ఆనాడు కోడికూతకి మెళుకువ వచ్చింది లక్ష్మీకి. తను మామూలువాడు కది. పైగా ఇది క్రొత్తవూరవడం వల్ల మరీనిద్ర సరిగ్గా పట్టడమేలేదుగూడాను. దివాణం దొడ్లో చిన్నమాటలు వినిపించినాయి. లక్ష్మి కర్థం కాలేదు. పిల్లల్ని దగ్గరగా లాక్కుని మళ్లీ పడుకుంది. తెల్లవారేవరకూ బస్తీలో ఏం పని వుంటుంది? - అందులోనూ, లక్ష్మివున్న పరిస్థితుల్లో? వుదయాన్న ఇద్దరు ముగ్గురు దాసీలొచ్చి అతిగర్వంగా అమ్మగారు పిలుస్తున్నారని చెప్పారు. వెళ్లింది. వెళ్తోంటే దారిలో ‘‘ఇదే, ఇదే, దొంగ’’ అన్న మాటలూ నవ్వులూ వినిపించాయి. ‘‘300రూ. బంగారు గొలుసు పోయింది. నీవుతప్ప ఈ అవరణలో క్రొత్తవాళ్లు లేరు. ఎవ్వరూ రానూలేదు. పైగా రాత్రి నీగుడెసె వైపు, అరటి చెట్టు క్రింద నిన్ను మా పెద్దగుమస్తా చూశాడట. అంతరాత్రి నీవు కాంపౌండులో ఎందుకుండవలసి వచ్చింది? కనుక పోలీసుకు కబురు పెడతాను. నిజం వప్పుకుని తెస్తావా తెచ్చి ఇయ్యి గొలుసు, లేకపోతే చూచుకో. మరి నీయిష్టం. ఆవులూ దీవులు అమ్మి గొలుసు ఖరీదు  తీసుకుంటాం. పైగా ఎన్నాళ్లైనా సర్కారు ఖైదువేస్తే, పిల్లలకి ఎడమవుతావు. ఏం ఏం చెబుతావు?’’ అని వినిపించింది లక్ష్మికి మేడ ఎక్కగానే. అమ్మగారు గర్జించింది. లక్ష్మికి కాళ్ల క్రింద భూమి తిరిగిపోయింది. నోట మాట రాలేదు. ఏదో నూతిలో వున్నప్పుడు పైనున్న వాళ్ల మాటలు వినుపించినట్టూ ఈ వేళ గడువిస్తాం. సాయంత్రం లోపుగా ఇవ్వకపోతే రేపు పోలీసు స్టేషనుకి వెళుతావు. సరేపో. ఇక  వెళ్లు ఆలోచించుకో’’ అనీ వినిపించింది. కాస్సేపటికి లక్ష్మి తనకు తెలియకుండానే నడిచి వచ్చింది తండ్రి పాకలోకి. తన కేమీ అర్థం కాలేదు. తండ్రిలేని కొరత చెప్పలేనంతగా కనిపించింది. ఏం చెయ్యగలదు? ఒక్కతె ఆడుది. తెలియని మూక. తన వూరు గాదు తనపల్లె గాదు. భర్త దూరాన వున్నాడు. మగ దిక్కులేదు. బ్రతుకు దుర్భరంగా కనిపించింది. ఏది ఈ కల్లోలంలోనుంచి తప్పించుకునే మార్గం? ఎవరు తప్పిస్తారు? ఎందుకు ఈ దుస్థితికి కావాలి? ఎల్లాగైనా దేనిలోనైనా పడి, కళ్లు మూసుకుంటేనో? అమ్మో! పిల్లలో! ముసలమ్మో!

            పిల్లలు తల్లిద:ఖం చూచి వెర్రిపట్టినట్టేడుస్తున్నారు. సాయంత్రం అయింది. దివాణం నుంచి పెద్దకారు బయలు దేరి యజమానులనిద్దర్ని ఎక్కించుకువెళ్లింది రైలు స్టేషన్‍కి. మరి రెండు కార్లు ఎదురు వెళ్లినయ్‍. పెద్దమ్మగారు కాశీనుంచి వచ్చేరోజు ఈ వేళ.  వచ్చారు.

            ఈ తగాయిదా ఆమె చెవిలో వేశారు పెద్ద వంటవాడూ దాసీలూ, లక్ష్మిని పిలిపించమన్నారు అమ్మగారు. ఈలోపుగా స్నానం చెయ్యడానికి వెళ్లితే ఆమెకే గంగాళంలో నీళ్లళ్లో అడుగున గొలుసు మెరుస్తో కనిపించింది. లోపలి కెళితే తలుపు మూల ఆదుర్దాగా నక్కాడు వంటవాడు. ఆమె చూచి నిజం చెప్పమంది. చెప్పాడు. పనిలోనుంచీ తీసివేశారు. కుమార్తెను గద్దించారు. లక్ష్మిని ఓదార్చి, రెండు చీరలు పెట్టి, కన్నయ్య సొమ్మంతాను, ఆవుల్ను ధరలు కట్టి మరోపది రూపాయలు ఎక్కువవేసి పంపించారు పెద్దమ్మగారు, బంట్రౌతుని పడవ వరకూ వెంట ఇచ్చి.

            ఇవతల వడ్డున దిగేటప్పటికి తూర్పు తెల్లపడుతూంది. ఈ గడచిన నెలరోజుల చర్యా ఒక పెద్ద పీడకలలా కనిపించింది లక్ష్మికి. స్వప్నంలో తిరిగొచ్చినట్టు వింతనడక జరిగింది. లక్ష్మి తనూ ఎప్పుడూ అనుకోని సంగతి. ఎప్పుడూ ఎరుగని అనునభవాలు. మరియెక ప్రపంచంతో సంబంధం. జీవితమే వింత. ఇది కలకాదు. చేతిలో బిళ్లకుడుముల్లా 200పైగా రూపాయలున్నవి. తన ఆస్తి తండ్రి కిచ్చినది. తాను తన పిల్లలికి దాచవలసినది. మూట భద్రంగా చూచుకుంది.

            అదృష్టం కొద్దీ తిరుగుబండ్లు ధర్మవరంవి కనిపిస్తే వాట్లల్లో ఎక్కి ధర్మవరం చేరింది. చెల్లమ్మతో ఇది యావత్తు చెప్పింది. చెల్లమ్మ గుండె కొట్టుకుంది.

            తిరిగీ తాను యాథారీతిని బ్రతుకుతూంది నారాయణ వచ్చేవరకూ రోజులు లెక్క పెట్టుకుంటూ - తనపశువులూ, పొలం, పిల్లలు, తన ఇల్లూ - ఈ చిన్ని ప్రపంచం తనది. ఈ ప్రపంచం తన్ని గౌరవిస్తుంది. తన బాల్యం తెలుసు. తా నెవ్వరో తెలుసు. ఈ చిన్ని ప్రపంచంలో తానొకతె వేరు కాదు. ఈ ప్రపంచ మంతా తన్నెరుగుదురు.తానా ప్రపంచానికి పొరుగుగాదు.

            మరియొక్క నెల గడిచింది. ఇప్పటికి రెండునెలలయింది. నారాయణవద్ద నుంచి వుత్తరం వచ్చీ.

            యుద్ధం మాత్రం జరుగుతూనే ఉందని ప్రతి రోజూ తెలుస్తూనే ఉంది లక్ష్మికి రంగమ్మ గారి ద్వారా. కాని ఉత్తరం రాకపోడానికి కారణం ఏమిటో తెలియలేదు. ఒక వేళ సెలవు తీసుకొని బయలు దేరాడేమో తిరిగి వచ్యెయ్యడానికని ఒక ఊహ కూడా పుట్టింది.

            ఈ సంవత్సరం ములక వస్తుందన్నారు. ఆ గింజలు కాస్తా రాకపోతే పిల్లలూ, ముసలమ్మా, లక్ష్మి ఏం గావాలి? లక్ష్మి కృశిస్తోంది కొద్ది కొద్దిగా. ఇంతట్లో దాసు ఉత్తరం వేశాడు.

15-11-39

బస్రా

            ‘‘దురదృష్టంవల్ల చాలా బలమైన గాయాలు తగిలి నారాయణను ఆస్పత్రికి తీసుకెళ్లారు. అప్పుడే రాయాలంటే చేతు లాడాయికావు. ఇప్పుడు తప్పదు. రాత్రి మాపై అధికారిని అడిగాను. నిన్ననే ప్రాణం పోయిందని చెప్పాడు. దు:ఖపడి ఏమీ లాభం లేదు. పిల్లల ముఖం చూసి బ్రతకాలి. ముసలమ్మను జాగ్రత్తగా చూడాలి. ఎప్పటికయినా తప్పనిదే ఈ చావు.’’

            లక్ష్మి విరిగిపోయింది. చీకటి. అంధకారం. తాను చేయని పాపానికి శిక్ష అనుభవించింది.

            ఇరుగుపొరుగువాళ్ళు చాలా సహాయం చేశారు. లక్ష్మి ప్రాణం నిలిచింది. ముసలమ్మ మనసు రాయిచేసుకొంది. రెండు సార్లు పొద్దు పొడిచింది. లక్ష్మికి తెలియదు.

మూడవనాడు తిరిగి ఒక ఉత్తరం.

17-11-39

బస్రా

            ‘‘ఏనాటి పాపమో ఈ విధంగా అన్ని విధాలా బాకి అనుభవిస్తున్నాను. దాసు ఈ విధంగా నీకు ఉత్తరం రాశానని నాతో చెప్పాడు. నా గుండెలు బారిపోయినై. తప్పు అతనిదీ కాదు. మా యజమాని తాగి నెంబరు పొరపాటు చెప్పాడు. నాకు స్పహతప్పి పోయాక ఆస్పత్రికి తీసుకొచ్చారు. నాలాంటి పరిస్థితులలోనే ఉన్న మరొకాయన మూడు రోజుల క్రితం పోయాడు. నీ నోముబలం వల్ల నేనిప్పటికి తేలాను. కాళ్లూ చేతులూ బాగానే ఉన్నాయి. వీలయినంత త్వరలో వచ్చేస్తాను.’’

            ‘‘ఇంకా ఈ వారం ఉంటుందేమో ఈ యుద్ధం రాజీ చేసుకునేటట్లు ఉన్నారట ఉభయ పక్షాల వాళ్లూ.’’

            ‘‘పిల్లలు కళ్లకు కట్టినట్టున్నారు.’’

            ‘‘అమ్మకి దండాలు’’

            ఈ సారి నారాయణే రాశాడు లక్ష్మికి.

            ఆ మరునాడంతా స్వప్నంలో తిరిగినట్లు తిరిగింది లక్ష్మి. రోజులు గడుస్తూన్నాయి.

            ములక రాలేదు. చేను పండి ఒరిగింది. నిండు పంట. పై ఊళ్లవాళ్లు గట్టు మీదనుంచి వెళ్తూ ఒక మాటు పరాయించి మరీ వెడుతున్నారు.

            నారాయణ మళ్లీ రాశాడు. కొత్తసంగతులు ఏమీ లేవు. నారాయణ లేకుండానే కోతకూడా జరిగింది. కుప్ప లేశారు. నారాయణ దగ్గరనుంచి ఉత్తరం మళ్లీ రాలేదు. ఇంకా బహుశా బయలుదేరి ఉన్నా ఈ పాటికి ఓడలో ఉండాలి. ఎల్లాగా నురిపిడి అయ్యేటప్పటికయినా రాడా మొదట చెప్పిన ప్రకారం?

            నురిపిడి అయింది. పనిపాటలన్నీ అయ్యాయి. లక్ష్మి ఇంటినిండా ధాన్యం కూర్చింది. భర్తకోసం, సుఖంకోసం, ఎదురుచూస్తోంది.

            నెల అయింది. ఏమీ జాబు లేదు, ఏకబుర్లూ తెలియటం లేదు. కోసినవడ్లు కోసినట్లే ఉన్నాయి. నారాయణ వచ్చి గరిసె కడతాడని నమ్మకంతో అది అల్లాగే ఉంచింది. నేడో రేపో రావాలి. ఆఖరికి ఉత్తరమైనా.

            ఆనాడు పెందలాడే పనంతా తెమల్చుకొని కరణంగారి యింటికి వెళ్లింది. రంగమ్మగారు పెద్దబ్బాయిగారు ఆరుగుమీద కూచున్నారు. ఎప్పటిలా ఇంగ్లీషు కాగితం వచ్చింది. ఒక తెల్ల దొర గొప్పవిందు బల్ల ముందర ప్రముఖలతో మాట్లాడుతూ ఉన్నట్లు ఏదో బొమ్మ ఉంది. దాన్లో నారాయణ దగ్గరనుంచి ఉత్తరం వచ్చినంత ఆదుర్దా కలిగింది లక్ష్మికి. రామమూర్తిగారిని అడగబోతోంది దానిలో సంగతులు. ఇంతలో రంగమ్మగారే పలకరించారు.

            ‘‘ఏం! లక్ష్మీ! యుద్ధం అయిపోయిందట. అందరూ సమాధానపడి సంధి జేసుకొన్నారు. మన దేశం నుంచి వెళ్లిన పటాలాలన్నీ తిరిగీ పంపించేశారు. ఇంక రెండు వారాలలో మన నారాయణ కూడా వచ్చేస్తాడన్నమాట. బయలుదేరే డన్నమాట.’’

            లక్ష్మికండ్లు చుక్కల్లా మెరిశాయి. ఒక్క పరుగున ఇంటి కొచ్చింది. పిల్లల్ని పేరుపేరు వరసన పిల్చింది చెప్పింది, ‘‘నాన్న వస్తున్నాడు’’ అని. వీధి కేసి చూసి ఏడని ఆదుర్దాగా అడిగారు వాళ్లు.

            ‘‘ఇంకేముంది. ఇంక పదిహేనురోజులు! ఓడలో ఉన్నారు.’’

            అత్తగారికి చెప్పింది సంగతంతా. చెల్లమ్మకి సముద్రమంత అంతులేని సంతోషం కలిగింది. బోసి ఒక్క మాటు ఇకిలించింది. కన్నకడుపు. ఆకాశమువైపు చూసింది. ఒక్కదణ్ణం పెట్టింది. పొంగి పొంగి వచ్చినై కళ్లల్లోకి నీళ్లు.

            రాత్రి లక్ష్మి పడుకొంది. ఎప్పుడు తెల్లవారుతుందో అనిపించింది. తెల్లవారితే ఒక్కరోజు గడచిందన్నమాట. ఓడ మరికొంత దగ్గరకొచ్చి ఉంటుంది. ఇంకా పద్నాల్గుపొద్దులూ పద్నాల్గురాత్రుళ్లూ గడవాలి. పువ్వల్లాంటి చక్కని కలలొచ్చాయి. ప్రకృతిలో సౌందర్యమంతా లక్ష్మిదే. సృష్టిలో ఇమిడిన ఆనందమంతా తనదే. ఆదినుంచి తుదివరకూ ఆనందమే కనిపించింది. ఒకప్పుడు తను అనుభవించిన దు:ఖం లక్ష్మి మరిచిపోయింది. కష్టాలు తీరిపోయినవి. ఇహ జీవితంలో ఒక వెలితిలేని ఆనందం.

            మరునాడు పొలంగట్టుమీద బెండకాయలకోసం వెళ్లి అటూ చూసి, చిన్నతనంలో తాను నేర్చుకున్న పాట మెల్లగా గొంతెత్తి పాడింది లక్ష్మి. పిల్లబోదులలో నీళ్లన్నీ ఎండిపోయినా అంగలేని దాటి వచ్చింది.

            అత్తగారికీ పిల్లలకీ వడ్డించింది. నాన్న వస్తాడని ఊరించి మరొక ముద్ద తినిపించింది రాముడికి. తనూ భోంచేసింది. పట్టెడన్నమే. కడుపు నిండింది. ఆకలి కూడా లేదు.

            సాయంకాలం సూర్యుడు అస్తమిస్తున్నాడు. పడమట కావిరి కమ్మింది. ఆవులు పొలంనుంచి తిరిగి వచ్చినై. ఎఱ్ఱావు కోడెదూడ అల్లరి చేస్తో రాముడితో ఆడుకొంటోంది. లక్ష్మి సూర్యుడి కెదురుగా నీళ్ల కెడుతోంది. లక్ష్మినీడ పొడవుగా పడ్డది. రాముడు ఆడుకుంటూ నీడలో కొచ్చాడు. ఎదురుగా కాకిబట్టలు వేసుకొని ఒక మనిషి వచ్చి ఒక పెద్ద కాకికవరు యిచ్చాడు.

            ఇంకెవరు ఉత్తరం రాస్తారూ, నారాయణ తప్ప? కవరు కళ్ళకద్దుకుంది. కొంగులో ముడివేసుకొని బిందె నింపుకొని ఇంటికి గాలిలో నడచి వచ్చింది.

            ఇది విప్పి చదివించే వరకు తృప్తిలేదు. పిల్లల మాట అత్తగారిమాటా తరవాత. ముందర తాను వినాలి. ఏరోజు కారుకి దిగుతారో ధర్మవరం!

            ఈ వుత్తరం ఏదో మామూలుకంటే భేదంగా వుంది. కాని ఇల్లాంటి కవర్లు ఇదివరకు కొన్ని మార్లు చూచినట్లు జ్ఞాపకం వచ్చింది. కరణం గారి ఇంట్లో రంగమ్మగారి నడిగితే సర్కారు కాగితాలు, సర్కారు ఉత్తరాలు అని చెప్పింది. కనుక ఇదీ సర్కారుదేనేమో? సర్కారు కేంపని నాతో అనుకుంది లక్ష్మీ. కాని వెంటనే అర్థమయింది. సర్కారు పొలాలు ఇస్తారుగా యుద్ధమయింతరవాత. ఆ హుకుము అయి ఉంటుంది. ఎన్ని యకరాలిచ్చారో! చదవగలిగితే బాగుండును.

            ఉత్తరం చదివి సర్కారు అన్నమాట రంగమ్మగారు చెప్పాలి.

            అ ఉత్తరం వళ్లోపెట్టుకొని చిరునవ్వుతో కరణంగారి యింటికి పరుగెత్తింది - లక్ష్మి.

      రామమూర్తిగారు చదివారు... రెండవ రెజిమెంటు 120 నెం. నారాయణ ఆఖరునాటి యుద్ధంలో పోయాడు. అతని కుటుంబానికి సర్కారు వారు కృష్ణాజిల్లా పోలవరం తాలూకా నెం. 5/459 సర్వీభూమి 5 ఎకరాలు గ్రాంటు చేశారు.

