సాహిత్య వ్యాసాలు

(November,2020)

ఎడిటోరియల్ బోర్డు

గౌరవ సంపాదకులు :            ప్రొ. కాత్యాయనీ విద్మహే

సంపాదకులు :                           వంగాల సంపత్ రెడ్డి 

సంపాదక వర్గం :                       దాసరి మల్లయ్య

                                                             ఉప్పులేటి సదయ్య

న్యాయ సలహాదారులు :     ఈదుల మల్లయ్య

ఆధునిక తెలుగు స్త్రీల సాహిత్య చరిత్ర – 7

స్త్రీలలో  సాహిత్య వ్యవసాయం ఏ కొద్దిమందికో  తప్ప నిరంతరాయంగా సాగేది కాదు. శ్రావణమాసపు జల్లులా కురిసి ఆగిపోయే వాళ్ళే ఎక్కువ. 1902 లో అలా రచనా రంగంలోకి వచ్చి మెరుపులా మెరిసి వెళ్లిన ముగ్గురు  స్త్రీలు వడ్లమన్నాటి సుందరమ్మ, మండపాక జోహానమ్మ, ఓరుగంటి ఆదెమ్మ. 

వడ్లమన్నాటి  సుందరమ్మ రచనలు రెండు. ఒకటి సతీమణి అనే కథ. 1902 జనవరి హిందూ సుందరి పత్రికలో అచ్చయింది. రెండవది ఆచారము.  ఇది ఉపన్యాసం. మొదటి రచన వచ్చిన తొమ్మిదేళ్లకు ( మార్చ్ 1911) హిందూ సుందరి పత్రికలోనే ఇది ప్రచురించబడింది. మండపాక జోహానమ్మ రచనలు కూడా రెండే. 1902 హిందూ సుందరి పత్రికలో ఏప్రిల్ సంచికలో ఒకటి, జూన్ సంచికలో ఒకటి వచ్చాయి. పేరును బట్టి  జోహానమ్మ దళిత క్రైస్తవ స్త్రీ అయివుండాలి. ఆరకంగా ఆధునిక తెలుగు స్త్రీల సాహిత్య చరిత్రలో ఈమె మొదటి దళిత రచయిత్రి అవుతుంది. ఓరుగంటి ఆదెమ్మ రచనలు ఆరు. వాటిలో అయిదు జూన్ 1902 నుండి 1903 ఏప్రిల్ వరకు హిందూ సుందరి పత్రికలో వచ్చాయి.  చివరిది కూడా హిందూ సుందరి పత్రికలోనే వచ్చింది కానీ, అది 1911 ఏప్రిల్ సంచికలో. 

వడ్లమన్నాటి సుందరమ్మ కథ సతీమణి ఆధునిక పద్ధతిలో కథ కాదు. రూపంలో అది అనగనగా ఒకరాజు పద్ధతిలో పిల్లలకు చెప్పే కల్పిత కథ. కానీ లోపలి విషయాలు ఆ నాటి మహిళా ఉద్యమ ఆకాంక్షలలో భాగమైనవే. స్త్రీల విద్యా వివేకాలగురించి, స్త్రీలధర్మాల గురించి ఆనాటి తోటి మహిళా రచయితల భావాలు అభిప్రాయాలు, అవగాహనే ఈ రచనలోనూ కనిపిస్తుంది. రత్నపురి అనే పట్టణనాన్నిపరిపాలించే రాజుకుపతియాజ్ఞ నతిక్రమించి వర్తించని అనుకూలవతి అయిన భార్య.వారికి లేకలేక కలిగిన కూతురు. ఆ కూతురి పేరే సతీమణి. ఆబిడ్డను చతుషష్టి విద్యలలోప్రవీణురాలిని చేయదలచి విద్వాంసులను పిలిపించి వేతనమిచ్చి విద్యాభ్యాసం చేయించారు. విద్యావంతురాలైన కూతురిని చూసి సంతోషిస్తూ తల్లి చేసిన సంభాషణ ఇందులో ముఖ్యమైంది.స్త్రీలకు విద్య భూషణము.విద్యవలన సకల గుణములు రాణించును. తండ్రి ఎంతగొప్పవాడయినా బిడ్డకువిద్యలేనిదే కీర్తి రాదు.జ్ఞానాభివృద్ధికి విద్యయే మూలముఅని ఆతల్లి చెప్పిన మాటలన్నీ ఆకాలంలోస్త్రీవిద్యావ్యాప్తికి రకరకాలుగా జరుగుతున్న భావప్రచార ప్రతిధ్వనులే.

అలాగే ఆనాడు మహిళలు చదువు కోవాలి, తోటిస్త్రీలను విద్యాభ్యాసానికై ప్రోత్సహించాలి, అందుకు సమాజాలు పెట్టుకొని కృషి చెయ్యాలి, పత్రికలకు వ్రాయాలి అన్నఆకాంక్ష ఎంత బలంగా వ్యక్తమైందో అదే సమయంలో వాళ్లలో ఆత్మానందందయ, దైవభక్తి మొదలైన గుణాలను పాదుకొల్పే నైతిక ప్రబోధం కూడా రకరకాలుగా సాగింది.సతీమణి కథలో తల్లి బిడ్డకు అటువంటి ప్రబోధం చేయటం చూస్తాం. ఆత్మకు సంతోషాన్నికలిగించేవి సుగుణములని దుఃఖాన్నికలిగించేవి దుర్గుణాలని ఆతల్లి నిర్వచనం. సత్యముశాంతము, ధైర్యము, వినయము, దయ, తృప్తి, మొదలైనవి మనస్సుకు సంతోషాన్ని వీటికి వ్యతిరేకమైన అనృతముకోపము, దీనత, గర్వము, క్రూరత్వము, ఆశ మొదలైనవి దుఃఖాన్నికలిగిస్తాయని వివరించింది. విద్య ముఖ్యసూత్రం సుగుణపుంజములను అలవాటు చేసు కొనటమే అని కూడా చెప్పింది.

స్త్రీ విద్యా చైతన్యాల గురించి ఒకవైపు బోధిస్తూనే మరొకవైపుస్త్రీలను ఒక అధికార వ్యవస్థకు లోబడి జీవించటానికి శిక్షణ ఇయ్యటం కూడా 1900 నాటి స్త్రీల రచనలలో ప్రస్ఫుటంగా  కనిపిస్తుంది . పుట్టుకకు కారణమైన తల్లిదండ్రుల, పరిపాలించే రాజుల ఆజ్ఞకు లోబడి నడుచుకోవలయునని  నీవెరుగుదువు కదా అని కూతురిని హెచ్చరిస్తూనే తల్లి అట్లాగే మన అందరి జన్మలకు ఆది కారణుడై పుణ్యపాపములనెఱిఁగి న్యాయము తీర్చి సుఖమోసగి రక్షించు భగవంతునికి  కూడా లోబడి నడుచుకోవాలని కూతురికి బోధిస్తుంది. తల్లిదండ్రులు ,ఆ పై రాజు, ఆపై భగవంతుడు మూడు అంతరువుల అధికారానికి లోబడి జీవించాలన్నమాట. ఈ నిచ్చెన మెట్ల అధికార వ్యవస్థ   మగపిల్లలకైనా వర్తించేదే కదా ఆడపిల్లలకు ఇచ్చే ప్రత్యేక శిక్షణ ఏముంది ? అనాలని అనటం తప్ప అని ఎవరైనా ఆక్షేపించవచ్చు.  పెళ్లయి అత్తవారింటికి వెళ్ళేటప్పుడు సుగుణమణికి తల్లి అత్తవారింట మెలగవలసిన పద్ధతి గురించి చేసిన  బోధను దానికి సమాధానంగా చూపించవచ్చు . 