కథలు

వాళ్ళకి డబ్బు చేసింది

పద్మకి మెలకువ వచ్చేసరికి ఒళ్ళంతా పుకపుక లాడిపోతోంది. తల పగిలిపోయే తలనొప్పి. ఒక్కక్షణం ఆమె కెక్కడుందో అర్థం కాలేదు. నెమ్మదిగా స్పృహలోకొచ్చినట్టయి తను హాస్పటల్‍  రెస్టురూంలో రాత్రి డ్యూటీ అయ్యాక వచ్చి పడుకున్నది గుర్తు కొచ్చింది. అవును రాత్రి ఒంటిగంటకి డ్యూటీ నిర్మలకి హాండవర్‍ చేసి వచ్చి మంచం మీద పడిపోయింది. టైము చూస్తే ఇంకా అయిదు కూడా కాలేదు. తన తరువాత వచ్చిన మేరీని తను సరిగ్గా పట్టించుకోలేదని, పలకరించలేదని గుర్తుకొచ్చింది పద్మకి. తనకి అప్పటికే ఏలాగో వుందని గ్రహించింది. బట్టలు తీసేసి నైట్‍డ్రస్‍ వేసుకుని, కాస్త ముఖం కడుక్కుంటుంటే చలిగా అనిపించింది. అక్కడే వున్న ఫ్రిజ్‍లోంచి పాలుతీసి, మైక్రోవేవ్‍లో వేడిచేసి, ఇన్‍ష్టింక్ట్ కాఫీ కలిపి రెండు కప్పుల్లో పోసి, ‘‘మేరీ - ఈ కాఫీతాగు. నేను వెంటనే పడుకుంటా - తలపగిలి పోతోంది’’ అంటూ పారాసిటమాల్‍ మింగి, కాఫీ తాగి మంచం మీద ఒరిగిపోయింది పద్మ.

మేరీ ఆమె దగ్గరగా వచ్చి, ఫీవర్‍ చూసింది. అరె! టెంపరేచర్‍ వుంది’’ అని బాత్‍రూంలో కెళ్ళిపోయింది అవసరంగా.           పొద్దున్న లేచేసరికి పద్మ వొళ్ళు కాలిపోతూనే వుంది - ముక్కులోంచి రొంపనీరు కారి పోతోంది. తల నొప్పి కాస్త తగ్గినా ఇంకా వుంది.

మధ్యాహ్నం వరకు డ్యూటీ లేదు కనుక బ్రష్‍ చేసుకుని కాఫీ తాగి, మంచం మీద ఒరిగింది.

మేరీ వెళ్ళి డాక్టర్‍కి చెప్పింది. ఆయన చూసి, వెంటనే కోవిడ్‍ టెస్టు చేయడం మంచిదని సలహాయిచ్చాడు. ‘‘ముందు పెద్దాయినతో చెప్పు’’ అన్నాడు కొసరుగా. మేరీ, నిర్మల, రోజీ కలిసి మాట్లాడి ఏర్పాటు చేశారు. కానీ ఆ పెద్దాయిన ముందుగా డబ్బుకడితేగానీ టెస్టు చేయడం కుదరదని స్పష్టంగా చెప్పాడు. కాస్సేపు తర్జన పడ్డాక ‘‘మేమిక్కడి స్టాఫ్‍ కదా’’ అందొక నర్స్ నెమ్మదిగా - ‘‘అదేం కుదరదు. దేనికదే, డబ్బుకట్టి రా - త్వరగా’’ అన్నాడు.

మేరీ, పద్మతో విషయంచెప్పి కాస్తసేపు గుంజుకుంది. దానివల్ల ఫలితమేం లేకపోయింది.

‘‘నా బ్యాగ్‍లో ఏ.టి.ఎమ్‍ కార్డు వుంది’’ అంది నీరసంగా పద్మ. ‘‘ఇప్పుడేం వద్దు, నా కార్డు మీద కట్టేస్తాను తర్వాత చూసుకోవచ్చు’’ అంటూ పరుగెట్టింది మేరీ.

‘‘ఓ మాత్ర వేసుకుని డ్యూటీ చెయ్‍’’ అన్నాడో డాక్టరు.

‘‘నా వల్లకాదేమో’’ అంది పద్మ.

‘‘మంచిది కూడా కాదు. టెస్టు రిజల్ట్ రానీయండి’’ అంది నిర్మల.

అదొక మల్టీ సూపర్‍ స్పెషాలిటీస్‍ హాస్పిటల్‍ - ప్రయివేటు సంస్థ. అక్కడ సుమారు మూడు వందల మంది నర్సులు పనిచేస్తున్నారు - ఇంక డాక్టర్లు - హెడ్‍ నర్సులు - వార్డ్బాయ్స్ రాత్రి కూడా ఆ హాస్పటల్‍ పగలు మాదిరి గానే వుంటుంది. తళతళ మెరిసిపోయే నేల - మిలమిల మెరిసి పోయేలైట్లు. ఎంతో హంగుతో - మరింకెంతో ఆధునిక వసతులతో, పేషెంట్లకే కాదు వారితో వచ్చిన కుటుంబ సభ్యులకి కూడా ఎంతో సౌకర్యంగా వుంటుంది. పక్కనే అద్భుతమైన క్యాంటిన్‍. అందులో అన్ని వేడివేడిగా శుభ్రంగా పేషెంట్సుతో వచ్చే వారికి ఫైవ్‍స్టార్‍ హోటల్లో వున్నట్లనిపిస్తుంది. మనస్సుల్ని ఆవరించుకుని వున్న దిగుల్ని పోగొట్టలేకపోయినా, పై పై కష్టాల్ని పారత్రోలి ఊరటకలిగిస్తూంటుందా వాతావరణం.

ఆ హాస్పిటల్‍ - ఈ మధ్యనే కోవిడ్‍ - 19 - కరోనా కేసులు టేకప్‍ చేసే నిర్ణయం తీసుకుని, దానికి సంబంధించిన ఒక స్పెషల్‍ వార్డు ఏర్పాటు చేసింది. స్టాఫ్‍ కొందరు అందులోకి కేటాయింపబడినా, అటూయిటూగా అందర్ని అవసరాలకి డ్యూటీ వేస్తూనే వున్నారు. జాగ్రత్తలు తీసుకుంటూ స్పెషల్‍గా వచ్చే ఆదనపు జీతం కోసం పనిచేద్దామని ముందుకొచ్చారు. పద్మకి పాజిటివ్‍ అని తేలింది. వెంటనే ఆమెని గవర్పమెంటు హాస్పిటల్‍కి వెళ్ళమని సలహాల పరంపర...

‘‘అదేమిటి సార్‍! ఇక్కడ స్పెషల్‍ వార్డు వుంది కదా’’ ఆమె మాట పూర్తికాకుండానే

‘‘అదేం కుదరదు మిస్‍ - మీరు వెంటనే గవర్పమెంటు హాస్పిటల్‍కో సెంటర్‍కో వెళ్ళండి’’ అన్నాడా పెద్దాయన అక్కడ్నించి కదిలిపోతూ...

పద్మని తీసుకుని నిర్మల, రమ ఎంత తిరిగినా, ఆమెకి అడ్మిషన్‍ దొరకలేదు. ఆమె నిలబడలేని స్థితిలో వున్నా ఎవ్వరూ కరుణ చూపించలేదు - మూడు హాస్పిటల్స్ తిరిగాక ఒక గవర్నమెంట్‍ ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఒక బెర్త్ దొరికింది. తన డబ్బులు పెట్టి టెస్టులు, మందులు, కొనుక్కుని పద్మ నెమ్మదిగా కోలుకుంది. క్వారంటైన్‍లో వున్న రోజులకి జీతం కట్‍. అదేమంటే - ‘‘మీరు స్పెషల్‍ డ్యూటీకి అడిషనల్‍ అలవెన్స్ తీసుకున్నారు కదాఅంటూ దబాయించారు. ప్రాణాల పణంగా పెట్టి సేవచేసే నర్సులకి అందిన బహుమానం యిదా అంటూ కొన్ని గొంతులు లేచాయి. అన్ని గొంతుకల్నీ చాకచక్యంగా మూసివేశాయి పెద్ద తలకాయలు. చేసేది లేక బతుకు జీవుడా అంటూ బయిటపడింది పద్మ. వందేళ్ళ అనుభవాన్ని మూట కట్టుకుని ఊరకుండి పోయారు ఆమె స్నేహితురాళ్ళు మేరీ, నిర్మల, రోజీ, రమ.

నెలకి పాతిక, ఇరవై వేలు సంపాదించుకునే నర్సులు వేలకి వేలు పోసి, ఇలాంటి వైద్యాలెలా చేయించుకోగలరు అని నోటిమాటలు చెప్పినా, సమయానికెవ్వరూ సాయం చేయలేక పోయారు.  రెండు లక్షలు దాటిన బిల్లు, వాళ్ళనీ వీళ్ళనీ పట్టుకుని తగ్గించుకునేసరికి అది ఒకటిన్నరకి వచ్చి ఆగింది. మొత్తం డబ్బు మేరీ కట్టింది. పద్మ వెంటనే కొంత డబ్బు ఆమెకి ట్రాన్స్ఫర్‍ చేసింది.

‘‘నెమ్మదిగా ఇద్దువుగానీలే అందామని నాకు వున్నా, అది కుదరదు. మా అమ్మ నా పెళ్ళికోసం డబ్బు కూడబెడుతోంది. పైసలతో ఆమెకి లెక్కలు చెప్పాలి’’ అంది మేరీ తలవంచుకుని...

పద్మ చాలా నొచ్చుకుంది ‘‘నయంలే - నీ ప్రాణమిచ్చినన్ను కాపాడావు - నీ రుణం డబ్బులిచ్చేసినా తీరదు’’ అంది. ‘‘మనలో అంత పెద్ద మాటలెందుకు - కరోనాకి కులంలేదు మతంలేదు అంటూ డబ్బావాయిస్తున్నారు - మన స్నేహానికి మాత్రం అవి వున్నాయా?’’ అంది మేరి.

‘‘నిజం చెప్పావు. మనం మనుషులం అంతే’’ అంది పద్మ. ఇంతకీ సురేష్‍ విషయం ఏం చేశావు? అంది రమ మేరీ దగ్గరగా వచ్చి.

‘‘ఆ... ఏం చేస్తాను? లక్షలు కట్నం పోసైనా మా వాళ్ళలో కుర్రాడినే నాకు కట్టబెడుతుందట’’ అంది మేరీ విసుగ్గా.                ‘‘మేమందరం వున్నాం - హాయిగా పెళ్ళి చేసేసుకో. సురేష్‍ మంచివాడే’’ అంది నిర్మల.

డిశ్చార్జయి వెళ్ళిపోతున్న పద్మకోసం టాక్సీవచ్చి ఆగింది. ‘‘పెళ్ళి చేసేసుకో - కానీ ఒక్కనెల్లాళ్ళు ఆగు. నేనూ వస్తా పెళ్ళికి’’ అంది పద్మ.

షేక్‍ హాండ్లు - హగ్‍లు వద్దు వద్దు - మూడు గజాల దూరమే ముద్దు. కాబట్టి దూరం - దూరం - మేరీ డియర్‍! నేను ఇంటికి చేరగానే మిగిలిన డబ్బు ట్రాన్స్ఫర్‍ చేసేస్తాను.

 ‘‘అబ్బే ఫరవాలేదు’’ అంది మేరీ...

‘‘లేదు - మా బ్రదర్‍తో మాట్లాడాను. డబ్బు రెడీగా వుంద’’ని చెప్పాడు.

టాక్సీ నెమ్మదిగా కదిలింది.

‘‘పద్మక్కని దింపేసి, తిరిగి వచ్చేస్తాను’’ అన్నాడు అక్కడ అందరికీ కామన్‍ తమ్ముడు నగేష్‍...

అందరి మనసుల్లోను ఒకటే భావం...

మనిషికి మనిషీ - తోడు...

మనమే సృష్టించుకున్న డబ్బుకి మనమెప్పుడూ బానిసలం కాకూడదు... అని.

‘‘డబ్బు ఎర చూపించి, నేనెవరినో ఎందుకు పెళ్ళి చేసుకోవాలి? థూ...’’ అనుకుంది మేరీ గట్టిగా...

దూరంగా కనుమరుగవుతున్న కారుని ఎనిమిది కళ్ళూ వెంటాడుతూ వుండి పోయాయి.

 ఇంటికి ఫోన్‍ చేయబోతే....

"దేశమంతా కరోనాతో యుద్ధం చేస్తొంది.  భయపడకండి - పోరాడి గెలవండి..."

  ‘‘అమ్మా’’ అంది పద్మ...

కథలు

రాము - సోము - లస్సీ

రామాపురం అనే గ్రామంలో రాము సోము అనే ఇద్దరు స్నేహితులు ఉండేవారు, వారిద్దరూ కలిసి లస్సీ తయారు చేసి అమ్మే వ్యాపారం చేస్తుండేవారు, ఒక రోజు లస్సీ కొనుక్కోవడానికి వచ్చిన పొరుగింటి సుబ్బమ్మ ఏరా సోము నువ్వు ఆ రాము తో కలిసి వ్యాపారం చేస్తే అందులో నీకు ఎం లాభం వస్తుంది రా? నీవు ఒక్కడివే సొంతంగా వ్యాపారం చేసుకుంటే మంచి లాభాలు వస్తాయి కదా అతనితో కలిసి చేసే కంటే ఈ ఒక్కడే ఎందుకు చేయలేవు అని అ సోముకి అడక్కూడానే అనవసర సలహా ఇచ్చింది, ఆమె మాటలు విని సోము తన స్నేహితునితో ఏరా రాము నేను తనీగా వ్యాపారం చేసుకుంటాను అని తన వాటాతో వ్యాపారం మొదలు పెట్టాడు, చేసేది ఏమీ లేక సోము మౌనంగా ఉండిపోయాడు, సోముకి పొరుగూరిలో ఒక మామయ్య ఉన్నాడు, ఒక రోజు సోము తన మామయ్య దగ్గరికి వెళ్లి  అతని దగ్గర చాలా రకరకాల లస్సిలు , మిఠాయిలు తయారు చేయడం బాగా నేర్చుకున్నాడు, తరువాత తన ఊరికి వచ్చి రకరకాల లస్సిలు మిఠాయిలు చేసి అమ్మడం మొదలు పెట్టాడు, కొత్తగా మంచి రకరకాల లస్సీలు  మిఠాయిలు అంగట్లో ఉండడంతో బాగా వ్యాపారం పెరిగి రాముకి మంచి లాభాలు వచ్చాయి, సోము ఒకే రకం లస్సి వ్యాపారం చేయడంవల్ల అతని దగ్గర కొనేవారు చాలా తగ్గిపోయారు, దాంతో నష్ట పడిపోయిన సోము ఒకరోజు రాము దగ్గరికి వెళ్లి రాము నన్ను క్షమించు చెప్పుడు మాటలు విని నేను చాలా తప్పు చేశాను నష్ట పోయాను అని బాధ పడ్డాడు,అందుకు రాము బాధపడకు సోము నీ తప్పు తెలుసుకున్నావు ఇక నుంచి మన ఇద్దరం కలిసి మెలిసి వ్యాపారం చేసుకుంటూ మంచి స్నేహితులుగా ఉందాం అని  సోముని ఓదార్చాడు ,అప్పటి నుంచి  ఇద్దరు కలిసి వ్యాపారం చేసుకుంటు మంచి స్నేహితులు అనిపించుకున్నారు.

 

ఈ కథ నీతి

చెప్పుడు మాటలువినకూడదు,

స్నేహితులను అనుమానించకు కూడదు.

కథలు

కేడా  కొడ్త్సా

భవెనా (మే) మాసం......ఏడుగంటలకు ఎర్రగా సూరీఢు భగ భగ మండుతున్నాడు. అదివాసి గ్రామాల ప్రజలు చీమల తీర్గానే ఒకరెనుక ఒకరు  తెల్లారంగనే గుడ్డెలుగులతో కొట్లాడి ఏరినవి.

అవి విప్పపూలు అమ్మడానికి  కాక, భయ్యో, పేరో "ధనోరా గ్రామా  పంచాయతీ" దగ్గర గుమికూడారు. బేరసారాలు జోరందకున్నాయి.

అదే  గ్రామానికి చెందిన సాధార‌ణ‌ రైతు కేంద్రీయ.బాలాజీ విప్పపూలు కొనడానికి  గ్రామాపంచాయితి దగ్గర తచ్చాడుతున్నాడు.యాభైళ్ళ ముసలవ్వ దగ్గర ఇప్పపూలు కొని  బుట్టల పొందించాడు.అటుగా వచ్చిన సర్పంచ్ ఆత్రం సక్కుబాలాజి చూసి "రాం రాంఅన్నాడు..బాలాజి యొక్క ఎవుసం   కష్టం విలువ తెలిసినోడు.  వ్యవసాయం క్షేత్రంలోని మొక్కల తీరు ఆరాతీస్తున్నాడు.

ఇంతలోనే ఫోన్ మోగింది. ఉద్యానవన శాఖ  వ్యవసాయాధికార బాలాజికి ఫోన్చేశాడు. నిన్న  ప్రగతిభవన్లో పండ్లతోటల  సాగు గురించి  చర్చ జరిగింది.  మీరు సేంద్రీయ పంటల పండ్లతోటలో మీ  క్రృషి గురించి మేము చర్చించాం. మీరు వెంటనే ముఖ్యమంత్రిని కలవాలి. ఒక్కసారి ముఖం వెలిగిందితిప్పలుపడ్డది మతికచ్చింది. అలా  పంటకు పడ్డ తండ్లాట గురించి నిమ్మలంగా కుర్సీల చాయ్ తాగుతూ యాది చేసుకున్నాడు.

                                                                                                ......

ఐదేళ్ళ క్రితం ఆగష్టు మాసంలో కుం రం భీం ఆసిఫాబాద్ జిల్లా, కెరమేరి మండలం ముప్పై ఎనిమిది సంవత్సరాల వ్యక్తి బాలాజి, సలిజరం  రావడంతో పరీక్షల కోసం ఆసిఫాబాద్ శాంతిలాల్ దవాఖానాకి బయలుదేరాడు.  డాక్టర్ మంచిగ సూత్తడని పక్కూర్ల నుంచి జనం ఇరగవడనట్టు వస్తారు. అదే ఆసుపత్రిలో యాభైఏళ్ళ గిరిజన తెగకు చెందిన  ముసలవ్వ చూడటానికి  సావున వర్ణం ,పాతకాలపు వెండి ముక్కుపుడక,చేతులకు దండెలు,గోలుసాడి రూపంలో ఉంది. దూరం నుంచి పాణం బాగలేక రోగముతో ముఖమంతా ఇగ్గుకచ్చినట్టు పీలపోయినట్టు దవాఖానా బెడ్ మీద పడుకుంది.

డాక్టర్ శాంతారాం ముసలవ్వను పరిచ్చలు చేసి నీవు బలం పుట్టె తిండి తింటలేవన్నాడు.

......అని మెల్లగంది.”

"పెయ్ల రగుతం లేదు" .