రాజుకంటె ప్రజలొకవేళ బుద్ధిమంతులయినను రాజునకు లోబడి నడచుకొనుట యెట్లు విధాయక కృత్యమో , అట్లే భార్య యొకవేళ  భర్తకంటె బుద్ధిమంతురాలుగాను, విద్యావంతురాలుగా ను  ఉండుట తటస్థించినను పెనిమిటి కణగియే యుండవలయునుఇది సుగుణ మణికి తల్లి చెప్పిన నీతి. స్త్రీలు అదనంగా భర్త అధికారానికి లోబడి జీవించాలి. ఆ క్రమం లో తమకు ఉన్న శక్తి సామర్ధ్యాలు లేనట్లుగా నటించటం నేర్చుకోవాలి. వాటిని లోలోపలే కుక్కుకొని అన్నిటా న్యూనంగా  కనబడుతూ అధీన పాత్రలలో ఒదిగిపోవాలి. చదువులు చదివినా, సమాజాలు పెట్టినా, ఉపన్యాసాలు ఇచ్చినా, పత్రికలను నడిపినా, పత్రికలకు వ్రాసినా స్త్రీల అంతిమ గమ్యం  అధీన తగా, గృహనిర్వాహణగా స్థిరీకరించిన విలువనే  నమ్మి చెప్పిన తల్లి మాట  1902 నాటిదే కానీ  శతాబ్దం గడిచిపోయినా సంస్కృతిగా, సంప్రదాయంగా కొనసాగి రావటమే విషాదం. 

ఆచారము  వ్యాసం విజయనగరంలో సత్యసంవర్ధనీ సమాజం సమావేశంలో చేసిన ప్రసంగ పాఠం  అని అంతర్గత సాక్ష్యాలు చెప్తున్నాయి. సుందరమ్మ నివాసం ఎక్కడో కానీ విజయనగరానికి ఏ బంధుత్వ కారణాలవల్లనో ఆమె తరచుగా వచ్చేది. అలా వచ్చిన ఒక సందర్భంలో ఆమె చేసిన ఉపన్యాసం ఇది.  “ నలువకు పత్నివైతి వల నారద సంయమి తల్లివైతివో!

                   పలుకులభామ నిన్నెపుడు పల్కగ శక్యమె పామరాళికిన్ !

                   బిలువగ నైన శక్యమె మహీధర కిన్నెర దేవతాళికిన్ !

                గొలిచెద నిన్ను నాకు గల కోర్కె లొసంగుము వాణి శారదా!” - అనే పద్యంతో ప్రారంభించింది సుందరమ్మ ఈ ఉపన్యాసాన్ని. ఆచారాలు సదాచారములు , దురాచారములు అని రెండు రకాలని చెప్పి మనసు, కట్టుకొనే బట్ట, ఉండే ఇల్లు, ఉపయోగించే పాత్రలు, తినే తిండి శుభ్రమంగా ఉండటం సదాచారం అని మురికి దైనా తడిబట్ట కట్టుకొనటం, ఇల్లు బూజులు పట్టి ఉండటం, వంటగిన్నెలు పాచి, మసి పట్టి ఉండటం వంటివి దురాచారాలని వివరించింది.  “ఆత్మశుద్ధి లేని ఆచారమది యేల! / పాత్రశుద్ధిలేని పాకమేల!/ చిత్తశుద్దిలేని శివపూజ లేటికి/అని సందర్భోచితంగా వేమన పద్యాన్ని ఉదాహరించి తన వాదాన్ని గట్టిగా వినిపించింది. ఆచారం వ్యాధికారకం కాకూడదని నొక్కి చెప్పింది. ఉపన్యాసం కూడా ఒక పద్యంతోనే ముగించింది. 

సత్యసంవర్ధనీ సమాజ సతులార! సర్వజ్ఞు సేవలు సలుపరమ్మ 

   స్త్రీ రత్నముల గూడి శీఘ్ర కాలంబులో స్త్రీ విద్య అభివృద్ధి సేయరమ్మ 

   పణతులందరు గూడి బాలికామణులకు భక్తి మార్గము బోధ పరుపరమ్మ 

   వివిధ దేశంబుల వింత చారిత్రముల్ వేవేగ తెప్పించి వెలదులార

అందుగల నీతి మార్గములరయరమ్మ 

సుందరీ రత్నములు సొంపు గాంచరమ్మ 

ఐకమత్యముతో మీరలతివలార 

వేళ తప్పక ఇటకు వేంచేయరమ్మఅని స్త్రీల విషయంలో ఆనాటి సంస్కర ణోద్యమ ఆదర్శాలను ప్రతిధ్వనించే పద్యం ఇది. 

మండపాక జోహనమ్మ మొదటి రచనసంభాషణను గూర్చినాప్రియ స్వదేశీ సోదరీలారా అన్నసంబోధనతో ప్రారంభం కావటం ఇది ఉపన్యాసం అని సూచిస్తున్నది. ప్రపంచంలో కొంతకాలం నివసించటానికి ఇయ్యబడిన జీవితాన్నిఎట్లా సద్వినియోగం చేసుకోవాలో చాలామందికి తెలియదంటుంది జోహానమ్మ. పదిమంది స్త్రీలు ఒకదగ్గర కూడినప్పుడు, ఇరుగుపొరుగుల గురించి దుర్భాషలాడుతూ వ్యర్ధప్రసంగాలతో పొద్దుపుచ్చరాదని చెబుతుంది. నాలుక బహువిచిత్రమైన అవయవం , దానిని బహుభంగుల వాడవచ్చని చెప్తూ ఇతరులకు విద్యనేర్పటానికి, ఆకార్యాన్ని గురించి ఇతరులతో మాట్లాడటానికి ఉపయోగించటం సముచితం అని చెప్పటం ఆమె స్త్రీవిద్యాభిమానాన్ని, స్త్రీవిద్యాప్రచార ఆదర్శాన్నిసూచిస్తున్నాయి. సంభాషణ ఎప్పుడూ జ్ఞానాభివృద్ధి సాధకంగా, ప్రయోజనకరంగా ఉండాలని అభిప్రాయపడింది జోహానమ్మ. విద్యగలవారి సహవాసం వల్ల విద్య వల్ల వాళ్లకు కలిగిన లాభాలేమిటో తెలుసుకొని మనము కూడా పొందటానికి ప్రయత్నించ వచ్చు కదా అన్నది  ఆమె వాదం. సత్యం మాట్లాడటం, సంయమనంగా మాట్లాడటం అవసరం అంటుంది. మంచిసహవాసం, మంచి సంభాషణ జీవితాధార విలువలని చెప్పి స్త్రీలు కాలాన్నివ్యర్ధపుచ్చక తమ  జ్ఞానాన్నితోటి స్త్రీలకు పంచటానికి వీలుగా వాటిని వినియోగించుకోవాలని చెప్తూ ఈ ఉపన్యాసాన్నిముగించింది జోహానమ్మ.