బొత్తిగా బెవసలు అయివనవు. రకుతం పుట్ఝాలంటె మంచిగా పండ్లు,ఫలాలు తింటె బగ్గరకుతం పుడతదని ముసలవ్వకు చెబుతున్నాడు.....ఇగ ఇప్పటి నుంచైతే బొక్కవలిగేటట్టు ఏదిపడితే అది తింటాని డాక్టర్ సాబ్తో గొంతును కలిపింది.

సరే అంది ముసలవ్వఈ తతంగమంతా దూరం నుంచి  బాలాజి చూస్తున్నాడు.

ముసలవ్వ సంచిలున్న పైసలు యాభైరుపాయలు తీసి ఇవ్వగా పదరాళ్ళా పిలగాడు బజారుకెళ్ళి  ఒకటె  పండు అచ్చింది.ముసలవ్వ ముఖంలా సంబురం లేదు.

ముసలవ్వ చేతిలో ఒక్కటె పండు డాక్టర్ కనబడింది ఉంది.

డాక్టర్ ఆశ్చర్యపోతూ నేను పండ్లని కిలో తెచ్చుకోమ్మానుగాఅని  అడుగగా 

ముసలవ్వ దానికి సమాధానంగా నాదగ్గర కొనడానికి గవ్వని పైసల్లేవని చిన్నబోయి ధీనంగా చెప్పింది

బాలాజి కండ్లలో చూసిన ద్రృశ్యం  పోతలేదు. మనస్సు చివుక్కుమన్నది.

బలమైన తిండికోసము  గిరిజనులు ఇంత తిప్పలు పడుతున్నారా? అని కొన్ని దినాల్దాకా ఆ విషయం  నిదుర పట్టనివ్వలేదు. తనకున్న కొద్దిపాటి భూములైననా సాగుచేసి పండ్లతోటలు పెట్టాలని ఆలోచించాడు.

బలరాంచిన్నప్పటి సోపతికి  ఆర్మీల నౌకరత్తె జమ్మూకాశ్మీర్ల  చేస్తున్నాడు.అప్పడప్పుడు పోన్ చేస్తుండే. ఊళ్ళ జరిగేటి  ముచ్చట్లు మరియు తిప్పలన్ని ఇడమరిసి చెప్పేవారు..గట్లనే బాలాజి ఆసుపత్రిలా జరిగిన సంగతి  చెప్పిండు. మన భూములల్ల పండ్లసాగు చేసి ఈడోళ్ళకు పౌష్టికమైన,బలమైన తిండి అందించాలని మనసులుంది సెప్పిండుఆ ఆలోచనలే బొందిగల తట్టింది.కూసొనిత్తలేదు అది నిల్సోనిత్తలేదు.

బలరాంకు బాలాజికి అన్న మాట ఒకటి తోచింది

 

ధనోరా  నుంచి  అదిలాబాద్ రైల్వేస్టేషన్ లో  ప్లాట్ ఫాం మీద తన ఆర్మీమిత్రుడు కోసం ఆత్రృతగా  ఎదురుచూస్తున్నాడు. రైలు దిగిరాంగనే  బలరాం పదిమొక్కలను చేతికందించాడు. సంబురమైంది.

మొక్కలు పట్టుకుని  ఇంటికి బయలుదేరాడు.తోవలా తెల్లని దోవతిలునెత్తికి నడీడు మనుషులంతా రుమాలు చుట్టుకుని గుంపులుగా చీమల తీర్గా  చిక్కగ కదులుతున్నారు.నల్లని నేలలో నాగలి దున్ని వ్యవసాయం చేసే స్థితిలో కూడా ఉన్నారు " మేము భూమితోటి , పంటల తోటి కలిసి ఉంటాము. ఆకాడిి దేవరపెద్దపండుగను మొక్కుకుంటాము" అని రెండే  ముచ్చట్లు చెప్పిండ్రు.రోడ్డుకిరువైపులా ఎద్దులు, ఆవులు , మేకలు చెంగలిస్తున్నాయి. తడకలతో, మట్టి గుడిసెలు కంటికి అందంగా ఉన్నాయి.

 

అరటితోటలో  కొంతమంది ఆదివాసి గిరిజనులు కూలిపనులు చేస్తున్నారు. చక్కరకేళి, నాందేడ్ లాగనే ఈడ కూడ పందేండ్ల నుండి అదివాసి భూముల్లో అరటితోటలు అనేకము విస్తరించాయి.

యాభైల కింది నుంచి  భూముల వ్యవసాయం  నెర్రెలు పాసి రైతుకు దుంఖమే మిగిల్చింది.

పల్లెలెంది,పట్నాలెందిప్పుడు. తినే ప్రతి వస్తువలా  పెస్టిసైడ్ మందుల తోటీ కల్తీ బుసకొట్టిందిఅవి తిని రోగాలు,రొచ్చులతో ఆసుపత్రిలో పాలైతున్నారు.

కొండల అంచున,గుట్ఝలమీద  మొక్కజోన్నపత్తి,కందులుమినుములుసజ్జలు పంటలే శరణ్యం.

ధనోరా గ్రామం కాడ ఆగినము. చుట్టూ లోయల్లు,మంచిగాడ్పు, వాగులు పొంగుతున్నాయి. వర్షాకాలం కాబట్టి అడవి కోమ్మలు  చిక్కగా ఉన్నాయి. కొద్ది దూరములో రైతులు గుమికూడున్నారు.రైతులకు  వ్యవసాయాధికారి ప్రభుత్వం యొక్క పథకాలు గురించి వివరిస్తున్నాడు ఒక్కరి ముఖంలా అంత పెద్దగా అధికారి చెప్పే విషయం మీద నజరు లేదుగిరిజన రైతుల తండ్లాట గిరిజనులకే ఎరుకెక్కువ. 

 

అందులోంచి భగవంతరావు గిరిజన  రైతు "దయచూపండి,రక్షించండి" సారు వేడుకుంటూ ఒక్కసారి అని కాళ్ళమీద డాల్లన పడ్డాడు.

రెండేళ్ల నుంచి పంట చేతికిరాలేదు.మందులు ఎక్కువగా వాడటం వల్ల  పెట్టుబడి పెరిగి బతికే తీరు లేక పురుగుల మందు గతైందని అధికారి ముందు బోరున ఏడ్చాడు.అదికారి జిర్రుమనలేదు.

 

"ధనోరా "చుట్టూ ప్రక్కల అదిమ గిరిజనుల ఆదివాసీల గ్రామంలో సరైన పోషకాహారాలు లేక రక్తహినతతో భాధపడుతుంటారు. .అడవిల దొరికేటి సేకరించుకుని  జిగురు, తప్సీ, ఇప్పపూలు, కంకబొంగులు జీవనాధారం .

భూమి దైవం ఇచ్చిందిగాను,రాజులకు చెందిందని భావించి ప్రజలు సేద్యం చేస్తారు.

సమిష్టి జీవనం, అవసరాల వినిమయం ఉంటుంది తప్ప వ్యక్తిగత ఆస్తి ఉండదు.మార్కెట్టు మరియు కరెన్సీతో పనిలేదు 

 

ధనోరా గ్రామం  చుట్టూ ప్రాంతంలో పంటలు వేస్తారని పెద్దమీసాలయను అడిగా పత్తి, కందులు, మినుములు, కొర్రలు, సజ్జలు అని బదులిచ్చాడుపాత పద్దతుల్లో ఇపుడు పంటలకు మొగ్గు సూత్తండ్రని  చెప్పాడు.

 

అక్కడ తోట, వాగు ఉందికొత్తరకం పంటలు పండిస్తున్నాడుఅక్కడికెళ్ళమని సూచించాడు.

పంటల గురించి తెలుసుకోవాలంటె   ఊరి రైతుని కలవమన్నాడు.

ఆలిశ్యం చేయకుండా వెళ్ళానుచిన్నదుకాణం రైతులకు పొట్లం కట్టి  ఇస్తున్నాడు.

నమస్కారం చేయగా "రాం రాం"బదులిచ్చాడు.మీ గురించి చాలా మంది గొప్పగా చెబుతున్నారు.

మీ వ్యవసాయం క్షేత్రం చూడాలని అనగానే రయ్యిన బయలుదేరాం.

 

బాలాజీ ఇంటినుంచి కిలోమీటరు దూరం మాత్రమే వ్యవసాయక్షేత్రం ఉంటుంది.వ్యవసాయం క్షేత్రం  చేరేసరికి మట్టికి తనకు బంధం గురించి మాటల్లో తెలిసింది.

 

బాలాజి,ముప్పై ఏనిమిది సంవత్సరాల యువకుడు.తండ్రి ఏక్నాథ్, తల్లి లక్ష్మి భాయి .ధనోరా మూడిండ్లు గ్రామం పొందిచ్చిన కుటుంబం.బాలాజికి ముగ్గురు అన్నదమ్ములు మరియు వ్యవసాయంతో అనుబంధం ఉన్న కుటుంబం.ఎర్రగా కురచగా చిరుదరహాసంగా ఉండేవాడు. చదువులో కూడా ప్రతిభావంతుడు.పదవ తరగతి వరకుమోడిలోఆ తర్వాత ఇంటర్మీడియట్ ఆసిఫాబాద్ గవర్నమెంట్ కాలేజిలో చదువుతున్నపుడే బతుకుదెరువు కోసం   డ్రైవరుగా మారిండు. కష్టపడి సొంత కాళ్లపై నిలబడేందుకు క్రృషి చేయగా  డిసిఎమ్ వ్యాన్  కొన్నాడు తర్వాత వ్యానుకొన్న కొద్దిరోజులకు బొల్తా పడటంతో పెద్ద ప్రమాదము నుంచి బయటపడి మోటర్ రంగానికి స్వస్తి పలికాడు.

తండ్రి మరణంతో కుటుంబం కకావికలమైంది.

 

రోజులు గడుస్తున్నాయి. అటు పేదరికం ఏలాంటి సౌలత్ లేకా ఏమి చేయాలో తోచలేదుకొన్ని రోజులు దుంఖమైంది.

చిన్నకాటన్ దుకాణం పెట్టాడుదుకాణం   వచ్చిన గిరిజన రైతులకు వారికి పైసలవసారాలుంటె కొంత ఇచ్చి   అధికంగా వడ్డీ వసూలు చేయడం మంటె  మనసు  చివుక్కుమంది.

అట్లా రైతులను పీడించి పైసలు కుప్పచేయడం పద్దతి వ్యాపారం నచ్చక వదిలిపెట్టాడు.

 

ఒంటిమీద  ఒక అంగీ తప్ప లాగులేని అందమైన పిల్లవాడిగా తండ్రి వెంట వ్యవసాయం చేసిన రోజు గుర్తుంది.

అనుబంధం, అనుభవం మళ్లీ వ్యవసాయం తండ్రి ఆశయం  కొనసాగింపుగా చేయాలని అది కొత్తపద్దతిలో  చేయాలని భావించాడు‌.

 

దేశీయంగా ఆవు సాకే విధానంపంటలు పండించే విధానం సమస్యలకు పరిహారం వేరేలా ఉన్నాయని వాటిని ఆలవర్చుకున్నాడు.

పేడ,గో మూత్రంతో రసాయనాలు వాడని వ్యవసాయం జీవితం ప్రారంభించాడు.

తోట వైపు కదిలాం. తోవలో  అదివాసి మనుషుల ముఖాలు,భాష తీరు చూస్తుంటె గమ్మతనిపించింది.

తునికాకుతోటి చుట్టూ అదివాసి అడవంచు గ్రామాలు బతుకుదెరువని చెప్పాడు.

 

ఎప్పటికి పారే జీవవాగు చుట్టూ దొనల మధ్య ఎంత మనసు ఉల్లాసపరిచేలా ఉంది.గిరిజన పిల్లలు ఈతలు కొడుతున్నారుకొందరు స్త్రీలు ఉతికిన బట్టలు వాగొడ్డుకు అరేస్తున్నారు.

వ్యవసాయ క్షేత్రం ముఖద్వారం స్వర్గీయ ఏక్నాథ్ రావ్-కేంద్రే స్మారక్ ధామ్పెద్ద అక్షరాలతో రాసి ఉంది.

 

పద్నాలుగు ఎకరాల విస్తీర్ణంలో గల  వ్యవసాయ క్షేత్రంలో కలియతిరిగాము.   మొక్కలను  మూడెళ్ళ కిందట ఆగస్టు నెలలో జమ్మూ కాశ్మీర్,బస్వపూర్ నుంచి తెప్పించి నాటాను.

ధనోరా తోటలో దానిమ్మ ఉంది,పనాస ఉంది, అనేక రకాల పూలతోటలు ఉన్నాయి .రెండు మూడు రకాల పచ్చిమిర్చి కాయలు కూడ ఉన్నాయిచిన్న కుంటలో చేపల పెంచుతున్నారు.ఐదావులు,మూడు ఎద్దులున్నాయి. క్షేత్రంలో నాల్గు కుటుంబాలు జీవనం సాగీస్తున్నాయి..పేడను ఒక దగ్గర కుప్పలు వేసి పనిచేసేవారు పెద్ద కుండిల్లో నింపుతున్నారు.

నేను పంటచేస్తూ తోట నుండి కరివేపాకు తుంచి చారులో వేస్తాను.ప్రేష్ కొత్తిమీర నా దగ్గరే ఉంది.అదీ కూరలో వేసుకుని తింటె ఆరోగ్యమే పాడుకాదువంకాయ, టమాట, మునగ, తోటకూర దొరికిందిచూస్తు చూస్తుండగానే మొక్కలు పెరిగి పెద్దయ్యాయి. చుట్టుlబంధువుల కోసం ఎదురుచూడటం గొప్ప పండుగ.క్షేత్రంలో పక్షులు గూడుకట్టుకుని సంగీత కచేరీలుచేస్తున్నాయి. మట్టితో మాట్లాడుతున్నాడు.

తోటలో ఉంటె మనస్సు గాంధీబజార్.

మంచిర్యాల, బెల్లంపల్లి, చెన్నూరుల మామిడీపండ్లతోటలు  విరివిరిగా ఉన్నాయి. తోటలున్నా   మట్టిలో   అడవిలోలొధ్దిల్లో అనుకూల పఃటకోసం చాలా పరిశోధనలు చేశానుభూమితీరు గురించి వ్యవసాయం శాస్త్రవేత్తలతో అనేక సార్లు వారితో నా ఆలోచన పంచుకున్నాను.కొన్ని సలహాలిచ్చారు.

ప్రతిజిల్లాలో పంటల గురించి తెలుసుకున్నాను‌.అవన్నీ రసాయనాల పంటలు నచ్చలేదు.

ఇపుడైతేఅర్గానిక్ జపంమొదలైందిదీన్ని సర్టిఫై చేసేదరు?  దాన్ని నమ్మడం ఎలా? అన్న ప్రశ్నలు మనసుల పురుగు తీర్గా మెసిలిన ముందుకదిలాడు.

తండ్రి నుంచి నేర్చుకున్న వ్యవసాయం, నా ఆలోచన భూమి పోరల్లోకి వెళ్ళి పరిశోధన చేసి ప్రకృతి చలన సూత్రాలు తోటి సమాజ చలన సూత్రాలను బేరిజు వేసాను.

 

ప్రతి మట్టి పెళ్ళతో మాట్లాడాను‌.నా జీవిత లక్ష్యాన్ని విన్నవించుకున్నాను.సాంప్రదాయక సాగుతో  విస్తృతమైన పండ్లతోటల పెంపకం కలగన్నాను.

మట్టి ధైర్యం ఇచ్చింది. తర్వాత కొన్ని నెలలపాటు  రైతులతో నా ఆలోచనలు పంచుకున్నాను.కొందరు కలిసినడిచేందుకు ఆసక్తి చూపగామరికొందరు విభేదించారు.

అందరి యువరైతులతో సేంద్రియ పంటలకు సంబంధించిన ఉపన్యాసం మొదలైంది.బాలాజి ప్రసగించడం మొదలు పెట్టాడు.మనకిక్కడ  గ్రామాల్లోని పశుసంపతికి  ఢొకాలేదువ్యవసాయం మీద ఆధారపడిన ఉన్నారు.రసాయన ఎరువులు ఇదివరకు వాడి బతుకుల్ని అగామగం అయినాయి.ప్రక్రృతి వనరులతో ఎవుసం చేద్దాందానికి మనమంతా అడుగు మొదలుపెడదాం. .అట్లా చేస్తనే బతుకుడు లేదంటే  మనకి వేరే దారేది లేదు.

 

కొర్రలు,జొండ్లు,సజ్జలు,మినుములు 

సాగుగేయాలి. ఎంత కష్టమైన  పాత పద్దతులకే  మొగ్గు చూపాలి.నాలుకకు రుచిపోయ్యి ఎండ్లయ్యింది. మొద్థుబారింది

 

వ్యవసాయ జీవితంలో ప్రవేశించాక పశుపోషణ ఉన్న కాలంలో కూడా నిరంతరం చలనంలో ఉంటూ అదివాసులు గుంపులుగా తిరుగుతూ తెగలుగా జీవించారు.పశుసంపదతో  సాంప్రదాయ బద్దంగా వ్యవసాయం చేశారు

ఏండ్లకిందటె  పత్తి, మిర్చి, పొగాకు వంటి వ్యాపార పంటలు రైతుల భూముల్ల నాటుకుపోయాయి వ్యాపార పంటలు వీటి మార్కేట్ దళారులకు లాభాలు ఉండటం వల్ల గిరిజన రైతుల బతుకులు కుప్పకూలాయి.

 

మొక్కలు పూత్తయా? కాత్తయాని దెప్పొడ్చిన గానీ కించిత్ 

పెదవుల మీద చిరునవ్వు కోల్పోలేదు బాలాజి.

 

జమ్మూ కాశ్మీర్ పండ్లతోటలకు అక్కడి మొక్కలకు ధనోరా భూములు సారవంతమైనదిగాను, వాతావరణం అనుకూలంగాను భావించాడు. పదిమొక్కలను  భూమి చదును చేసి  గుంతల్లో  నాటాడు. గుంతలు తొడేటప్పుడు  సబ్బలు కాలికి తగిలి నెత్తురు బొల్ల బొల్ల కారగా పసుపుతో కాలికి బట్టకట్టాడు.పని మాత్రం ఆపలేదు.

దినాలు గడుస్తున్నాయి.బొందిగల గుటగుట ఉంది.

అడవికి దగ్గర కావడం వల్ల అడవిపందులు,కోతులు,గుడ్డెనుగుల నుంచి పంటను రక్షించటమనేది పెద్దసాహసమేచీకటైతే మంచం మీద పెద్ద  సప్పుళ్లతో అడవిపందులు రాకుండా కాపాడటానికి తెల్లారేదాకా తోటలోనే జాగారం.

మబ్బుల్లో లేచి ఆరుగంటలకు ఇంటికి పోయి  గొంతులో ఇంతంతా అంబలి పోసుకుని తల్లిచ్చిన పార పట్టుకుని వ్యవసాయం క్షేత్రంలోనే   మొక్కలతో గడపఢం, సేంద్రియాలు చేయడం   దినచర్య ‌.  మొక్కలతో అనుబంధం కండ్లలో మెరుపినిస్తుంది.