ఆమె రెండవ రచన రెండు సంచులను గూర్చిన కథ. ది స్టోరీ ఆఫ్ టు బాగ్స్ అని ఇంగ్లీషు శీర్షిక కూడా ఉంది. ముగ్గురు ముసలివాళ్ళు వెనుకకు ఒకసంచి, ముందుకు ఒక సంచి వేసుకొని ఉంటారు..ఒకరికొకరు తటస్థపడతారు.వారి అవస్థ, సంభాషణ కథా విషయం.మొదటివాడు తనస్నేహితుల సత్క్రియలు వెనుక సంచీలో వేసుకొని ముందు సంచీలో ఇతరులుచేసిన తప్పిదాలు వేసుకొని తిరుగుతున్నాడు.స్నేహితుల సత్క్రియల సంచీ వెనకవైపు ఉందికనుక అవి అతనికి అసలు కనబడవు. ముందుసంచీ లోని ఇతరుల తప్పిదాలే కనబడుతుంటాయి. రెండవవాడు ముందు సంచీ లో తన సత్క్రియలను, వెనక సంచీలో తప్పులను వేసుకొని తిరుగుతూ తన సత్క్రియలుఅందరికీ ప్రదర్శిస్తూ తిరుగుతుంటాడు. మూడవ వాడు ముందు సంచీలో ఇతరులు చేసిన సత్క్రియలు , వెనక వేలాడే రంధ్రం గల సంచిలో ఇతరుల గురించి తాను వినే చెడు మాటలు వేసుకొని తిరుగుతుంటాడు. ఈముగ్గురిని చూపి ఇతరుల మంచిని విస్మరించి, చెడును స్మరించుకొంటూ తిరగటం కానీ, తన చెడును దాచుకొని మంచిని ప్రదర్శించుకొంటూ తిరగటం కానీ మంచి విలువలు కావని ఇతరుల గురించిన మంచి విషయాలకు సంతోషపడుతూ స్మరించటం, ఇతరుల గురించి వినపడే చేదు మాటలను అప్పటికప్పుడే జారవిడవటం అవసరమైన , అభిలషణీయమైన విలువ అని చెప్పటం ఈ కథ ప్రయోజనం. మొదటి రచనలో  ఇతరుల అవగుణాలగురించి మాట్లాడుకొంటూ కాలం వ్యర్థం చేయవద్దని చెప్పిన జోహానమ్మ ఈ కథలో దానిని ఒక ప్రధాన విలువగా ప్రతిపాదించింది .   

ఇక ఓరుగంటి ఆదెమ్మ రచనలు ప్రధానంగా వ్యాసాలు. మొదటిది స్త్రీవిద్య( జూన్ 1902) ఓ సోదరీ రత్నములారా అన్నసంబోధనతో మొదలయ్యే ఈ వ్యాసం ఒకచోట సమావేశమైన స్త్రీ సమూహం ముందు చేసిన ఉపన్యాసం.కృష్ణవేణమ్మ మొదలైన స్త్రీల ప్రొత్సాహంతో చేసిన  మొదటి ప్రయత్నం. ఆ కృష్ణవేణమ్మ ఎవరో తెలుసుకోవలసి ఉంది. వ్యాసం ముగిశాక రచయిత్రి పేరుతో పాటు విజయనగరం అని ఉండటాన్ని బట్టి అదే ఆదెమ్మ నివాసం అయివుంటుందని అనుకోవచ్చు. సాంప్రదాయక ఆలోచన వల్ల కొందరు స్త్రీలు ఇంటివద్ద ఇతర స్త్రీలను గౌరవంగా చూడలేకపోతున్నారని అందుకు విద్యాలోపమే కారణం అంటుంది. స్త్రీలకు పురుషులవలెనే విద్యాభ్యాసం ఆవశ్యకమని , ఎవరెంత ప్రోత్సహిస్తున్నా హిందూ స్త్రీలలో నూటికి పదిమందైనా చదువుకొన్న వాళ్ళులేరని, వారిలోనూ మూడవవంతులు వానకాలపుచదువులవాళ్లేనని విచారంవ్యక్తంచేస్తుంది. స్త్రీలను పుత్రికల యందు కనికరము కలవాళ్ళై విద్యాచెప్పించవల్సినదిగా ప్రార్ధించింది. సమావే శాలు పెట్టుకొని సంఘ లోపములు జ్ఞాపకం తెచ్చుకొనటం వలన వాటినుండి బయటపడే అవకాశాలు కనుక్కొనే ప్రయోజనం ఉంటుందని సూచించింది. స్వజాతి వాత్సల్యం గురించిన హెచ్చరికతో ఈవ్యాసాన్ని ముగించింది.

రెండవ వ్యాసందక్షిణదేశపు మనదేశపుస్త్రీల తారతమ్యము’ ( అక్టోబర్ 1902) దక్షిణదేశం అంటే చెన్నపట్నం ( మద్రాస్). ప్రెసిడెన్సీ రాజధానిగా అది అభివృద్ధి చెందిన నగరం. విద్యా ఉద్యోగ సాంస్కృతిక రంగాలలో ప్రభావం తమిళులది గా ఉన్న ఆనాటి స్థితిగతుల గురించిన అవగాహన నుండి ఆప్రాంతపు స్త్రీల తో పోలిస్తే మనదేశపు - అంటే తెలుగు దేశపు స్త్రీలు ఎంత వెనకబడి ఉన్నారో అర్ధమై ఆదెమ్మ ఈవ్యాసం వ్రాసింది.సంఘ లోపములు,కొరతలు దాచుటకన్నా వెల్లడిచేయటంవల్ల మనస్సులు శుభ్రమై సుఖపడే మార్గాలు తెరుచుకుంటాయని నమ్మే ఆదెమ్మ ( స్త్రీవిద్య) ఈ వ్యాసం కూడా ఆ ఉద్దేశంతోనే వ్రాసింది. చెన్నపట్నపు స్త్రీల విద్యావైభవాన్ని, వారి సాంఘిక పద్ధతుల ప్రత్యేకతను ప్రస్తావిస్తూ తెలుగు దేశంలో అందువలన లాభాలను పరిగణించకుండా వాళ్ళ పట్ల మూఢం గా ప్రవర్తించే వాళ్ళు అధికంగా ఉన్నారని ఆమె అంటుంది. స్త్రీలకు స్వాతంత్య్రం లేకపోవటం వల్లనే పురుషులు స్త్రీలు సుఖంగా వున్నారని మనవాళ్ళు అనుకొంటున్నారని ఎత్తి చూపింది. స్త్రీలకు విద్య వలన జ్ఞానం తద్వారా స్వాతంత్రం చేకూరుతుందన్న భయంతోనే అల్పబుద్ధులు తమ బాలికలకు అక్షరాలు రాగానే చా లు చాలని విద్యాగంధం లేకుండా చేస్తూ స్త్రీల దైన్యస్థితికి కారణమవుతున్నారని ఇట్లాటి వాళ్లంతా విద్యానిధియగు దక్షిణ దేశాన్ని చూసి నేర్చుకోవలసినది ఎంతో ఉందంటుంది ఆదెమ్మ.

 దక్షిణదేశంలోవలే తెలుగుదేశంలో భార్యాభర్తలు కలిసి చల్లగాలిలో సుఖ సంభాషణ  చేయటంకానీ, షికారుకు పోవటంకానీ, గానకళా సౌందర్యాన్ని ఆస్వాదించటం కానీ లేవని గుర్తించిచెప్పింది.పాటలు పాడే మగవాళ్ళను పోకిరీలు అని ఆడవాళ్లను భోగం వాళ్ళని తక్కువచేసే కుసంస్కృతిని వేలెత్తి చూపింది. సంగీతం నేర్చుకొని పడగలిగిన బాలికల కళాశక్తులు పెళ్లి అయ్యాక అత్తవారింట భర్త పెత్తనం కింద అణగి పోవటం గురించి ప్రస్తావించి చెన్నపట్నం  కాంతామణులవలె గాత్రాన్ని, వాయిద్యాలను స్వేచ్ఛగా ఉపయోగిస్తూ సంగీత కళను ప్రదర్శించే భాగ్యం తెలుగుదేశపు స్త్రీలకు ఎప్పుడు కలుగుతుందో కదా అని ఆవేదన చెందింది.పంజరములో చిలుక వలె కారా గృహము లనదగు గృహములకు మనలను ముడిపెట్టి పురుషులకు పెద్ద దాసీలవలె మనలను చేసినకొలది మన యవివేకము వృద్ధి యగుచున్నది”  అని చెప్పిన మాట ఆనాటికి విప్లవాత్మకమైన వ్యక్తీ కరణే.  సంసార స్త్రీల అవివేకం కుటుంబానికే అరిష్టదాయకమని చెప్పి సంగీత సాహిత్యాలు నేర్పించటం ద్వారా దానిని అధిగమించవచ్చని, పురుషులలో    ఉత్తమాభిరుచులు  పెంపొందించి  భోగము వారిండ్లు చేరకుండా ఆపగల శక్తి దానికి ఉన్నదన్న సూచనతో ఈ వ్యాసాన్ని ముగించింది ఆదెమ్మ. 