మొక్కలతో విడదీయరానీ బంధం ఏర్పడ్డాక తోటల బుద్దికావడం లేదు.

రోజు చిక్కని  చీకట్ల దూరంలా గర్రు గర్రుమని అడవి పందుల శబ్దం వినిపించిందిదడేల్లున లేచి వ్యవసాయం క్షేత్రంలోకి   దూసుకొస్తున్న అడవిపందుల పనిపట్టాలని కదిలాడు. చేతిలా పెద్ద లైటు ,గుతుప పట్టుకుని  .అడవి పందుల్లో  చిన్నపిల్లలు కనిపించాయిభయం వేసింది.మీది మీదకి ఊరికొస్తున్నాయి.

వాటిని తిప్పికొట్ఝకపోతే మొక్కలు నాశనం చేస్తాయని అర్ధమైంది..చేతిలో గుతుప తోటి ఒక్కసారిగా వాటిమీద దాడిచేయగా  పారిపోగా, తల్లి పంది మాత్రం మీద  పడిబాలాజిని కండలెక్క పికింది.

తప్పించుకుని బయటపడ్డాడు.దనోరా గ్రామంతా కదిలింది.

బాలాజి అమ్మ కడుపుల వెట్టి సాధుకుంటె ఇట్లా ఆయింది

బోరున తల్లడిల్లిందిఒక మాసం నొప్పులతో  ఇంటికి పరిమితమయ్యాడు.తండ్లాటంతా మొక్కల మీదనే బాలాజికి.

 

నెలరోజుల తర్వాత వ్యవసాయం క్షేత్రంలో అడుగుపెట్టాడుమొక్కలు దీనంగా ఉన్నాయి.దుంఖంతో కౌగిలించుకున్నాడు.

మొక్కలు సంతోషపడ్డాయి.

చుట్టుపక్కల గ్రామాల  రైతులకు వ్యవసాయంలో   తర్ఫీదు ఇస్తున్నాడు.

 

"నీ ఇష్టం వచ్చినట్టు మీటింగ్ పెట్టుకుని తిరుగుకానీ పనిచేసుకునే రైతులకు నీవు చేసే పద్దతులు నేర్పి చెడగొట్టకు,  నీకు పుణ్యము ఉంటుంది  పెర్టిలైజర్ యజమాని బాలాజి అన్నాడు. కోపం కట్టలు తెంచుకుంది.

పట్టణాలుపల్లెల అంతటా విధ్వంసపూరిత ఆహారొత్పత్తులుదాన్ని కట్టడిదిశగా పుట్టి పెరిగిన ప్రాంతం నుంచే అడుగువేయాలని కంకణం కట్టుకుంటె అవరోధాలే.

 

మనిషి కంటె గొప్పది భూమి . భూమిని లోతుగా చూస్తే కొత్త పంటలైన, కొత్త జీవనమైన సాగించవచ్చని భావించాడు.

వ్యవసాయం ఒక  జీవించే క్రమం.పంటను కమర్షియల్ గా చూడటం మొదలైన తర్వాత ఒత్తిళ్లు పెరిగాయి.

రైతు అంతర్గతమైన, బహిర్గతమైన ఒత్తిళ్లు ఎక్కువఅప్పుల ఒత్తిడిపిల్లలు చదివించాలనేది ఒత్తిడివారు కొడుకు సిటిలో చదివిస్తున్నారు నా కొడుకుని చదివించాలని ఒత్తిడి.

కరువు రాజకీయాలకి రైతులని సరఫరా చేసే సఫ్లయర్ అయిందిరాజకీయ నాయకుల మీటింగ్మైకుల చెప్పే ఉపన్యాసాలకు చప్పట్లు కొట్టె వారయ్యారు.

 

రోజు రోజుకు ట్రాక్టర్ల యంత్రాల  సంఖ్య  పెరుగుతుంది.మనుషులతో అవసరం లేకుండా వ్యవసాయం చేస్తున్నారు.వాణిజ్య పంటలతో పాటు మనుషుల ఆరోగ్యాలు ఖరబౌతున్నాయి.

 

ప్రస్తుతం మనకు ఒక వైరుధ్యం ఉందిసేంద్రియ పంటలో తగినంతగా దిగుబడి  ఉండదు అభివృద్ధైనా సరే జరుగుతున్నపుడు ఇలాంటి  తప్పవని తెలుసివచ్చింది.

 

"సేంద్రియ పద్దతి "నేర్చుకోవడానికి దేశంలోని సమర్ధత గల శాస్త్రవేత్తలు పంపమని వ్యవసాయం అధికారికి విన్నపించగా ఒప్పుకున్నారు.

 

మొక్కలు నాటడం  సులభమైంది. కానీ ఆసలు కథ ఇప్పుడే మొదలైంది.లోపల పరిస్థితులు,బయట పరిస్థితులు తట్టుకునే ప్రతి  మొక్క పెరుగుదల మీద ఖచ్చితమైన ద్రృష్టిని  అర్ధం చేసుకోవటంఆచరించటమనేది రైతు అప్డేట్ కావాలి.

సమస్యలోంచి మరికొన్ని సమస్యలు పుట్టుకొచ్చేవి.

 

రోగ నిర్దారణ పరీక్షలుఆకుల వచ్చిన రోగము ఖచ్చితత్వంతో కనిపెట్టాలి మాత్రం అశ్రద్దఅలసత్వం  పనికి రాదుప్రతిక్షణం రైతుకి యుద్ధరంగమే. 

మనుషులకు పాణం బాగా లేకపోతే ఎట్లాగో  తల్లడిల్లుతారో?   మొక్కలు జీవునం అట్లే విలవిలాడుతుంది.ఓ రెమ్మ రాలిన  ప్రతి కదలిక మార్పుని ఇట్టే కనిపెట్టగల గ్యానం బాలాజీకుంది.

 

వ్యవసాయం క్షేత్రంలోని మొక్కల మీద వాతావరణం పరిస్థితుల మీద పట్టు వచ్చింది.

 పాతాకులు పోయి కొత్త ఇగురేసిన  పదిహేను రోజుల్లో పూత దశకు చేరి, మరో పదిహేను రోజుల్లో పిందలేసినుంచి   కాయగా రూపాంతరం చెందుతుంది.

ఎగుడుదిగుడుగా ఉష్ణోగ్రతల కారణంగా మొక్కలకు పురుగుల తెల్లదోమ పట్టిందిమంచిగా ఏపుగా  దశలో పరిణామం అర్ధం కాలేదు.దానికి అరగంటలోనే ఎరువును  వేయాలని లేకుంటె ఇరవై నాలుగంటల్లో మొక్కలు పరిస్థితి అధ్వానం అవుతుందని పసిగట్టి సేంద్రియం పిచికారి చేశాడుమరుసటిరోజు కల్లా  ఆకులన్నీ నిగనిగలాడాయి.

అమ్మయ్యా అని ఊపిరి పీల్చుకున్పాడు.

 

కుం రం భీం ఆసిఫాబాద్ జిల్లాకెరమరి గుట్టలో కొత్తరకం పండ్లతోట  మీద యువరైతు చేసిన ప్రయోగం ఫలించిందనీ విషయం వ్యవసాయం రైతుల ద్వారా   (సెంటర్ సెల్యులర్ మాలక్యులర్ బయాలజి, సిసిఎంబివీరభద్రమ్ సమాచారంమందింది.

 కొద్ది రోజులకే శాస్త్రవేత్తలకు ఆసక్తి పెరిగింది తెలంగాణలో చాలమంది విభిన్న పండ్లతోటల ప్రయత్నం చేశారు. కానీ బాలాజి ఒక్కడే అసాధ్యం సుసాధ్యాన్ని చేశాడని ఆనందం పడ్డారు.

శాస్ర్తవేత్తలు బాలాజి పంట గురించి తెలుసుకోవడానికి ధనోరా చేరారు.

క్షేత్రంలో పనిచేసే నౌకరిలతో, సేంద్రీయ ఎరువులు తయారు చేసేటోళ్లతో సుధీర్ఘంగా సంభాషణలు చేశారు.

 

మొదటి దశలో పది తెప్పించి నాటాను. మొక్కలకు ఐదువేల ఖర్సుయిందని విన్నవించాడుఅధికారితో బాలాజి.

 

నీవు సొంతంగా కష్టపడి ఇంత పెద్ద  తోటను స్రృష్టించావని అధికారి భుజం  తట్టి  నీకు మొక్కలు, సహాకారం ఇస్తామని 

మాటిచ్చాడు.

 

ఈ భూముల్లో కొన్నేండ్ల కిందటె తేయాకు తోటమీద పెంచాలనేది ఆదిమ గిరిజనులకుండేది  గ్యానం ఇప్పుడు పనికొచ్చింది. ఆదివాసి ప్రేరణ కూడా నా పండ్లతోటకు ఆలోచనకు బీజమైంది.

 

కూలిపోతున్న వ్యవసాయం భూములకు సారాన్ని, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారపు అలవాట్లు నిలబెట్టాలని భూమిని కొత్త సేంద్రీయ విధానం చేయగా   విజయం కలిగింది.

ఊరిలోని  వారు గివ్వీ భూమిల మొలుత్తయామొలిసిన పేరుకత్తయా అన్నోళ్ళు రైతులు ఇప్పుడు

ఆశ్చర్యమైయ్యారు.

 

బాలాజితో కలసి  నడిచి వచ్చారు.

 

కొద్దిదూరంలో గల  సాకడ గ్రామంలో  సేంద్రీయ వ్యవసాయ పద్దతులు  కందులుమినుములు, కొర్రలు,సజ్జలు పాత పద్ధతులలో తీస్తున్నారు.

 

రాత్రులు సమాలోచన జరిగేది.

 

కొన్ని సార్లు అననూకూల వాతావరణం కావటంతో  కంటిమీద కునుకు లేకుండా చేసింది.

 

క్రమకమం తప్పకుండా పంట తీసే పద్దతిలో  ఎగుడుదిగుడుగా తట్టుకుని పింద దశలో ఉన్న మొక్కలను కాయలుగా రూపాంతరం చెందించండం కోసం ఆ తండ్లాట మాములు కాదు

 

బాలాజి "గ్రామీణ ఆర్థిక వేత్త"గా చుట్టుపక్కల గ్రామాల వ్యవసాయం మీటింగుల్లో ప్రతిది మనం మార్చవచ్చు. వ్యవసాయ పద్దతులు మనం మార్చుకుని దిగుబడి పెంచుకుని మార్కెట్ శాసించాలని అదే మన రైతుల ఆశయం ఉపన్యాసమిచ్చాడురైతులకు ఉత్తేజం కలిగింది.

బాలాజీ తెలివి తేటల మనిషని ఎవరు అనుకోరు.భూమి దున్నడం మంచిదనుకునే మనిషిమొక్కలకు ఇరవై రోజులకు ఒక్కసారిజీవామృతం, డెబ్భై రోజులకుపంచగవాకలిపి జల్లి పచ్చగా నవనవలాడే తీరుగా పంటను చూసాడు.

 

రోజులు నెలలు గడిచాయి.

పువ్వు కాయగా మారే విధానం ఉందే దీన్నే మనకు అర్ధం చేయించేది ప్రకృతిజీవిత వేగాన్ని తగ్గించేది ప్రకృతిఅది ఎంత కావాలో అంతే ఇస్తుంది.

హ్రృదయం ఆనందంతో నిండిపోయింది. మొక్క ఎదిగేదశలో ఎన్ని అవస్థలు పడుతాయో అన్నీ తిప్పలు తప్పలేదు.

 

బాలాజీ,భూములోని "విత్తనం చనిపోతూ ఆపిల్ పంటను వాగ్దానం చేసింది"

వ్యవసాయ క్షేత్రంలో నూటయాభై గ్రాముల నుంచి నూటడైబ్బె గ్రాముల వరకు బరువుతోచిన్న సంత్ర పరిమాణంలో ఉండే  జమ్ముకాశ్మీరును  తలదన్నే ఆపిల్ తోట స్రృష్టించాడు.

 

ఇది పూర్తిగా విజయవంతమైంది.మరో వందలేకారాల వీస్తీర్ణంలో అపిల్ తోట స్థానికంగా  వెనుకబడిన గిరిజనులతో   పెద్ద లక్ష్యం ఉందని చెప్పాడు.

 

నన్ను నేను హ్రృదయ పూర్వకంగా అర్పించుకుంటున్నాను.

 

ధనోరా కెరమేరి గుట్టలు,కొండలు సేంద్రియ వ్యవసాయం పద్దతి ప్రయోగశాలగా మారింది .పదిమొక్కలతో మొదలై  నాలుగు వందల మొక్కలు ఆపిల్ తోటగా వీస్తిర్ణం ఎదిగింది..రోజు రోజు నాలుగు వందల మొక్కల ఆలనా పాలనా చూడటం మరింత కష్టమైంది.జీవామ్రృతం తయారు చేయడం మొక్కలకు అందించటం ,ప్రక్రృతి మార్పులకనుగుణంగా సేంద్రీయ తయారు చేయడం ఒక గొప్ప కార్యదీక్షగా జరుగుతుంది.

 

ఆదిమ గిరిజన జాతులు  శాస్త్ర ,సాంకేతిక పద్ధతులలో  మార్పుకు గురై ఆహారం తయారు చేసే పద్దతిలో చెల్లాచెదురైనారు.

ఆహారంలో మార్పులతో సంపూర్ణ ఆరోగ్యం వంతమైన తిండి సంపాదన సంకల్ప పూర్వకంగా,   చైతన్య పూర్వకంగా గిరిజన గ్రామాల్లో అవసరమైంది.ఇది శక్తివంతమైన పంటను తీసుకురావడానికి రైతులు చాలా సార్లు ఆహారాన్వేషణలో మొదటి స్థితికి రావడానికి తండ్లాడుతున్నారు.

మనిషి ప్రకృతిని అర్థం చేసుకుని  క్రమపద్దతిలో జీవనం కోసం తండ్లాడి "ఆపిల్ పంట"ఫలితం అందించాడు.

యువరైతు బాలాజి ఇంటిముందు పత్రికా విలేఖరులు, ఫోటోగ్రాఫర్లు కిక్కిరిసిపోయారు.

యువరైతు అంతరంగం తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేశారు.

మనం బంగాళా దుంప తవ్వి పైకి తీసేందుకు కూడా యంత్రాలు వాడుతున్నాంరైతు  అభివృద్ధి పేరు మీద పెస్టిసైడ్ వాడి బాకిలయి అదే పోలంలా  రైతు కూలిగా మారి  లోపల ధ్వంసమైన జీవితం అనుభవిస్తున్నాడు.గిరిజన గ్రామాలు,మైదాన ప్రాంత రైతులు  వలసపోతున్నారుఅన్నింటికన్నా బలీయమైన తరతరాల భూమి సంబంధం తెగిపోయి బతుకుదెరువు కోసం చెల్లాచెదురుతున్నారని కడుపుల దుంఖంతో తను వచ్చిన దారిల దుంఖాన్ని దిగమింగి చెబుతున్నాడు.

 

ఐదారు సంవత్సారాల అలిసిపోని శ్రమ  వ్యవసాయ క్షేత్రంలో నెత్తుటి చెమట ప్రతిఫలం దక్కింది.

దేశవిదేశాల్లో మరియు  కాశ్మీర్ లో మాత్రమే కాదు  ఇక్కడ కెరమేరి గుట్టలో ధనోరా ఆపిల్ మారుముల గిరిజన గ్రామాల్లో పండించవచ్చని నిరూపించాడు

 “ప్రపంచ సేంద్రీయ ఆఫిల్ పంటతోఅనేక ఏళ్ళుగా రక్తహీనతకు గురవుతున్న అదివాసి గ్రామాలకు తన అపిల్ పండు ఆరోగ్యకరమైన జీవితం అందించాలని ,అనారోగ్య నుంచి విముక్తి పొందాలని తన కోరిక త్వరలోనే తీరబోతుంది.బాలాజి భారతదేశపు మరో పారికర్.

 

ముఖ్యమంత్రి  “ఆసిఫాబాద్ ధనోరా ఆఫిల్తోట పండు చేరుతుందిఅననుకూల స్థితి నుండి అనుకూలంగా మార్చుకుని ఆపిల్ తోట విజయం ప్రపంచానికే ఆదర్శ ప్రాయుడుకరోనా విపత్కర కాలంలో దేశాన్ని ఆదుకున్నది సాగురంగమే.రాజ్యానికి గుండెకాయారా స్రామ్రాజ్యానికి గుండె రైతురా.

కేంద్రీయ బాలాజి "తెలంగాణ  ధనోరా ఆఫిల్    హిరామన్ హెచ్ ఆర్ -99 పొత్తిళ్ళలో పురుడు పోసుకున్నమధురిమల ఆపిల్ ఫలాలుగా మలచి తెలంగాణ రైతు ప్రపంచమే  ఆదర్శంగా తీసుకుందిలక్షలమంది సేంద్రీయ రైతుల గొంతుకగా మారాడుభూమిని తలకిందులు చేసి పండ్లతోటల పెంచాడు.  ఎదిగిన ఎత్తుకి గిరిజన  రైతులను కూడా తన ఆశయంలో  భాగస్వామ్యం చేయడమే లక్ష్యం.వందల మంది  తిర్యాణి గ్రామ రైతులు బాలాజి వెంట నడుస్తున్నారు . ఒకవైపు ప్రపంచమంతా కరోనా  వైరస్తో కుప్పకూలిపోతుంటె, భూమిని నమ్ముకున్న బాలాజి  రైతు కొత్త ఆలోచనతో నిలబడ్డాడు.   రైతుబిడ్డ ప్రపంచం స్థితి మార్చడానికి భూమిలో శ్రామికుడైనాడు.

వేల ఏకరాల అపిల్ తోట అడవి చుట్టూ చిగురించాలని(కెడా కొడ్త్సా) ఆది నా ఊపిరిగా మరియు  నా లక్ష్యమని  వ్యవసాయం క్షేత్రం వైపు కదిలాడు.

 

 

 

కథలు

ఎండిపోతున్న రొమ్ములు

"ఎల్లిపోవే...ఎల్లిపో...నువ్వెల్లిపోతే నాకు వందమందొస్తరు.నీ అయ్యకు ఫోన్జేసి రమ్మను.నువ్వేం తీస్కొచ్చినవని నీల్గుతానవ్? పోరన్ని ఇక్కడ్నే ఒదిలి,పొళ్లను తీస్కొనిపో... పొళ్లసుత వద్దంటే ఈన్నే ఒదిలిపో...దానికి పాలియ్యడానికి నీకేమన్న చాతనైతదా...ఇద్దరి పోరగాండ్లను మా అమ్మనే జూస్కుంటది" అని గట్టిగట్టిగ పొద్దుగళ్ల లేవడంతోనే మళ్ల లొల్లి మొదలుబెట్టిండు.