పిల్లలను పెంచవలసిన మార్గములు ( 1903 ఫిబ్రవరి ) అనే వ్యాసంలో తప్పులు చేసినప్పుడు పిల్లలను శిక్షింపక దయ చూపే తల్లి తనం, అలాగే ఏడ్చినప్పుడల్లా చిరు తిండ్లు పెట్టి ముద్దు చేసే లక్షణం  పిల్లల మానసిక శారీరక ఆరోగ్యానికి భంగకరమని చెప్పింది. ఆడపిల్ల జన్మిస్తే ఖేదపడే దుష్ట సంస్కృతిలో ఆడపిల్లల పెంపకం మరీ నిర్లక్షానికి గురవుతుందని గుర్తించి  చెప్పటం విశేషం. వేళకు తినటం, నిద్రపోవటం అలవాటు చేయాలని, ఏడుస్తున్నారని ఎత్తుకునే అలవాటు మంచిది కాదని, నమ్రత , నీతి, దయ, సత్యం మొదలైన గుణాలను చిన్నప్పటి నుండే అలవాటు చేయాలని,వాళ్ళ పనులు వాళ్ళు చేసుకొనటం నేర్పించాలని, చదువుపట్ల శ్రద్ధ వహించాలని, ప్రత్యేకించి ఆడపిల్లలకు చదువు చెప్పించాలని సూచనలు చేసింది.హిందూదేశపు స్త్రీలకు  విద్య లేక మూఢ దశలో నున్నంత కాలం మన దేశము అనాగరిక దేశములలో మొదటిదిగా నెంచబడును.”  అని  ఆనాడు చెప్పినమాట ఇప్పటికీ ఆలోచించవలసిన అంశమే.

దంపతుల సుఖ మార్గములు’ ( 1903 ఏప్రిల్) అనేవ్యాసంలో భార్యాభర్తల మధ్యఉండవలసిన అన్యోన్య స్నేహం గురించి ఒకరినొకరు సుఖపెట్టుట యందు ఉండవలసిన శ్రద్ధ గురించి చెప్పి తనవారందరినీ వదిలి సమస్తమూ భర్తయే అని నమ్మివచ్చిన స్త్రీయందు భర్త  చూపవలసిన కరుణాదరణ ల గురించి ఆదెమ్మఈవ్యాసంలో చర్చించింది.చాకిరీచేయుటకు, సంభోగ సౌఖ్యమునకును తప్ప మరెందుకూ కొరగాని బానిసలు గా చేసి భార్యలనును చిన్నచూపు చూడటాన్ని గర్హించింది. భార్యలను కొట్టటం వంటి భర్తల దుష్చేష్టలు మానుకొనవలసినవి అనిపేర్కొన్నది.అన్నిటికంటే ముఖ్యము భర్తలు భార్యల పట్లనిజమైన ప్రేమకలిగి ఉండటం అంటుంది. నిజమైన ప్రేమ అంటే వేరొక స్త్రీమీదనో మనసు నిలపక సంపూర్ణంగా భార్యకు ఇయ్యటం.దానితో పాటు భార్యలను అనుక్షణం అనుమానించక నిర్మలమైన హృదయంతో ఉండటం అని ఆమె వ్యాఖ్యానించింది కూడా. భార్యలను నిర్బంధంలో ఉంచక ప్రేమతో బంధించి చేసే కాపురాలవల్లనే హిందూ సమాజానికి క్షేమముఅభివృద్ధి అని అభిప్రాయపడింది.అంతేకాదు, స్త్రీలను ప్రత్యేకంగా సంబోధించి భర్తలను సుఖపెట్టటానికి ప్రయత్నించమని ప్రబోధించింది. భర్త పనులు తీర్చుకొని ఇల్లు చేరే సమయానికి సంసార సమస్యలను ఏకరువుపెట్టవద్దని, నగల కోసం వేధించవద్దని, ఉన్నంతలో సంసారం చక్కదిద్దుకొమ్మని, శుభ్రంగా ఉండమని, శాంతంగా ఉండమని చెప్పింది.దంపతులమధ్య బంధాన్ని దృఢతరం చేసేది సంతానమే నని, వాళ్ళు విద్యావంతులు కావటం మరీ ముఖ్యమని, ఆడపిల్లల విద్య మరీ ఆవశ్యకమని చెప్తూ చదువుకొన్నస్త్రీ భర్తకు కష్టసుఖ ములలో మంచి సహచరి కాగలుతుందని అభిప్రాయపడింది ఓరుగంటి ఆదెమ్మ.