మా పెండ్లయ్యి నాలుగేండ్లయ్యింది.

పెండ్లిల ఒప్పుకున్న కట్నంలో ఇంకో నలభై వేలు ఇచ్చేదున్నది.ఇద్దరు పిల్లల కాన్పు మీద తులం బంగారం బెట్టమని మా బాపునడిగిండు.అవియ్యట్లేదని నా మీద రోజుకో దాడి జేసుకుంట నా ఒళ్లును...నా మనసును...నా బతుకును ఇరిచేస్తాండు.

                                                                                                **

బాపు రోజు కూలిపని జేసి ఇల్లునెళ్లదీసుకుంటొస్తాండు.అమ్మ బీడీల పని జేసేది. వాసన పడక లంగ్స్ కి ఇన్ఫెక్షనొచ్చింది.ఆరునెల్లు చాన ఇబ్బంది పడ్డది.డాక్టర్ దగ్గరికి తీస్కపోతే బీడీల పనిని బంద్జేయమన్నడు.అమ్మ తప్పని పరిస్థితులల్ల ఇంటికి ఆసరయ్యే పనిని బంద్జేసింది.నా తర్వాత ఒక శెల్లె,ఇద్దరు తమ్ముళ్ళున్నరు.పొద్దుగాళ్ల ఆరుగంట్లకే అమ్మ పెట్టిన సద్ది పట్టుకుని అడ్డమీదికి పోయి పని దొరికితె పనిని జేసెటోడు.బాపు ఒక్క శెయ్యితోనే ఇళ్ళంత గడిశేది.నా పదోతరగతి తర్వాత సదువొద్దని ఇంట్లనే ఉంచిండ్రు.ఉట్టిగనె ఉండటం ఇష్టం లేక కుట్టుమిషన్ నేర్చుకోడానికి ఎళ్లేదాన్ని.

ఏమే... మన స్వప్నకు మంచి సంబంధమున్నదని,నిన్న పనికాడ ఎంకన్న జెప్పిండు.నీకు నిన్న జెప్పడం మర్శిపోయ్న...ఏమంటవే నచ్చుతె పెండ్లి జేద్దమా స్వప్నకు" అని బాపు అమ్మకు జెప్పుతాంటే నేను గిన్నెలు తోముతాంటే ఇనబడ్డది.

"సరేనయ్య జేద్దము...మన పాలుకొచ్చిన పది గుంటల పొలం అమ్ముదాం...ఎవలన్న కొనేటోళ్లున్నరో మా అక్క కొడుక్కి జెప్పు.వాడు రెండేండ్ల నుండి రియలెస్టేట్ బిజ్నెస్ జేస్తాండని అక్క జెప్పింది. బిజ్నెస్ తోటే పెద్ద ఇల్లు గట్టిండని,వాడు ఇండ్లళ్లకొస్తాండని పిలిస్తే పోయినప్పుడు సుట్టాలందరు ఇల్లు జూసి వాని గురించే శెవులు గొరుక్కున్నరు" అని అమ్మ బాపుతో ఉన్న పది గుంటల పొలాన్ని నా పెండ్లి కోసం తీసెద్దమని జెప్పుతాంటే నా గుడ్లల్ల నీళ్లు తిరిగినయి. పదిగుంటల పొలాన్నమ్మితే శెల్లెకు, తమ్ముళ్లకెట్లననే రందెక్కువయ్యింది నాకు. నన్నడిగితే పెండ్లి జేస్కోనని జెప్పుదామనుకున్న.గానీ..అమ్మ,బాపు ఇద్దరూ అడగలేదు.

 

"బాపూ...ఎంకన్న మామ లైన్లున్నడు మాట్లాడు" అని పెద్ద తమ్ముడు బాపుకి ఫోనిచ్చిపోయిండు.నేనక్కడ్నే కూసున్న జాకెట్ పంపకం జేసుకుంట.

"...జెప్పుర ఎంకన్న? ఏం సంగతులు?"

"రాజయ్య బావా మొన్న జెప్పిన గద మన స్వప్నకో సంబంధమున్నదని,వాళ్లు ఫోన్జేసిండ్రు ఎప్పుడు రావాల్నని...ఏం జెప్పమంటవ్ వాళ్లకు".

" నిన్ననే మీ అక్కకు నువ్వు జెప్పిన సంబంధం గురించి జెప్పిన్రా...అక్క గూడ సరేనన్నది.ఎల్లుండి ఆదివారం రమ్మన్రా.."

                                                                                                                **   

అబ్బాయోళ్లకు నేను నచ్చిన్నని సూడొచ్చిన రోజే మాటముచ్చట గానిచ్చిండ్రు.లక్ష రూపాయలు పెండ్లికియ్యాల్నని,యాభై వేల రూపాయలు దీపాళి కట్నంగ బెట్టాల్నని పెద్దమనుషులు పెండ్లిని సెట్ జేసిండ్రు.ఎంటనే అబ్బాయికొక టవళ్ గప్పి మనోడనిపించుకున్నరు.పెండ్లి ముహుర్తం పన్నెండ్రోజులల్లనే ఒచ్చింది.

అబ్బాయి పేరు రవి.సెల్ ఫోన్ రిపేర్ షాప్ల పనిజేస్తడట,సిటీల సొంతిళ్లున్నది.

ఒక్క శెల్లె,ఒక్క తమ్ముడు.శెల్లె పెళ్లయ్యి యాడాదైంది.తమ్ముడేమో డిగ్రీ సదువుతాండట.తండ్రేమో ఇంటీరియర్ డిజైనింగ్ పనిజేస్తడట.మంచి కుటుంబం లాగనె ఉన్నదని అక్కడికొచ్చిన పెద్దమనుషులంతా అనుకున్నరు.

వాళ్లందరట్ల మాట్లాడుకుంటాంటే ...నాకు పెండ్లైనాక సిటీల సొంతింట్లోకి పెద్ద కోడలిగ పోతనననే గర్వం కొంచెం మనసుకి తగిలింది.ఇంత మంచి సంబంధం నాకొచ్చిందంటే,మూడేండ్ల నుండి ఉంటాన మంగళవారం ఒక్కపొద్దు మహత్యం లాగన్పిచ్చింది.

అనుకున్నట్లు గానే పెండ్లయ్యింది.

ఇంట్లకి ఒక కొత్త మనిషి కోడలుగా బంధాన్ని తగిలించుకొని వచ్చిందన్న సంబురంలో మూన్నెళ్లు మంచిగ జూస్కున్నరు.మూన్నెళ్లలోపే రెన్నెళ్ల కడుపొచ్చింది.ఒళ్లంత నీరసంగుండేది...

ఏం తిన్నా అంతకు రెట్టింపు కక్కుకునేదాన్ని. పని గూడా జేసే ఓపికుండకపోయేది పది రోజుల తర్వాత అత్త నుండి సూటిపోటి మాటలు రాలసాగాయిఈయనేమో ఎప్పుడు సూడు రోగమొచ్చిన దానిలాగుంటవని కసిరించుకోడం మొదలుబెట్టిండు.

ఒకదిక్కు నాలోపల పిండం పెరుగుడు...ఇంకోదిక్కు మొగుడు,అత్త,మామ,అప్పుడప్పుడని వచ్చి నెలల తరబడి ఇంట్లనే తిష్ట వేసే ఆడిబిడ్డ సాధింపులుండేయి.అటీటనే సరికి దీపాల పండగొచ్చింది.

పెండ్లికొప్పుకున్న యాభై వేల రూపాయలు రడీ జెయ్యమని మా పెండ్లికి మధ్యవర్తిగున్న ఎంకన్న మామకి మా మామ ఫోన్జేసి జెప్పిండుబాపు దగ్గర నయాపైస గూడ లేదు.వాళ్లు ఇంటిళ్లిపాది బతకడమే కష్టమైతాందిఇదే ముచ్చట మా మామకి బాపు ఫోన్జేసి జెప్పిండు.

అప్పట్నుండి నన్ను అమ్మోళ్లింటికి పోనియ్యక పోయేది.నోటికెత్తొస్తె అంత అత్త తిట్టడం... ఈయనమే ఉట్టి మనిషని గూడా సూడకుండ కొట్టెటోడు.

పొద్దులు బడ్డయ్ ...రేపో మాపో డెలివరీ అయితదని డాక్టర్ జెప్పింది.ఫస్టు కాన్పును తల్లిగారోళ్లే జేయాల్ననే ఒక రూలుండేసరికి...బాపు పదివేలన్న వీళ్ల శేతులల్లబెట్టి తీస్కపోదామని అప్పుజేసి పట్టుకొచ్చిండు.బాపుతోని అమ్మ గూడా వచ్చింది.వాళ్లిద్దర్ని జూసేసరికి వీళ్ల నోర్లకు ఎక్కడ లేని స్వాతంత్ర్యమొచ్చింది.ఎవర్కి తోశినట్టు వాళ్లు తిడ్తనే ఉన్నరుమా ఆడపిల్లను ఇంటికిచ్చినోళ్లమని అమ్మ బాపులు వాళ్ల తిట్ల పురాణంను భరిస్తనే ఉన్నరుచివరికి నన్ను వాళ్లతో ఎల్లడానికి ఒప్పుకున్నరు.

నార్మల్ డెలివరినే అయ్యింది.కొడుకు పుట్టిండురోజులు గడుస్తున్నకొద్ది పెట్టుబోతల మోత గూడా పెరుగుతనే ఉన్నది.మిగిలిన కట్నం నలభై వేలు ఇచ్చేవి అట్లనే ఉన్నయి. నాలుగేండ్ల నుండి గివే లొల్లులుఇష్టమొచ్చినట్లు కొట్టుకుంట అమ్మనా బూతులు తిట్టెటోడు ఈయనపండక్కి తీస్కపోదామని బాపొచ్చినప్పుడల్లా ఇంటిళ్లిపాది ఎగపోసుకుంట తిట్ల దాడి జేసేటోళ్లు.పండక్కి పోయొచ్చినాక నన్ను ఇష్టమొచ్చినట్లు సాధించెటోళ్లు.ఇదంత భరించలేక ఇగ పండక్కి పోవడం గూడా నేను బంద్జేసిన.

                                                                                                **

ఇప్పుడు రెండోసారి గూడా అలకటి కాన్పే అయ్యింది. సారి బిడ్డ పుట్టింది.గానీ చాన బ్లీడింగ్ అయితాందని డాక్టర్ ఇంకో అయిదు రోజులు హాస్పిటల్ లోనే ఉండాలన్నది.

"నీ అమ్మను,బాపును ఫోన్జేసి పిలిపిచ్చుకో ...నీకేమన్న సాకిరి జేయడానికున్నమా నా కొడుకు ,నేను.." అని మా అత్త డాక్టర్ అటేటు పోంగనె లొల్లి మొదలుబెట్టింది. ఈయన జరిగేదంత తమాష లాగ జూసుకుంట నిల్సున్నడు గానీ...ఒక్క మాట మాట్లాడ్తలేడు. పండేటప్పుడు పెళ్లాం గావాలె..! పిల్లల్ని కనడానికి పెళ్లాం గావాలే...! కొట్టడానికి...నోటి దూలంత పోయేట్టు అమ్మ నా బూతులు తిట్టడానికి..అన్నిటికీ పెళ్లమే గావాలే...!!!!! పనిమనిషికైన ఇంత గౌరవం, రెస్టుంటదేమో గానీ నాకైతె రెండు దొరకవు వీళ్ల దగ్గరఅసలు నేను మనిషినా...లేక వీళ్లు మనుషులా అనే అనుమానం అప్పుడప్పుడొస్తుంటది.

"అమ్మా... బాపుని తీస్కొని రావే,డాక్టర్ అయిదు రోజులుండాలన్నది హాస్పిటల్ లోనే...చాన బ్లీడింగ్ అయితాంది.నా కండ్లకంత చీకటొస్తాంది.అస్సలు చాతనైతలేదు.ఒళ్లంత పచ్చిపచ్చిగున్నది. అయిదు రోజుల తర్వాత ఇంటికి తీస్కపోండ్రి. నెల్రోజులు ఆడ్నే ఉంటనె..." అని అమ్మతో మాట్లాడుతాంటే ఏడ్పు ఆగట్లేదు.

"సరేనే ...బాపు ఇప్పుడే బయిటికి పోయిండు.బాపు ఇంటికి రాంగనె ఇంటిపక్క గోపన్న ఆటోను డైరెక్ట్ హాస్పిటల్ కే మాట్లాడుకొనొస్తాం.నువ్వు జర నిమ్మలంగుండు.అసలే బాలింతవు. ఎక్కువ ఆలోచించొద్దు...ఏడ్వొద్దు బాగ తల్కాయ నొస్తదే స్వప్న " అని నా ఏడ్పునిన్న అమ్మ గొంతు గూడా ఏడుస్తనే ఉన్నది.

                                                                                                ***

నేను అమ్మోళ్లింటికి హాస్పటల్ నుండే చిన్నోడిని సుత తీస్కొని పోయ్నా. పదిరోజుల తర్వాత మా అత్తను తీస్కొని ఈయ్నొచ్చిండు.కొద్దిసేపు కూసున్నరిద్దరు.అమ్మ బాపు శేతులు గడుక్కోండ్లి భోంచేద్దురని మూన్నాల్గు సార్లన్నా సప్పుడు జేయలేదు.

వాళ్లున్నంత సేపు చిన్నోడు మా అత్త ఒళ్లోనె కూసున్నడు.వాన్ని కిందికి దింపి పోదామని ఎల్తాంటే చిన్నోడు నేనొస్తనని బాగా ఏడ్చిండుఇగ వాన్ని గూడ వాళ్లతోనే తీస్కపోయిండ్రు.

చిన్నోడు నన్నొదిలి ఎప్పుడుండలేదు.

పొద్దాక మంచిగనే ఆడుకునేదట..‌! రాత్రి పండేటప్పుడు మాత్రం నాలుగైదు రోజులు నిద్రపోకుండ అమ్మ పోతనని ఏడుస్తాంటే ఈయన ఫోన్ల మాట్లాడిచ్చెటోడు.మాట్లాడి..మాట్లాడి అట్లనే పండెటోడువానికిప్పుడు మూడేండ్లు గూడ నిండలేదు.

మాటలిప్పుడిప్పుడే వస్తానయ్...ఏదో ఒకటి ఎప్పుడు మాట్లాడ్తనే ఉంటాడు.

రోజుకు మూన్నాల్గు సార్లు ఈయన ఫోన్జేసి బిడ్డ పుట్టింది గద...ఏం బెడ్తరో అడగమని ఫోన్లనే బండ బూతులు తిట్టెటోడు.

అటీటనంగ ఇరవై ఒక్కటొచ్చింది.

"స్వప్న ..మీ అత్త మామను,అల్లున్ని పిలిచి ఇంట్లమందమే అంగి కుల్ల తొడిగి బుడ్డ దానికి ఇరవై ఒక్కటి జేత్తనే...అంతకంటె నా దగ్గరెళ్లదు.నువ్వు సూత్తనే ఉన్నవు గదా!పూట పూట ఎట్ల జరుగుతాందో...బుడ్డ దానికి నెలొచ్చెదాక నువ్విక్కడ్నే ఉండు. తర్వాత మీ అత్త గారింటికి ఎల్లిపోదువు గానీ..." అని బాపు గుడ్లల్ల నీళ్లు దీసుకుంట ఇంట్లున్న పేదరికాన్నంత నా ముందరబోసిండు.

ఇరవై ఒక్కటి బాపన్నట్టే జరిగింది.మా అత్తమామ బండి మీద,ఈయనేమో కొడుకును తీస్కొని ఇంకో బండి మీద...

రెండు బండ్ల మీదొచ్చిండ్రు.కార్యక్రమం తొందర్గనె కానిచ్చిండ్రువాళ్లంత తిన్నరు.

ఇగ సాయంత్రం తిరిగెళ్లేటప్పుడు మళ్ల లొల్లి మొదలుబెట్టిండ్రు.మిగిలిపోయిన కట్నం నలభై వేలకు రెండు పైసల సొప్పున మూడేండ్ల మిత్తి గట్టియ్యాలని...! కొడుకు పుట్టినప్పటివి,

ఇప్పుడు బిడ్డ పుట్టినందుకు పెట్టుబోతల కింద తులం బంగారం పెడ్తనే నీ బిడ్డను తీస్కపోతనని ఇష్టమొచ్చినట్లు తిట్టుకుంట చిన్నోడిని తీస్కొని ఎల్లిపోయిండ్రు.

నాల్గైదు రోజులు ఫోన్ గూడా  జెయ్యలేదు.రోజు రాత్రి చిన్నోడితో మాట్లాడించెటోళ్లు.వాడు నాతోని మాట్లాడినంకనే పండుకునెటోడు.

ఇప్పుడెట్లున్నడోననే బెంగెక్కువైంది నాకు.వాడు అర్థంగాని భాషలో ముచ్చట జెప్పుతాంటే నాకు స్వర్గంలో ఉన్నట్లనిపించేది.వాని నవ్వులు,వాని ముచ్చట మిస్సైపోతాననిపించింది.

ఉండబట్టలేక ఇగ నేనె రోజు ఈయనకు ఫోన్జేసి మాట్లాడిన.

"చిన్నోడితో ఫోన్ ఎందుకు మాట్లాడిస్త లేవు? ఎల్లుండి వచ్చి నన్ను తీస్కపో...

చిన్నదానికి నెల నిండుతది.రెండో కాన్పు అత్తగారే జూస్కోవాలే...అయినా వీళ్లింటికొచ్చిన.నెలరోజులు జేసిపెట్టిండ్రు.

ఇంకా ఈన్నే ఉండాల్నా...మనకు పెండ్లై నాలుగేండ్లయ్యింది...ఇంకా పెట్టుబోతలనుకుంట లొల్లి బెడ్తానవ్! నీళ్ళు లేనికాడ నీళ్ళు తోడమంటే ఎట్ల తొడ్తరనుకుంటానవ్?నువ్వు మగోనివే గదా...ఇద్దరు పిల్లలు పుట్టిండ్రు.ఇప్పుడు నీకో సంసారమున్నదన్న సోయి ఎప్పుడొస్తది...!?" అని నా బాధను, ఆవేశాన్నంత మొదటి సారి ఈయన మీదగక్కిన.

"ఏంటే...మాటలెక్కువొస్తానయ్? సావగొడ్త ముండ నక్రాలు జేస్తే ? ఏం బెట్టిండ్రే నీ అయ్యవ్వ అంత నీల్గుతానవ్ ముదనష్ఠపు దానా...నా కోసమెన్నో మంచి మంచి సంబంధాలొచ్చినయ్...

గవన్నీ కాదని నిన్ను జేస్కునుడు నాకు శనిపట్టినట్టయ్యింది..." అని నోటికొచ్చినంత తిట్టి ఫోన్ ను పెట్టేసిండు.

ఆయన తిట్లకి నా శెవులు,నా మనసు అలవాటు పడ్డదేమో...!తిట్టినందుకు కోపం రాలేదు...బాధనిపించలేదు.నవ్వు మాత్రం వచ్చింది....

                                                                                                **

నన్ను జూసిన రోజే పెండ్లి ఖాయం జేస్కొని,పన్నెండు రోజుల్లోనే పెండ్లి జేసిండ్రు.రవి ఇంటికి పెద్దకొడుకు సిటీల ఉంటాండ్రు.సొంతిల్లున్నది,

ఉన్నకాడికి మంచిగనే బతుకుతాండ్రు.

వాళ్లనుకుంటే ఎక్కువ కట్నాలిచ్చెటోళ్లే దొరుకును..! ఇదంతొదిలి ఏంలేని మా సంబంధమే ఎందుకు గావలనుకున్నరనే అనుమానం బాపుకి మా పెండ్లైన కొత్తల లొల్లులు మొదలైనప్పుడు పెండ్లి కుదిర్చిన ఎంకన్న మామను నిలదీసిండట.అప్పుడు నమ్మలేని నిజాలు బయటపడ్డయి! అప్పటికే నాకు నలుగున్నెళ్ల కడుపు.పెండ్లి జెయ్యటానికే ఉన్న పదిగుంటల పొలానమ్మిండు.ఏం జెయ్యలేక అప్పట్నుండి కంటికి పుట్టెడు దుఃఖంతో నా పరిస్థితిని తల్సుకుంట మింగుకుంటున్నడు బాపు.

పెండ్లి గాకముందు ఈయనొక అమ్మాయిని లవ్ జేసిండు.ఇద్దరు గలిసి రెండేండ్లు బాగ తిరిగిండ్రు. అమ్మాయికి రెండు సార్లు కడుపొస్తె అబార్షన్లు చేయించిండు.ఇంట్ల విషయం తెల్సి కులం తక్కువ దానితో తిరుగుడు...

పండుడేందిరా ?? అని బాగ తిట్టిసస్తమని బెదిరిచ్చిండ్రట మా అత్తమామ.

ఎంటనె పెండ్లి జెయ్యాలని సంబంధాలు సూడటం మొదలుబెట్టిండ్రు. ఒకటి గొప్ప సంబంధమే ఒచ్చింది.మాట ముచ్చట గూడ జరిగింది. విషయం అమ్మాయికి తెల్సి ఇంటి ముందుకొచ్చి బాగ లొల్లి జేసింది. అమ్మాయి జేసిన లొల్లితో వాడ మీద,సుట్టాలకు,చివరికి సంబందమోళ్లకు గూడ తెల్సింది. సంబందం ఎత్తిపోయింది.వాడ మీద,సుట్టాలల్ల పరువుపోయింది.

ఎంకన్న మామ,మా మామ దగ్గర అప్పుడప్పుడు పనిజేసెటోడు. పరిచయంతో ఒక సంబంధం సూడమని మా మామ జెప్పితే...నన్ను,మా కుటుంబాన్ని దృష్టిలో బెట్టుకుని సంబంధాన్ని కుదిర్చిండు.ఇండ్ల ఎంకన్న మామను గూడ తప్పు పట్టాల్సిందేం లేదు.ఇంత జరిగినంక వీళ్లు మారకపోతారా ...! ఇంటికొచ్చిన కోడల్ని మంచిగ జూస్కోక పోతారా అని ఆలోచించి పెండ్లిని కుదిర్చిండు. ఇప్పుడు వీళ్ల తతంగాన్ని జూసి ఎంకన్న మామ బాధతో మాకు మొఖమే సూపెడ్తలేడు.

                                                                                                **

చిన్నదానికి నెలనిండిన తెల్లారి గోపన్న ఆటోను ఇంటికి డైరెక్ట్ మాట్లాడుకొని చిన్నదాన్ని తీస్కొని ఒక్కదాన్నే వచ్చిన.అమ్మ నాతోబాటు వస్తనన్నది, గానీ నేనె వద్దన్నా.ముందురోజు ఫోన్జేస్తే.. ఫోనెత్తలేదు ఈయన.నేను రేపు ఇంటికొస్తానని మెస్సేజ్ పెట్టిన జూస్కొనే ఉంటడు.

ఇంటిముందు ఆటో దిగంగనే చిన్నోడు నా దగ్గరికి అమ్మా...అమ్మా అనుకుంట ఉరికొచ్చిండు.వాన్నలా సూడంగనే నాకు దుఃఖమాగలేదు.దాదాపు పది రోజులైంది వానితో మాట్లాడక.వానికి నేను యాద్కుంటనో లేదోననే బెంగెక్కువయ్యే ఒక్కదాన్నే వొచ్చేసిన.వాడు అమ్మా ...అమ్మా అనుకుంట ఉరికొచ్చి నా కొంగుబట్టుకొని శెల్లెను సూపెట్టు...శెల్లెను సూపెట్టమని ముద్దుముద్దుగంటాంటే నాకప్పుడర్థమయ్యింది తల్లికి బిడ్డకున్న పేగుబంధాన్ని ఎవ్వరు మరిపించలేరని.

ఒక శేతిల బ్యాగు,ఇంకో శేతిల చిన్నది,నా కొంగుపట్టుకొని  ముచ్చటజెప్పుతున్న చిన్నోడు.మెల్లగ నడ్సుకుంట ఇంట్లకొచ్చిన.గుండెలంత భయంభయంగున్నది.ఇంట్ల ఎవ్వరి పనులల్ల వాళ్లున్నరు.ఎవ్వరేం మాట్లాడలేదు.నేను మా రూం కెళ్లి బ్యాగు పక్కనబెట్టి, బెడ్ మీద చిన్నదాన్ని పండబెట్టిన.అది నిద్రపోతాంది.నా పక్కనే ఉన్న చిన్నోడుని ఎత్తుకొని ముద్దాడుతుండగ ఈయనొచ్చి...

"ఎందుకొచ్చినవే నువ్విక్కడికి? ఆడ్నే పడి సావక ముండా..." అని తిట్టుకుంట ఎనకనుండొచ్చి ఈపు మీద తంతె నేను చిన్నోడు బెడ్ మీద బోర్లబొక్కల పడ్డము.చిన్నోడు భయపడి గట్టిగ ఏడ్చెసరికి,నిద్రపోయ్న చిన్నది గూడ లేచి ఏడ్వసాగింది.ఎంటనే మా అత్తొచ్చి అక్కడ్నుండి ఆయనను తీస్కపోయింది.

రోజు రాత్రి తాగొచ్చుడు తిట్టుడు,కొట్టుడుఅసలే బాలింత ఒళ్లు...

దెబ్బలకు ఒళ్లంత పచ్చిపుండు లాగయ్యేది.రాత్రంత చిన్నది నిద్రపోదు...తెల్లారుగట్ల ఎప్పుడో నిద్రపోయ్యేది.ఒంట్ల నొప్పులన్నీ ఎర్రటి నిప్పుల్లాగ మండేయి.చిన్నదాన్ని పడుకోబెట్టుకుంట నేనెప్పుడు నిద్రపోయేదాన్నో సోయుండేది గాదు.పొద్దున లేట్ లేస్తే అత్త బూతుల పురాణం మొదలయ్యేది.

చిన్నదానికి మూన్నెళ్లొచ్చినయి.పాలు బాగా తాగుతాంది.ఇంట్ల పనుల మీద పడి తిండి సరిగ తినకపోయేదాన్ని.

తినాలంటె భయం.తింటాంటె వచ్చి "దున్నపోతులాగ తిని బలుస్తానవ్...నీ అయ్య సొమ్మా నువ్వు తినేదేమన్న...!?" అని తిట్టెటోళ్లు.చిన్నది బాగ పాలు గుంజుతుండేసరికి ఆకలి బాగయ్యేది.

ఒక్కోసారి పని జేసుకుంట కండ్లు తిరిగి పడిపోయేదాన్ని.వారం రోజుల్లనే పాలు తగ్గిపోయ్నయి.చిన్నదానికి కడుపునిండక  బాగ ఏడ్వడం మొదలుబెట్టేది ఏడుపు వీళ్లకొక అవకాశంగ మారి ఇంక బాగ తిట్టెటోళ్లు.అదే టైంల కరోనా లాక్డౌన్ మొదలైంది.మా వాడంతా రెడ్ జోన్ ఉన్నది.

లాక్డౌన్ లేకముందు ఈయన పొద్దాక పనికి పోయినప్పుడన్న జర నిమ్మలంగుండేది నాకు.రెండు నెలలు లాక్డౌన్ వచ్చేసరికి అందరు ఇంట్లనె ఉన్నరు. రెండు నెలలు గూడ రోజుకో రకమైన నరకాన్ని సూపెట్టిండ్రు.వారంల నాల్గురోజులు అలారం మోగినట్లు రాత్రిళ్లంత నిద్రపోనీయకుండ ఏదో ఒక కారణాన్ని లేపి కొడ్తనే ఉండేది.పిల్లలు నిద్ర నుండి ఉలిక్కిపడి లేసి ఏడ్చినా గూడా కొట్టడం ఆపకపోయేది. లొల్లంత ఇనబడ్డ గూడ అత్తమామొచ్చి ఆపెటోళ్లు గాదు.పొద్దున లేవకపోతే అత్తతోని పోరు. రెండు నెలలు గూడ నాకు రెండు యుగాలుగ అవుపడ్డది.

ఆడదానిగ పుడ్తె ఇంతగనం నరకమనుభవించాల్న...? అంటే...రేపు నా చిన్నదాని పరిస్థితి గూడ ఇట్లనే ఉంటదా..? నేను జేసిన తప్పేంది...?  పుట్టినింటి పేరు నొదులుకొని,వీళ్లింటి పేరును పట్టుకొని,వీళ్ల వంశ బరువును మోయడానికొచ్చిన దాన్ని ఎట్ల జూస్కోవాలే..?? వీళ్లందర్ని నా వాళ్లనుకుంటాన.ఎన్ని తిట్టినా...కొట్టినా భరిస్తానంటే ఇది నా ఇల్లని అనుకోబట్టే గదా.వీళ్లకెందుకర్థం గాదు విషయం.వీళ్ల బిడ్డ ఇంటి కోడలేనని...నా అత్త గూడ నాతో సమానంగ ఇంటి కోడలేనని ఎందుకు మరిచిపోతాండ్రు.ఆడదాన్ని ఎదగనీయకుండ ఇట్ల అత్త ,ఆడిబిడ్డ రూపంల పీడిస్తాంటే ఇగ ఆడజాతికెప్పుడు స్వాతంత్ర్యమొస్తది‌.

దీన్నలుసు జేస్కొనే గదా మగాళ్లంత పెండ్లాల మీద రాజ్యమేలుతాండ్రు.

మెడల తాళిబొట్టు గట్టగానే మగానికి పెండ్లాన్ని..పెండ్లాం తల్లిదండ్రులను తిట్టడానికి ఎక్కడ లేని అధికారాలు పుట్టుకొస్తయి.రేపు వీళ్లు గూడ బిడ్డకు తండ్రేనని ... బిడ్డ ఇంటిదయ్యేదాక గూడా బుర్రకెక్కదు.

ఇప్పుడు నా ఒళ్లంత దెబ్బలతో వాసం లేని ఇల్లుల కుప్పకూలినట్టనిపిస్తాంది.

వడగండ్ల వానకు చిత్తడైపోయిన పంటలాగున్నది.నా ఒంటికి

ఇరవైరెండేండ్లే అయినా...  సూపుకి మాత్రం రెట్టింపుగా కనబడ్తాంది‌.  సావు కండ్లముందుకొచ్చి రమ్మని పిలుస్తాంది నన్ను!నువ్వు సావు ...సావుమంటు నాకునేనే గట్టిగ జెప్పినట్టున్నది నాకు!!

నేను సావాల్నా...? ఎందుకు సావాలి? మరినేను సచ్చిపోతే నా పిల్లలేంగావాలె ? నాకు తల్లిదండ్రులు తోడున్నా వీళ్లతో ఇంత నరకమనుభవిస్తానా ! రేపు నేను  లేకపోతే నా చిన్నదానికి తోడెవ్వరుంటరు?? నేను బోయిన

తర్వాత ఈయన ఇంకో పెండ్లి తప్పకుండ జేసుకుంటడు.

ఇంతకుముందు ఒక అమ్మాయికి రెండు సార్లు కడుపు జేసి మోసం జేసిండు.వీళ్ల మీద కేసు పెడితే ... కేసుని పైసలతో కడిగేసుకున్నరు. సారి పరువు సచ్చినోళ్లు...మనిషి లక్షణాలే లేనోళ్లు దేనికైనా తెగిస్తరు.వాడ మీద వీళ్లతో ఒక్కరూ మాట్లాడరు! సుట్టాలెవ్వరూ వీళ్లను గలుపుకోరు!! అయినా వీళ్లకు ఫీలుండదు...మనుషులుగా మారుదామన్న సోయీ రాదు.ఇట్లాంటోళ్ల కోసం నేనెందుకు సచ్చిపోవాలెబతకాలి...నేను బతకాలి.తెగించి బతకాలి.తిరగబడి బతకాలి.వీళ్లను నా వాళ్లని నేనొక్కదాన్ని అనుకుంటె సరిపోదని బాగ అర్థమయ్యింది. ఇగ ఇప్పటి నుండి నాతోని నేను,నా ఇద్దరి పిల్లలు మాత్రమే ఉంటరుదీంతో పాటు వీళ్లనెదిరించడం గూడా నాకు అత్యవసరం.ఇప్పటిదాక నేనొక దెబ్బతిన్న పిల్లిని! ఇగ ఇప్పట్నుండి నాలోపల ఎదిరించే పులిని గూడా జూస్తరు.రేపటి నా చిన్నదానికి నేనొక దారినవ్వాలే..సూపు నవ్వాలే...

చిన్నది నిద్రలేచినట్టున్నది. ఏడుపినొస్తాందిదానికి కొన్ని   నా ఎండిపోతున్న రొమ్ములను పచ్చిగ జేసి పాలిచ్చి...ఇగ జీవితాన్ని గూడ పచ్చగా పాలిస్తాను.

 

                                                                                                ***

కథలు

మనంబోలేం లేమ్మే

         ఊరంతా రొంత అడావుడిగా ఉండాది. అందురూ  రాబోయే ఆదోరం(ఆదివారం)ని తల్సుకోని ఇద ఇదాలుగా కతలు సెప్పుకుంటాండారు.

            నలుగురు సేర్తే అఏ ఇసయాలొస్తాండాయి. బీడాకులు సుట్టుకునే బుడాను పీరమ్మలూ బరిగొడ్ల దోల్కోంబోయే బసమ్మ ,బుడ్డోల్లూ సిలకలబాయికాడ సిలవరిబోకులు అమ్మేటి ఎంగట్లచ్మీ సిద్దప్పా, గుల్లో దేవునీ సుట్టకారందిర్గీ రోంచేపు కూచునే బత్తిగలోల్లూ, సీటీపాట్లకాడ అమ్మలక్కలూ, సిరిగిపొయిన గుడ్డలు కుట్కునే టేలరు నత్తిరాజూ, టీయంగిడి నాయిరన్న దోసిలంగిడిసుబ్బమ్మా కూడల్లన్నీట్లో అదే

ఇసియం  గుసగుస గునగున కసకసలబలబ ఎవుల్లకు జూశ్నా అదే ఖయాలు .

            సుబ్బరాయుని కోడలు సీమంతం ఆదోరం నాడు.

             అదేవంత పెద్దిసయమూ ఈకాలాన పంఛన్లేపంఛన్లూ దుడ్డుంటేసాలు తినేదీ ఏరిగేదీ గుడా

పంఛనుజేస్తాన్లా ఇదే పాశెను(ఫ్యాషన్)గదా.

            నిజిమే గానీ ఇంట సీమంతం ఇసిత్తరం కోడలూ ఆపల్లెకు ఇంతల్లోకిఇంత(వింతల్లో కి వింత)

ఆఇంతి కి సీమంతం వంటే కతగాకేందీ ‌‌సుబ్బరాయుడు ఆఊఊరికి సరుపంచు ఆయప్ప నాయిన, తాత, తాతోల్లతాతలకాడ్నించీ ఊరికి వాల్లకుటుంబమే పాలెగాండ్లూఏలేటోల్లూ..

            ఈడ ఇసిత్తరమైన ఇసియం ఏందంటే తరతరాలుగా వాల్లవొంశానికి నాగశాపం బట్టి బిడ్డలేకలిగేటోల్లు గాదంట మరి తరతరాలుగా ఎట్టేల్తన్నారూ రాజ్జెం...అనీ యోసినలో(యోచనలో) బడగాకండీ..ఆడికేవొస్తన్నా సుబ్బరాయుడు వోల్ల ముత్తాత చెండ్రాయుడు అనే మారాజు పెల్లానికి నలుగురు బిడ్లంట ఇద్దరాడోల్లూ ఇద్దురు మొగపిల్లోల్లూఅందరూ సంతోషంగా పెరిగీ పెద్దయి అంతోఇంతోసదుకోనీ నాయిన మాటపెకారం రాజకీ యాల్లో దిగీ ఊరిపెద్దలైనారంట. ఆడపిల్లోల్లు పెల్లిల్లయి అత్తోల్లింటికిబోయీ పిల్లాపాపలతో సుకంగా ఉండేటోల్లంట. సెండ్రాయిడి పెద్దకొడుకు కొండల్రాయుడు, అపుడపుడూ యాటాడ్నుబోయేదంట  లంకమల్లడవులతట్టు జీపులొఎక్కి సుట్టకారం మందిని ఎంటేస్కోనీ దొరలకోటూతెల్ల పెద్దంచు మాదారం పంచె మెల్లోపులిగోరుసెయినూ సేతులో గొట్టం తుపాకీ నోట్లో గుంటూరుసుట్టా బెట్కోని యాటకనీ రైయ్యిన బోతాంటే ఊరూరంతా ముచ్చటగాజూసేదంట బుర్రమీసాలూ పెద్దకనుగుడ్లూ బగుసక్కదనంగాఉండేటోడంట  వానికి పెల్లయి పెళ్లాం కానుపుకు పుట్టింటికిబోయినాదంట.

            టయములో ఈయప్ప ఏటకుబోయినాడంట రెండడివిపందుల్ని నాలుగు కనితుల్నీ ఏసినాడంట ఈసుట్టుండేటోల్లు ఆపొదలాఈపొదలా దిరిగీ చెవులపిల్లులబట్నారంట ఈటన్నిట్నీ జీపులోఏసుకోని  మెకం కూరకు ఏమసాలాబాగుంటాదో మాటాడ్తా జీపుదోల్తాంటే నవనవలాడ్తాబంగారువన్నెలో ఉండే జాతినాగుబాము జెర్రిపోతూ పెనేస్కోని సంసారంజేస్తాంటే అదాట్న జీను వాటిమీందికి ఎక్కించేశ్నాడంట రెండూ నుజ్జునుజ్జు గా నలిగి సచ్చిపోయినాయంట గబామని జీపుఆపి ఎనకదిరిగీ సూస్నాడంట అపుడే ఆనాగుబాము సివరీగా పడగెత్తి ఈయప్పతట్టుసూసీ పడిసచ్చిపోయిందంట

            ఇంటికొచ్చి ఎప్పుటాల తెచ్చిన యేటలతోరకరకాల వొంటలుజేపించీ ఊల్లోల్లందరికీతినిపించీ కాపుసారా దాపించేటోడు ఆపన్లేంసెయకండా గమ్మునుండాడంట కొడుకుమబ్బుగుండేది జూసీ సెండ్రాయుడూ అన్న ఇచారం జూసి తమ్ముడు శివ నిలదీసేతలికి ఇసియం

జెప్పి నాడంట.