స్త్రీల విద్యావిజ్ఞానాలకు కుటుంబనిర్వహణలో  ఉన్న ప్రాధాన్యతను నొక్కిచెప్పటం సంస్కరణోద్యమంలో ఒక భాగం.కందుకూరి వీరేశలింగం స్త్రీల శరీర ఆరోగ్య ధర్మబోధిని రచించి అందుకు దారి తీసాడు. దానిని అందిపుచ్చుకున్నదా అన్నట్లుగా ఆదెమ్మ స్త్రీలకు ఆరోగ్య జ్ఞానం ఆవశ్యకతను నిర్ధారిస్తూ చేసిన రచనఆరోగ్యము’( 1911 ఏప్రిల్) తల్లీ పిల్లల సంభాషణ గా చేసిన ఈ కాల్పనిక రచన లో ఒంటి శుభ్రతవాయు శుభ్రత,మొదలైన విషయాలను, వాయుకాలుష్య కారణాలనుధారాళంగా ఇంటిలోకి స్వచ్చమైన గాలీ , వెలుతురూ వచ్చే మార్గాలను గురించి  సాగిన ఈ  సంభాషణ ఆరోగ్య పరిరక్షణ మనచేతిలో పని అని సూచిస్తుంది .  

ఓరుగంటి ఆదెమ్మ వ్రాసిన పద్యాలు మూడే కనబడుతున్నాయి.అవి హిందూ సుందరి పత్రిక జన్మదిన సందర్భంగా వ్రాసినవి ( 1903 ఏప్రిల్ ) ఒక సీస పద్యం. రెండు కంద పద్యాలు . తెలివి విద్య కలిగిన జవ్వనులకు మానస పుత్రిక అని , మగువలు ఇష్టపడేమొగమున శ్రీ గల ముదితఅని , మగువలకు ఠీవిని మప్పగలది అని హిందూసుందరి పత్రికను ప్రశంసిస్తూ వర్ధిల్లమని  సీస పద్యంలో ఆశీర్వదించింది. ఆ పత్రిక వస్తున్న ఏలూరు ప్రశంస మరొక పద్యంలో చేసి మూడవ  పద్యంలో ఆ పత్రికలో  ప్రచురించబడే తన కవిత్వ చాతుర్యాన్ని గురించి చెబుతుంది . 

ఆదెమ్మ బంపు పద్యము / లాదరమున జూచి చదివి- యతివలు హృదయా / 

మోదమున తనివి చానకా / స్వాదింతురు గాక కవన చాతురి నెపుడున్ “ -   అతివల హృదయానికి  సంతోషం కలిగించి ఆస్వాదనాపరులను చేయగల కవిత్వ శక్తి తనది అని ఇంత ఆత్మ విశ్వాసం తో ప్రకటించగలిగిన ఆదెమ్మ ఆ తరువాత ఎంత కవిత్వం వ్రాసిందో, ఎందుకు వ్రాయలేక పోయిందో అన్వేషించవలసే వుంది. 

           

                        --------------------------------------------------------------------

 


ఈ సంచికలో...                     

Nov 2020