            వోర్నీ ఎంతపన్జేచ్చివిరాఅనీ యాటంతా వండించీ  అందరికీ పంచేసీ ఇల్లూవోకిలీ సుద్దంజేపించీ

బాపనయ్యలనుబిలిపించీ పూజలు నోములుజేపిచ్చే ఊదొత్తులు కర్పూరంపొగ ఊరంతాదోమతెర మాదిరి

సుట్టుకునె.

          ఏం లాభం కోడలుకానుపైనాదీ మనవడుబుట్నాడు అన్నారు ఊరంతా సంతోసపడేలోగా పిల్లోడుపామ్మాదిరి బుసలిడిసి సచ్చిపాయెననిరి. ఈవాటంగనే నాలగు తూర్లు పెద్దకోడలికీ, రెండుతూర్లూచిన్నకోడలికీ బిడ్డలుబాయె  ఇంగిట్టగాదు వొంశవే లేకండబోతాదనుకోని దాయాదులబిడ్డను సాకుడుకు దీస్కోని బంగారంగాసదివిపిచ్చీ టీచెరుపనొచ్చెట  గాజేసీ బల్లారితట్టునుంచిపిల్లనిదెచ్చి పెల్లిజేసినారు. పిల్లకుబుట్టిన నాగసుబ్బరాయుడు బతికిబట్టగట్టే. ఇపుడు ఆయప్పబిడ్డడు నాగమోహను అనేటోడు.  టౌన్లలో పెద్దసదూలుసదూకోని కంపీటర్లంట సదువులన్నీ సదివి బెంగులూర్లో పెద్దపన్లో జేరినాడూ ఆడనే తనకూడా  పన్జేసే ఏరేజాతిపిల్లని పేమించుకోనిపెల్లిజేస్కోని దీస్కచ్చినాడు.  ఆయమ్మి సిన్మాయాట్టర్ల తల్లోదూరిపోయేమాదిరుండాదీ.  దేవకన్నెకున్నట్టే. పంజాపీపిల్లంట. మనబాసారాదూ. మల్లీ ఊర్లో చానా ఘనంగా పెల్లి జేసి వారంరోజులు  విందులు బెట్టి మందులుబోసీ రాయడోల్లంటే దేవుల్లే  అనిపించుకున్యాడునాగసుబ్బరాయడు. ఆయన పెద్దోళ్ల మాదిరి సరపంచుగాలా అయితే ఆయిన్జెప్పినోడే ఊరేలాల. అందురూ అదేనాయం అంటారుఆపంజాపీ పిల్లకు రెండేల్లయినా కడుపురాలేదంట.

            ఓయమ్మా మల్లీ ఏం శాపందగిల్నాదో అనుకునిరి అందురూ. వాల్లు అంతపెద్దూల్లో లచ్చలుజంపాయిచ్చే పన్లోఉండేటోల్లుగదా డాట్టర్లకూసూపెట్నారంట.  నాగమోహను కు ఏందో కనాలు లేవంట. ఆఇసయం దెల్సీ నవ్వినోల్లు సగమూరుకీ బాదపడినోల్లుసగమూరికీ

            ఇంగమల్లీకత తొలికొచ్చెనే వారసులెట్టా అనిఅందురూ అనుకుంటాంటే ఆపంజాపీకోడలు ఏందో సూదులేపిచ్చుకోనీ గర్బందెచ్చుకున్యాదంట.

            ఈడ అసలైనకతమొదలాయె ఊర్లో ఆడోల్లంతా ఇదేం ఇడ్డూరమనీ మెటికిలించిరీ. మెరకీది సంజెమ్మ ఊర్లో ఈమద్దెనేబెట్న ఆస్పత్రిలో పన్జేసే నరసమ్మ కు టీదాపిచ్చీ అసలు ఇసియం

గనిపెట్టె. అదేందంటే మొగునికి బిడ్డలిచ్చే కనాలు లేకండాబోతే. ఆలికి ఇంగెవురోముక్కూముగందెలీనోడి

కనాలు పెద్దసూదితోలాగి పెల్లాంకడుపులోకి సూదిదింపుతారంట.  అంటే గర్భం వొచ్చేది మొగుని వలన గాదు. ఎవురో మొగోని వలన తూ...నీ..యవ్వ ఏం కాలమమ్మా కాలిపోయిన కాలం

ఇంగ ఆమెకీ ఎబిసారికీ తేడాఏందీ…  పాపిట్టి సూలుకు సీమంతమొగటీ...చిచీ..

వోల్లెంతదుడ్లుండోల్లయినా కొట్టికోలాటంగా సీమంతంపండగ

జేసినా ఊర్లో ఆడోల్లమెవుల్లం  నీతిగజాతిగబుట్న ఆడోల్లం ,సావజంపేటోడైనా ఒకే మొగునికి బిడ్డలగన్యోల్లం ఎవుల్లం ఆతట్టే బోము  (గిఫ్ట్ లుగిపుట్లూ తగలంగాక తగలంఅని ఒట్టుబెట్టుకున్యాం

            పదిరోజుల్నిఃచీ ఊల్లో ఇదే ఇసయం ఇద ఇదాలుగ కథలు కథలుగా నలుగురుకూడేకాడంతా

మొగోల్లుమాత్రం ఎన్నేటలేచ్చారో ఎంతసారాబోత్సారో ఈతూరి ఇంగిలీసుమందుగానీ దెచ్చాండారంట

అనిలొట్టలేచ్చాండారు. ఏమ్మీ రవనమ్మా రాయుడింట్లో పనులకు బోలేదే  అడిగినాడు బాలయ్య

...ఏంబోతాంలేయ్యా..థూ...దీనయ్యపని..

ఆపనీఒద్దూ ఆలెక్కావొద్దు.అన్యాదిరవనమ్మ

అంటే ఏందమ్మే అడిగినాడు బాలయ్య..

...అదీ ఇంట్ల జరిగేటిదీఆడోల్లపండగ్గాదులే మొగోల్ల పండగ  అరచేతులు కొజ్జావోల్లాలతట్టి చివాల్నలోనికిబాయె రవనమ్మ.

ఏమైనా దీ ఇంటాడదీ ఇట్నే అంటాందీ….

బాలయ్య ఆలోసెనలోబడ్నాడు.

   *****

          కత అట్టదిరిగీ ఇట్టదిరిగీ...నాగసుబ్బరాయని సెవిన బడె.

            ఓమ్మేయ్...శాంతమ్మా...అంటూ పెండ్లాన్ని పిలిసినాడు

సేతులు సెంగుకు దుడ్సుకుంటా వొచ్చె ఇల్లాలు ఏందీ ఇసియం ఊర్లో ఆడోల్లంతా రేపు మనింటికి

రామని అంటాండారంటా…. అడిగాడు

          నాకేం దెల్దయ్యా, మద్దినేల(మధ్యాహ్నం) రాజమ్మను అడుగుతా ఊరంతా దిరుగుతాఉంటాది కదా విసియం జెప్తాదీ.. జవాబిచ్చింది శాంతమ్మ

ఆఆ ఇప్పుడే బిలిపిచ్చీ కనుక్కోరాదా...అన్నాడు నాగసుబ్బయ్య.

  ...అట్నేలేఅంటూ

రేయ్ మల్లేసూ…. రాజిమ్మను అరిజెంటుగ రమ్మన్యానని తోడకరాపోరా..

హుకూం జారీచేసింది శాంతమ్మ

గడ్డపారకేసి  నీల్లు టెంకాయలు పీచుఒలుస్తా ఉన్న మల్లేశు అది కిందపడేసిఉన్నపలాన

పరిగెత్తి నాడు.

            రాజెమ్మ పది నిముషాల్లో శాంతమ్మ ముందు నిలబడి నాది

ఎమ్మే రాజమ్మా ఇంట్లో ఇంతపెద్ద కార్యెం బెట్కున్యాం సుట్టాలంతావొస్తాండారూ మీకేమైనాదీ

ఈడెంతపనుంటాదీ ఎవుల్లూ ఈతట్టు మసలడంల్యా ఏమొచ్చినాదే...గదిమిందిశాంతమ్మ

అదీ అదేందంటేమ్మా….చేతులుబిసుక్కుంటా గునుస్తా అందురనుకునేది  బైటబెట్టె రాజమ్మ

             శాంతమ్మ అగ్గిదొక్కినమాదిరి కస్సునలేచీ నాకోడల్ని అంతమాటంటారే అంటూ

రాజమ్మ ను ఈడ్సి చెంపకుబట్టీ బెరికేతలికి రాజెమ్మకూ మూడులోకాలూ గానొచ్చె

            సూడూ మాదయా దాచ్చిన్యాలతో బతుకుతా ఉండే మీకే ఇంత పెగ్గె ఉంటే మాకెంతుండాల్నే

నువ్వేం జేస్తవో నాకుదెల్దు ఇంగో గెంటలో ఊర్లో ఆడోల్లు ముసిలీ ముతకా పిల్లాజెల్లాతో  నా ఎదురుగ రావాల. చానాకోపంగా జెప్పేతలికీ శాంతమ్మ కోపం తొలిసారి జూసిన రాజెమ్మ ఊర్లోకి బరిగిత్తినాది.

            అందరూ పెరటిదారిన శాంతమ్మ ముందర సేతులుబిసుక్కుంటా నిల్సినారు.

          ఏందే నీలమ్మా, లచ్మీ, రవనమ్మా….ఏందీకత కొయ్యకుర్చీలొ గూచోని చెయ్యి చూపిస్తా...అడిగెశాంతమ్మ

            ఏంలేదుమ్మా ఏముండాదీ...మనింట్లో ఇంత ఫంచను జేచ్చాండారూ  అదే ఇసిత్రమయిపోయె ఏపొద్దైనా మాఇల్లలో ఇట్లసేస్కుంటామా అనుకుంటాండామూ  రవనమ్మ దైర్యం జేసి జవాబిచ్చె

మరి పనీపాటా ఉంటాదని దెల్దా ఈపక్కకే రాగూడదనుకున్యట్టుండారే మీ ధూం దగలా

ఏమైనా దే...అన్నది శాంతమ్మ ఊర్లో వాళ్లే అయినోల్లనుకొని ఎంత స్రెమ పడ్తాన్దాము మీగురించి అందురికి పేరుపేరునా పట్టు సీర్లు, కుంకం డబ్బీలు ఎండివి తెప్పింస్తి.. మీకు కల్లు నెత్తికెక్కినాయో, తిక్క తేలు గుట్టినాదొ...కతలు బడ్తాన్దరేఏం తిమురుఅన్నది కోపంగా 

 గొడ్లకోసం గడ్డిమోపులు దీస్కోని పెరట్లోకి వచ్చిన బాలయ్య సెవి అట్టేసినాడు.

 ‌ఏంటికిరాముతల్లీ... ఫంచను ఆడేడనో  బెంగలూర్లో సేచ్చారంటాంటే….అందూరం

మేం ఏడబోతామూ అనుకుంటిమి ఈడైతే మీ కాల్లమొక్కి తలా ఒక  పనిజేసీ కడుపారాదినిపోమా 

ఏందిసెప్పండీ ఏంజెయ్యాల్నో...మూకుమ్మడిగాపలికిన  ఆడంగుల్ని జూసీ బాలయ్యనోరుదెరిసె.

కథలు

సుడి తిరిగిన కథ (జానపద కథ)

           శరత్కాల వెన్నెల్లో చల్లని రాత్రి మచ్చలేని చందమామ మబ్బు తెరలు తొలగించుకొని పిండి ఆరబోసినట్లుండే వెండి వెన్నెల వెలుగులో ఒక పచ్చని జొన్నచేను నవనవలాడుతు నవయవ్వనిక లా కన్పిస్తుంది. చేను యజమాని దాని చుట్టూరా ముళ్ళ పొదలతో ఇతరులెవ్వరి కనుచూపులు సోకకుండా కంచె అల్లుకున్నాడు ప్రతి రోజులాగానే పంటచేతికి వచ్చే సమయంలో పశువులు మేయకుండా కాపలాగా రాత్రి చేనులోనే పడుకున్నాడు. అర్థరాత్రి కలికి గాంధారి వేళ లో ఒక గంగిరెద్దులా కనిపించే ఆంబోతు పంటను మేయడానికి పచ్చని చేనులోకి ప్రవేశించింది. అది గమనించిన కాపువాడు ప్రాణంగా చూసుకుంటున్న పంటను పశువు మేయడంతో కోపగించి దానిని అనుసరించి ఆంబోతు తోకను గట్టిగా పట్టుకున్నాడు దానితో రంకే వేసిన ఆంబోతు దగ్గరనే ఉన్నా నీటి సుడిలోకి దూకింది తోకను పట్టుకున్నా కాపువాడు ఆంబోతు తో పాటుగా సుడిలోకి వెళ్ళి పోయాడు.అది సుడికాదు సకల దేవతలు కొలువున్న గుడిలా, సర్వమతాల సంస్కృతి కి ఒరవడి లా, సాంప్రదాయాలు వెల్లువిరిసే మడిలా, కైలాసం కన్నా మిన్నగాను వైకుంఠం కన్నా ఉత్తమంగాను, గోలోకం కన్నా శ్రేష్టం గాను భాసిల్లుతున్నట్టుందిఅందుకే దానిని నేడు.కాకర్లసుడి అని అంటారు జగత్తులో దాన్ని అధిగిమించిన సుందరమైన ప్రదేశం వేరొకటి లేదు. అది భువనత్రయానికి ఛత్రంలా అమరి ఉంటుంది సంసార సంతాపాల్ని నాశనం చేస్తూ అది బ్రహ్మాండాలన్నిటికి చల్లని నీడను ప్రసాదిస్తూ ఉంటుంది. గంభీర వైశాల్యాలతో సమమైన యోజనాలు కలిగి ఉంది దానిలో ఎప్పుడు నీరు గుండ్రంగా తిరుగుతూ ఉంటుంది. సుడిలో వాయు స్పర్శ కి ఉవ్వెత్తుగా లేస్తూ శీతల తరంగాలు, రతనాల సైకత దక్షిణావర్ణ శంఖాలు, అనేక వర్ణాల చేపలు కనువిందు చేస్తూ ఉంటాయి. అక్కడ అసంఖ్యాక తరంగాల సంచలనం వల్లా చల్లని నీటి తుంపరలు ప్రదేశాన్ని శోభాయమానం చేస్తూ ఉంటాయిఇటువంటి సుధీర్ఘమైన తీరాలలో నయనానందకరంగా సకల దేవతలు తమ స్థావరాలు వదిలి భూలోక కైలాసం లా భాసిల్లుచున్న సుడిలో కొలువున్నారు. దాని లోపలి భాగంలో నిర్మించబడిన సప్తయోజనాల విస్తీర్ణముగల ధృఢమైన గుహ ఒకటుంది. నానా అస్త్రాలు ధరించి యుద్దం  చేసిన విశారదులైనా రక్షకభటులు కాపలాగా ఉంటారు. నాలుగు ద్వారాలలో ద్వారపాలకులు  కాపలాకాస్తుంటారు ప్రతీ ద్వారంలో వందలాది మంది భటులుంటారు అక్కడ అడుగడుక్కీ స్వచ్ఛ శీతల మధుర జల సంభరిత సరోవరాలున్నాయి.అక.కడి సుగంధ పవనాల వల్ల మనసు ఆహ్లాదంగా ఉంటుంది అందుకే కల్పవనం లో వసంతేషుడు కొలువై అహోరాత్రులు వసంతశోభలను వ్యాప్తింపజేసాడు.

          అతడు పుష్పచ్ఛత్ర ఛాయలో పుష్పంసింహాసనం పై ఆసీనుడై ఉంటాడు పుష్పాభరణాలను ధరించిన అతడు పుష్పమధువును పానం చేసి మత్తెక్కి ఉంటాడు సదా మంధస్మిత వదనార విందాలతో అలరారే భార్యలతో కూడి వసంతుడు పూలబంతులతో క్రీడిస్తు ఉంటాడు. మధుధారలు ప్రవహించుచున్న సుడి ఆపారానందాన్ని కల్గిస్తుంటుంది. అక్కడ పద్మరాగమణిసంభరిత ప్రకాశంతో ఆసంఖ్యాక మండపాలున్నాయి వాటినడుమ  వివిధ ఆయుధ రత్న భూషణ ధారులై వీరులు,చతుష్షష్టి కళలున్నాయి దీనికి ఈశాన్య భాగంలో మహారుద్రలోకం తేజరిల్లుతూ ఉంటుంది

         అమూల్య  రత్న నిర్మితమైన అందులో మహా రుద్రడు స్వయంగా భాసిల్లుచున్నాడు. మహాగ్రుడై  ధీప్తి నయనుడై మూపున అమ్ముల పొదిని ధరించి వామహస్తాన ధనువును తాల్చిన పార్వతీ సమేతుడై కరిచర్మదారిలా చితాభస్మదారియైన పరమేశ్వరుడున్నాడు

ఆంబోతు తోక సహాయంతో సుడిలోకి వచ్చిన కాపువాడు అద్భుతమైన ప్రదేశాన్ని చూసిమురిసి పోయాడు అక్కడి నుండి ఎలా బయటకు వెళ్ళాలని అక్కడి భటులను అడగగా ప్రతీ పౌర్ణమికి దానికి ఇష్టమైన ఆహారం స్వేచ్ఛగా తినడానికి సుడి బయటకు వెళ్తుంది కావున దాని తోక పట్టుకుని వెళ్ళమని బదులు పలికారు భటులు,చేసేది ఏమిలేక కాపువాడు ఒక మాసం రోజులు సుడిలోని ఉండిపోయాడు.

       తన భార్య బంధువులు కాపువాడు చనిపోయాడని భావించి కర్మకాండ జరిపించారు. సుడిలోన ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణం లో గడుపుచుండగానే పౌర్ణమి రానే వచ్చింది.

          కాపువాడు బయటకి వెళ్ళే సంధర్భంలో సుడిలోని దేవతలు ఒక దైవరహస్యం చెప్పి శాసించారు అదేమిటంటే నీవు సుడిలో ఉన్నట్లు మరియు దేవతలు కొలువున్నట్లు ఎవరికి చెప్పకూడదని ఒకవేళ చెపితే క్షణమే శిరస్సు పగిలి చనిపోతావని హెచ్చరించి అదృశ్యమై పోయారు అలాగే నని వారి ఆజ్ఞను శిరసావహించి కాపువాడు ఆంబోతు తోక సహాయంతో బయటకు వచ్చాడు ఆంబోతు మళ్ళీ సుడిలోకి వెళ్ళిపోయింది. ఉదయమే కాపువాడు ఇంటికి వెళ్ళినాడు తన భార్య,బంధువులు కాపువాడు చనిపోయాడని భావించుకోవడంతో సులభంగా నమ్మలేదు ఎలాగో వారందరిని నమ్మించాడు కాని తన భార్య ఎంత చెప్పిన వినకుండా ఇన్నాళ్లు ఎక్కడున్నావో చెపితేనే నీతో కలసి ఉంటానని అంటుంది దానితో కాపువాడు కూతురు పెళ్ళి ఐన తర్వాత చెబుతానని భార్యతో అంటాడు కొంతకాలం తర్వాత కూతురు పెళ్ళి నిశ్చయం అవుతుంది. ఏర్పాట్లు చేసుకొని పెళ్ళి కాకముందే కాపువాని భార్య ఇంతకాలం ఎక్కడున్నావో చెప్పమని మళ్ళీ నిలదీస్తుంది అప్పడు కాపువాడు ముందే చెపితే నా శిరస్సు పగిలి చనిపోతానని, తర్వాత చెపుతానని భార్యతో అంటాడు కాని ఆమె ఒప్పకోదు వెంటనే చెప్పాలని పదే పదే అందరి ముందు అడుగుతుంది చేసేది ఏమి లేక నిస్సహాయ స్తితి లో దేవతలు చెప్పినటువంటి కాకర్లసుడి రహస్యాన్ని నేను చూశాననిఅక్కడ దేవతలు కొలువున్నారని,అక్కడే కొంతకాలం గడిపానని చెపుతాడు దానితో శిరస్సు వేయిముక్కలై కాపువాడు చనిపోతాడు, తన కూతురి వివాహం ఆగిపోతుంది. కాపువాని భార్య విధవ అవుతుంది.

        దైవరహస్యం తెలుసుకోకుంటేనే బాగుండేదని చాలా చాలా బాధపడుతుంది గుండెలు బాదుకుంటూ ఏడుస్తుంది.

ఎన్నోరోజులుగా ఉన్నా కాకర్లసుడి రహస్యం అందరికీ తెలిసిందని అక్కడ వున్న దేవతలతో సహా భటులు, ఆంబోతు స్వర్గానికి వెళ్ళిపోయారు. అప్పటినుంచి అది దేవళ్ళగడ్డ,కాకర్లసుడి అని ప్రసిద్ధిగాంచింది ప్రస్తుతం ప్రదేశ పరిసరాల్లోకి అపవిత్రం గా ఉన్నవారు ఎవరైనా వెళితే సర్పాలు వెంబడిస్తాయి ఎందుకంటే ఇప్పటికీ భూలోక స్వర్గాన్ని నాగకన్యలు రక్షిస్తూ ఉంటాయి.అక్కడ ప్రతి సంవత్సరం ఆషాఢమాసం మొదటి ఆదివారం ఘనంగా జాతర జరుపుకుంటారు.

      గమనిక::ఇది ఆదిలాబాద్ (ప్రస్తుతం మంచిర్యాల) జిల్లాలో కోటపల్లి మండలం అన్నారం గ్రామ సమీపంలో ప్రాణహిత నది తీరంలో ప్రచారంలో ఉన్న కథ.

 

 

        

కథలు

అనగనగా ఓ జ్యోతిష్కుడు

సరిగ్గా మధ్యాహ్నం సమయానికి, అతడు తన మూటను విప్పి వృత్తిపరమైన వస్తువులను పరచాడు. అందులో,  పన్నెడు గవ్వలు, ఓ నోటు బుక్కు మరియు వింతైన నమూనా  చిత్రములు గీసివున్న ఓ గుడ్డ ముక్క,   ఓ తాళపత్రములకట్ట వున్నాయి. అతని నుదురు  పవిత్రమైన విబూది మరియు కుంకుమ పూతల తో   వెలిగిపోతుంది. అతని కళ్ళు కస్టమర్లకొరకు వెతుకులాట ప్రయత్నం లో కలిగిన ఆతురతతో ప్రకాశించునున్నాయి. కానీ అమాయకులైన కస్టమర్లు దాన్ని అతని లోని ఓ దివ్య  శక్తిగా   భావించి ఆనంద పడతారు. రంగులద్దిన నుదురు మరియు పొడుగాటి నల్లని చెంపల జుట్టు మధ్యలో అమర్చినట్లున్నఅతని కళ్ల మహత్వము  మరింత పెరగడానికి అతడు  వాటిని  పలువిధాలుగా తిప్పుతాడు. ఇటువంటి స్థితి లో  ఓ పిచ్చివాడి   కళ్ళు కూడా చమక్కు మంటాయి. అన్నింటికి మించి, అతడు కాషాయపు గుడ్డను తల పాగా చుట్టు కొన్నాడు. తన అలంకరణలో ఈ రంగులక్రమాన్నిఅతడెప్పుడు తప్పలేదు. దహిలియా  కాండాలను  లేదా కాస్మోస్ ను ముసురుకున్న  ఈగల వలె,  కస్టమర్లు అతని కి  ఆకర్షితులవుతారు. టౌన్  హాలుకు వెళ్లే  దారికి ఓ వైపునున్న విశాల మైన చింత చెట్టు కొమ్మ నీడలో అతడు కూర్చున్నాడు. అది అన్నిరకములుగా అనుకూలమైన స్థలము. ఆ ఇరుకైన మార్గము వెంట వివిధ రకాల వ్యాపారా లకు సంబంధించిన దుఖాణాలు ఉండడం వలన అక్కడ ఎప్పుడు జనముతో రద్దీగా ఉంటుంది. మందులు అమ్మేవారు, దొంగిలించిన వస్తువులు అమ్మేవారు మరియు ఓ పాతబట్టల వేలందారు రోజంతా జనాన్ని ఆకర్శించడానికి పెట్టే కేకలతో ఆ చుట్టుపక్కలు కోలాహలంగా  ఉంటుంది. అతని పక్కనే  ఒకరు పల్లీలు అమ్మేవాడున్నాడు అతను పెద్ద గొంతుతో పల్లీలను  రోజుకో వింతైన పేరుతో పిలుస్తూ జనాన్ని ఆకర్షిస్తూ వున్నాడు.  ఓ రోజు బాంబే ఐస్ క్రీము , మరో రోజు ఢిల్లీ ఆల్మండ్ ఇంకొక రోజు రాజా'స్ డెలికేసి అంటూ తన వ్యాపారాన్ని కసితో కొనసాగిస్తున్నాడు. ఎప్పుడూ చూసిన, జనం అతని చుట్టూ   గుమిగూడి వుంటారు. పల్లీలకోసము వచ్చే వారు చాలామంది జ్యోతిష్కుని ముందునుంచే పోతూంటన్నారు. జ్యోతిష్కుడు ఆ పక్క కాలుతున్న పల్లీల కుంపటి వెలుగులో  తన వ్యాపారాన్ని కొనసాగిస్తున్నాడు. కొంత వరకు మున్సిపాలిటీ దీపాల సౌకర్యము  లేకపోవడం వలన ఆ ప్రాంతం ఓ రకమైన మార్మిక రూపును సంతరించుకొంది.

            దుఖాణములోని లైట్లు , ఒకటి రెండు లాంతర్లు, అక్కడక్కడ కాగడాలు మరియు పాత సైకిలు  డైనమోలు ఆ   ప్రదేశాన్ని వెలుతురుతో నింపాయి.  కొందరు జ్యోతిష్కునివలె ఎటువంటి దీపాలు లేకుండానే  వ్యాపారాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు. నలు వైపుల నుండి వచ్చే కాంతిపుంజాల మెలికలతో  అదొక వింత ప్రదేశములా కనిపిస్తుంది. ఇటువంటి వాతావరణము జ్యోతిష్కునికి బాగాకలిసివచ్చింది, ఎందుకంటే అతడు ఈ వృత్తి చేపడతాడని ఎప్పుడు అనుకోలేదు. అదియునుగాక ఇతరులకు ఏమి జరుగుతుందో తెలియడం కన్నా, , ముందు తనకు ఎప్పుడేమి జరుగుతుందో అసలు తెలియని స్థితి.  అమాయకులైన తన కస్టమర్ల వలె  తనకు  కూడా తారాబలము గురించి తెలియదు. కానీ తను చెప్పే విషయాలు ప్రతివాడిని సంబ్రమాశ్చర్యానికి గురిచేసేవి. అదంతా తన ఉజ్జాయింపు మరియు కాస్త లోకజ్ఞానం తో సాధ్యమైన దే. ఏది ఏమైనా అతనుచేసే వృత్తి ఓ నిజాయితి పరుడి  పనివంటిదే. సాయంకాలానికి ఇంటికి తీసుకుపోయే డబ్బుకు అతడు ఆర్హుడే.

            అతడు ఎటువంటి ఆలోచన చేయకుండానే తన ఊరి నుండి వచ్చేసాడు. ఒకవేళ అక్కడే వుండి  ఉంటే తన పూర్వీకులవలె వ్యవసాయము చేస్తూ పెళ్లి చేసుకొని ముసలి వాడయ్యే వరకు ఆ పాతకాలపు ఇంటిలో జీవనము సాగించేవాడు. కానీ అదిజరుగేది కాదు. అతడు ఎవరికీ చెప్పకుండానే ఇల్లువిడిచి దాదాపు రెండు వందల మైళ్ళు దూరం చేరేవరకు  విశ్రమించలేదు.  ఓ గ్రామస్థునికి ఈ దూరం అతి పెద్దది.  తనకు తన ఊరికి మధ్య ఓ మహాసముద్రము పరచబడినట్లు వుంది!  

            మనుషులు సాధారనంగా జీవితంలో ఎదుర్కొనే సమస్యలు - పెళ్లి, డబ్బు మరియు మానవ సంబంధాల చిక్కుముడులు గూర్చి అతనికి అనుభవపూర్వ జ్ఞానముంది. బహుకాల అభ్యసనము వలన అతని అర్థము చేసుకునే శక్తి మరింత పదునెక్కింది. కేవలముఐదు నిమిషాల్లోనే సమస్య ఏంటో అతనికి బోధపడుతుంది. ప్రతి ప్రశ్నకు అతడు మూడు నయా పైసలు తీసుకొంటాడు. తన దగ్గరికొచ్చిన వ్యక్తి కనీసం పది నిముషాలు మాట్లాడేవరకు తాను నోరు విప్పుడు. ఆ సమయం లోనే తనకు ఓ పన్నెండు సమాధానాలకు సరిపడే  సమాచారం లభ్యమౌతుంది.  ఎప్పుడైతే ఎదుటివాని చెయ్యి తదేకంగా చూస్తూ " అన్నివిషయాలల్లో నీవు నీ శ్రమకు దగ్గట్టుగా ఫలితము పొందలేక పోతున్నావు" అని అతడు చెప్పినప్పుడు, పదిమందిలో తొమ్మండుగురు నిజమేనని వొప్పు కొంటారు.    "మీ కుటుంబములో నీవంటే ఇష్టపడని   స్త్రీ ఎవరైనా ఉన్నారా?" అని అతడు ఓ ప్రశ్న ను సందించేవాడు.  లేక అతడు ఎదుటి వ్యక్తి యొక్క గుణ గణాలను పరిశీలన చేస్తూ, "నీ సమస్యలకు నీ వ్యక్తిత్వమే కారణమూ. శని ఆధిపత్య కారణంగా  నీ స్థితి ఇంకొక విధంగా ఉండడానికి వీలులేదు.” "నీకు కాస్త దూకుడెక్కువ, నీవు పైకి  కఠువుగా   కనిపిస్తావు " అంటూ చెప్పుకుంటూ  పోతాడు.  అతని ధోరణి  జనానికి  బాగా  నచ్చుతుంది. పల్లీల వాడు మంటనార్పి పోవడానికి సిద్ధమైనాడు. తన వ్యాపారాన్ని కూడా ఆపాలని జ్యోతిష్కునికి ఇదొక సంకేతము.  ఎందుకంటే పల్లీలు అమ్మేవాడు వెళ్ళిపోతే దూరము నుండి వచ్చే వెలుతురు కిరణము తప్ప మొత్తము చీకటే.  ఆ వెలుతురు కూడా తనకు కొద్దీ దూరములో ఆగిపోతుంది. గవ్వలు మరియు ఇతర వస్తువులను సంచిలో సర్దుతున్నపుడు వెలుతురు కు ఎవరో అడ్డంగా వచ్చారు. తలెత్తి చూసే  సరికి తన ఎదురుగా ఓ వ్యక్తి నిలబడి వున్నాడు.  మరొక బేరము దక్కిందని తలచి, "నీవు దుఃఖంలో ఉన్నట్లు గా కనిపిస్తున్నావు. ఇలా కూర్చోని నాకు చెప్పు నీకు ఉపశమనం దొరుకుతుంది" అన్నాడు  జ్యోతిష్కుడు.    ఎదురుగావున్నతను ఎదో నసిగాడు. తనకు చెప్పుమని జ్యోతిష్కుడు అతన్ని మరోమారు అడిగాడు.    వెంటనే  ఆ కొత్త వ్యక్తి తన హస్తాన్ని జ్యోతిష్కుని ముక్కు దగ్గర పెట్టి, " నిన్ను నీవు  జ్యోతిష్కుడవని అనుకుంటున్నావా?" అని అన్నాడు.  జ్యోతిష్కుడు దానిని ఓ ఛాలెంజ్ భావించి , అతని చెయ్యిని వడి పెడుతూ ఒంటరి కాంతి కిరణము వైపు తిప్పాడు: "నీ స్వభావము .... " అంటూ ఎప్పటిలాగా తన ధోరణిలో చెపుతుండగా, ఎదురుగావున్న వ్యక్తి "ఆపు," అని అన్నాడు. "పనికొచ్చేదేమైనా ఉంటే చెప్పు." 

            మన జ్యోతిష్కుడు కాస్త ఆసహనానికి గురై "నేను ప్రతి ప్రశ్నకు మూడు పైసల చొప్పున తీసుకొంటాను. నేనిచ్చే సమాధానాలు నీ పైసలకు సరిపోతాయి,” అని అన్నాడు. అటువైపునున్న మనిషి వెంటనే తన చేయిని వెనుకకు లాక్కొని  ఒక అణా తీసి అతనివైపు విసిరి ఇలా అన్నాడు, "నేను కొన్ని ప్రశ్నలు అడుగుతాను. నీవు మోసం చేస్తున్నావని  నేను నిరూపిస్తే న అణా డబ్బులు  వడ్డీతో తిరిగివ్వాలి.  "

            "ఒకవేళ నా జవాబులు  నిన్ను సంతృప్తి పరిస్తే నాకు ఐదు రూపాయలు ఇస్తావా ?"

            “ఇవ్వను.”

            "లేకపోతే ఎనిమిది అణాలైనా ఇస్తావా?"

            “సరే. అయితే ఒక షరతు. నీవు తప్పు అని నిరూపించితే  దానికి రెట్టింపు డబ్బు  నాకివ్వాలి,” అన్నాడు ఆ కొత్త వ్యక్తి. కొంతసేపు తర్జన భర్జన తర్వాత ఇద్దరు ఓ ఒప్పందానికి వచ్చారు.  జ్యోతిష్కుడు దేవుణ్ణి స్మరిస్తుండగా, కొత్త వ్యక్తి చుట్టను వెలింగించాడు. జ్యోతిష్కుడు అగ్గిపుల్ల వెలుగులో ఆ వ్యక్తి యొక్క మొఖం చూసాడు. కాస్త విరామం ....రోడ్డు మీద కార్ల హారన్ శబ్దాలు, జట్కా బండి చోదకులు తమ గుర్రాలను తిట్టడము మరియు జనం ఎడతెగని సంభాషణలతో  ఆ సాయంకాలము ఆ పార్కు  పరిసరాలు చికాకుగా అనిపించింది. కొత్త వ్యక్తి  చుట్టను కాలుస్తూ  పొగను గుప్పు గుప్పున వొదులుతూ జ్యోతిష్కుని ముందు కౌర్యంగా కూర్చుని వున్నాడు. జ్యోతిష్కుడు అసౌకర్యంగా  కనిపించాడు.

            “నీ అణా నీవు తీసుకో. ఇటువంటి పందేలు నాకెప్పుడూ  తెలియవు. ఇప్పటికే ఆలస్యమైంది...  ఇంటికి వెళ్ళాలి. “జ్యోతిష్కుడు మూట సర్దుకుంటున్నాడు. అవతలివాడు జ్యోతిష్కుని చేయి గట్టిగా పట్టుకొని "నీవు తప్పించుకోలేవు. నా దారిన నేను వెళ్తుంటే, నీవు ఇందులోకి లాగావు,” అని అన్నాడు. జ్యోతిష్కుని గొంతు భయముతో మూగపోయింది. "ఈ రోజు పోనివ్వు. నీతో రేపు మాట్లాడుతాను." అతడు తన  చేయిని ముందు చాపుతూ " పందమంటే పందమే. కానివ్వు" అన్నాడు. తడారిన గొంతుతో  జ్యోతిష్కుడు  జోస్యాన్ని చెప్పడం మొదలెట్టాడు: “నీజీవితములో ఓ స్త్రీ…..”

                "ఆపు"అన్నాడు అవతలివాడు. “అదంతా నాకవసరంలేదు. నేనిప్పుడు తలపెట్టిన పనిలో విజయము పొందుతాన లేదా ? దీనికి సమాధానము చెప్పి వెళ్ళిపో. లేకుంటే నువ్వు పైసలన్నీ కక్కే   వరకు నిన్నొదలి పెట్టను.” 

            “సరే విను చెప్పుతాను. కానీ నేను చెప్పేది నీకు నిజమనిపిస్తే ఒక రూపాయి ఇస్తావా? లేకుంటే, నేను అసలు మాట్లాడను. నీకిష్టమైంది నీవు చేసుకో.” చాలాసేపు బేరమాడిన తర్వాత అవతలివాడు అంగీకరించాడు. “నువ్వు చచ్చిపోయావని వదిలేసారు. ఇది వాస్తవమా కాదా?”

            “ఆహా! ఇంకా చెప్పు”

            “నీ శరీరములో ఒకసారి కత్తి దిగింది?" అన్నాడు జ్యోతిష్కుడు

            " భలే వాడివే" అంటూ తన రొమ్ము బాగాన వున్న కత్తి గాటును చూపించాడు.

            "ఆ తర్వాత నిన్ను దగ్గరలో వున్నా వ్యవసాయ బావిలోకి తోసేసి నీవు చచ్చావని వదిలిపెట్టి వెళ్లారు."&nb